Əsasında tarixin süzgəcindən keçmiş, xalq hikmətinin incisi olan “Gülmə, qonşuya gələr başına” atalar sözü insanlığın mənəvi yaddaşında sınaqlardan doğmuş bir fəlsəfi düsturdur. Bu ifadə — həm empatiyanın, həm də taleyin dəyişkənliyinə qarşı ehtiramın simvoludur. Məhz bu fəlsəfənin işığında, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Rusiyada baş vermiş təyyarə qəzası ilə əlaqədar mərhumların ailələrinə və bütün Rusiya xalqına ünvanladığı başsağlığı müraciəti, yalnız diplomatik bir protokol deyildi — bu, insanlıq fəlsəfəsinin, qardaşlıq duyğusunun, lider məsuliyyətinin təcəssümü idi.
Cənab İlham Əliyev bu müraciəti ilə təkcə bir dövlət başçısı kimi yox, eyni zamanda böyük mənəvi məktəbin daşıyıcısı kimi çıxış etdi. Onun sözlərində Azərbaycan xalqının mədəniyyətində kök salmış mərhəmət, hüznə şəriklik və insan ağrısına laqeyd qalmama fəlsəfəsi ifadəsini tapdı. Bu jest, klassik hüquq fəlsəfəsinin — xüsusilə də təbii hüquq nəzəriyyəsinin — “ədalət yalnız qanunda deyil, həm də vicdanda yaşayar” prinsipini əks etdirirdi.
Rusiyanın Prezidenti cənab Vladimir Putinə və bütün Rusiya xalqına edilən bu başsağlığı, beynəlxalq münasibətlərdə səmimiyyətin, mənəvi həmrəyliyin və ortaq insanlıq dəyərlərinin hələ də yaşadığını sübut etdi. Çünki böyük dövlətlər və onların liderləri təkcə sərhədləri yox, həm də ağrıları paylaşmağı bacaranda, dünyada həm sülh, həm də ümid üçün yer qalır.
Bu kontekstdə, Prezident İlham Əliyevin bu addımı dövləti təmsil edən şəxsin beynəlxalq humanitar hüququn daşıyıcısı kimi çıxış etdiyini göstərir. O, bu jestlə sanki Kantın “insan heç zaman vasitə yox, həmişə məqsəd olmalıdır” əxlaqi prinsipi ilə hərəkət etdi.
Hüquqi baxımdan, bu jest suveren bir dövlət başçısının beynəlxalq humanitar etikaya sadiqliyinin nümunəsidir. O, hüququn qanun mətnindən ibarət olmadığını, onun həm də vicdanın səsi olduğunu xatırlatdı. İlham Əliyevin davranışı sanki qədim yunan fəlsəfəsindəki “logos, ethos, pathos” — ağıl, əxlaq və duyğu üçlüyünün təcəssümüdür. Bu üç element bir liderin yalnız hüquqi yox, mənəvi borcunu da müəyyən edir.
Siyasi baxımdan isə bu çıxış müasir beynəlxalq münasibətlərdə səmimiyyətin itirilmədiyini göstərir. Bu, Qafqazdan Moskvaya uzanan sükut körpüsüdür — qurbanların ruhunu hörmətlə yad edən, hüznün millət tanımadığını sübut edən bir jest.
Akademik nöqteyi-nəzərdən isə bu başsağlığı bir liderin şəxsiyyətini və dövlətçilik fəlsəfəsini göstərən nümunəvi bir addimidir — burada təkcə humanistlik yox, həm də ali siyasi etik davranış göz önündədir.

 

David Seliverstov

“Magen David Azərbaycan” – İnsan Hüquqları müdafiəsi və xeyriyyə cəmiyyətinin  sədri, Ümumİsrail Qafqaz Yəhudiləri Asossasiyasinin Azərbaycan nümayəndəliyinin sədri 

 

DİQQƏT! Şikayət və təklifləriniz, gördüyünüz və eşitdiyiniz hər hansı bir maraqlı məlumatı bu nömrəyə göndərin: 0 55 4 61 71 21 WHATSAPP