{"id":9703,"date":"2018-06-14T20:47:02","date_gmt":"2018-06-14T16:47:02","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=9703"},"modified":"2018-06-14T20:47:02","modified_gmt":"2018-06-14T16:47:02","slug":"yunus-oguzun-ovcu-%c9%99s%c9%99rind%c9%99-b%c9%99dii-v%c9%99-s%c9%99n%c9%99dli-janr-xususiyy%c9%99tl%c9%99rin-qarisiqligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=9703","title":{"rendered":"Yunus O\u011fuzun &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 b\u0259dii v\u0259 s\u0259n\u0259dli janr x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<p>B\u0259dii idrak metodunun s\u0259n\u0259dlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n Yunus O\u011fuzun &#8220;torpaq u\u011frunda qazi v\u0259 \u015f\u0259hid olanlara ithaf&#8221; etdiyi &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259ri s\u0259n\u0259dli v\u0259 b\u0259dii janrlar\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259si bax\u0131m\u0131ndan diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Yunus O\u011fuzun &#8220;Ov\u00e7u&#8221; roman\u0131nda b\u0259dii, s\u0259n\u0259dli v\u0259 tarixi janrlar\u0131n qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 is\u0259, \u0259sas hadis\u0259l\u0259rin tarixi faktlara uy\u011fun qurulmas\u0131 diqq\u0259td\u0259n yay\u0131nm\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif t\u0259r\u0259find\u0259n oxucuya tarixi roman kimi t\u0259qdim edil\u0259n &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rinin s\u00fcjet x\u0259tti \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n hadis\u0259l\u0259rin t\u0259svirind\u0259 tapa bilmi\u015fdir: &#8220;XI \u0259sr&#8221;, &#8220;K\u00f6\u00e7, 1948-ci il, G\u00f6y\u00e7\u0259, Basarke\u00e7\u0259r&#8221;, &#8220;41 il sonra Sabirabad rayonu, Mu\u011fan G\u0259nc\u0259li k\u0259ndi&#8221;, &#8220;31 Mart, 2016-c\u0131 il. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezident saray\u0131&#8221;, &#8220;2011-ci il. C\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259si&#8221;, &#8220;XVIII \u0259sr, Nadir \u015fah\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si&#8221;, &#8220;2011-ci il. Yerevan, Ba\u015f Q\u0259rargah&#8221;, &#8220;Murada vurulan q\u0131z. 2004-c\u00fc il. Mu\u011fan G\u0259nc\u0259li k\u0259ndi, Sabirabad rayonu&#8221;, &#8220;XI \u0259sr. K\u00fcr q\u0131ra\u011f\u0131&#8221;, &#8220;&#8221;Ov\u00e7u&#8221; ova \u00e7\u0131x\u0131r, dekabr, 2013-c\u00fc il&#8221;, &#8220;Aprelin 1-i, 2016-c\u0131\u00a0il, C\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259si&#8221;, &#8220;XI \u0259sr. Aninin al\u0131nmas\u0131&#8221;, &#8220;3 Aprel, 2016-c\u0131\u00a0il. Murad\u0131n son d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc&#8221;, &#8220;Bak\u0131, Ba\u015f Q\u0259rargah&#8221;, &#8220;C\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259si, ert\u0259si g\u00fcn&#8221;, &#8220;4 aprel, Prezident Administrasiyas\u0131&#8221;. &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rinin xronotopu tarixi hadis\u0259l\u0259rin xronologiyas\u0131na riay\u0259t olunmamas\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259nir, y\u0259ni \u0259s\u0259rin s\u00fcjet x\u0259tti xronoloji \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etmir. S\u00fcjetin inki\u015faf\u0131 XI \u0259srin, XVIII \u0259srin, XX \u0259srin (1948-ci il), XXI \u0259srin t\u0259sviri \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. Zaman v\u0259 m\u0259kan bax\u0131m\u0131ndan maraql\u0131 t\u0259rzd\u0259 qurulmu\u015f \u0259s\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vrl\u0259rin \u0259ks etdirilm\u0259sind\u0259ki ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n pozulmas\u0131 maraql\u0131 m\u00fc\u0259llif priyomu kimi diqq\u0259ti c\u0259lb edir. \u018fs\u0259rin xronotopu ke\u00e7mi\u015f, m\u00fcasir zamanlar aras\u0131nda d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259ki xronotopun ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 zaman\u0131 maraql\u0131 obrazlar qalereyas\u0131 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259s\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox \u0259srl\u0259r\u0259 aid Muradlar\u0131n t\u0259sviri m\u00fcxt\u0259lif zaman v\u0259 m\u0259kan k\u0259siyind\u0259 t\u0259svir edilirl\u0259r: XI \u0259sr Usta Murad\u0131, XVII \u0259sr Nadir \u015fah\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sin\u0259 g\u0259l\u0259n Murad xan, 1948-ci il G\u00f6y\u00e7\u0259, Basarke\u00e7\u0259rd\u0259n olan Murad ki\u015fi, 41 il sonra Sabirabad rayonu, Mu\u011fan G\u0259nc\u0259li k\u0259ndind\u0259n olan T\u00fcrkiy\u0259 Ali H\u0259rbi Quru Qo\u015funlar\u0131 M\u0259kt\u0259binin m\u0259zunu Murad Mirz\u0259yev.<\/p>\n<div class=\"AdributorNativeVideo\">Yunus O\u011fuz tarixi faktlar v\u0259 r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259nz\u0259r\u0259sini yaratma\u011fa nail ola bilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Aprelin 1-i, 2016-c\u0131\u00a0il, C\u0259bh\u0259 b\u00f6lg\u0259si&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixind\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli s\u0259hif\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015f Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Yunus O\u011fuz \u0259s\u0259rd\u0259 L\u0259l\u0259t\u0259p\u0259 v\u0259 Tal\u0131\u015f y\u00fcks\u0259klikl\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015f Az\u0259rbaycan ordusunun r\u0259\u015fad\u0259tini i\u015f\u0131qland\u0131rma\u011fa nail olaraq, bu \u00e7\u0259tin d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn inc\u0259likl\u0259rin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirmi\u015fdir. &#8220;Qa\u00e7, qa\u00e7 can\u0131n\u0131 qurtar, t\u00fcrkl\u0259r g\u0259lir, birimizi d\u0259 salamat qoymayacaqlar&#8221; dey\u0259n erm\u0259nil\u0259rin m\u0259rd Az\u0259rbaycan d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131nda dayana bilm\u0259dikl\u0259rini b\u0259dii dill\u0259 \u0259ks etdirm\u0259y\u0259 c\u0259hd ed\u0259n Yunus O\u011fuz bunun \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259yi bacar\u0131r: &#8220;- \u0130r\u0259li! \u0130r\u0259li aslan \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz! \u0130ndi h\u0259r \u015fey sizd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. L\u0259l\u0259t\u0259p\u0259 v\u0259 Tal\u0131\u015f y\u00fcks\u0259klikl\u0259rini almayana q\u0259d\u0259r dayanmaq yoxdur. \u0130r\u0259li!&#8221;<\/div>\n<p>M\u00fc\u0259llif erm\u0259nil\u0259rin L\u0259l\u0259t\u0259p\u0259 v\u0259 Tal\u0131\u015f y\u00fcks\u0259klikl\u0259rini geri qaytarmaq c\u0259hdl\u0259rini tarixi fakt v\u0259 r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259, \u00a0siyasi y\u00f6nd\u0259n izah etm\u0259y\u0259 c\u0259hd etmi\u015fdir. Bu y\u00fcks\u0259klikl\u0259ri itirmi\u015f erm\u0259nil\u0259rin ke\u00e7irdiyi hiss v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n m\u00fc\u0259llif bu fakt\u0131 bel\u0259 izah edir: &#8220;Erm\u0259ni komandanl\u0131\u011f\u0131 is\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, \u0259ld\u0259n veril\u0259n y\u00fcks\u0259klikl\u0259ri d\u0259rhal geri almaq laz\u0131md\u0131r. Bunun da s\u0259b\u0259bl\u0259ri vard\u0131r. Hesablanm\u0131\u015fd\u0131 ki, \u0259g\u0259r bu y\u00fcks\u0259klikl\u0259r geri al\u0131nsa, birincisi Az\u0259rbaycan Ordusunda ruh y\u00fcks\u0259kliyi qalxacaq, ordu dig\u0259r yerl\u0259ri d\u0259 azad etm\u0259k h\u0259v\u0259sind\u0259 olacaq. \u0130kincisi, Az\u0259rbaycan iqtidar\u0131 xalq\u0131n tam d\u0259st\u0259yini alaca\u011f\u0131 halda, Erm\u0259nistanda hakimiyy\u0259t tam g\u00f6zd\u0259n d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k, orduda r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fun, korrupsiyan\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 yerd\u0259 olaca\u011f\u0131 a\u015fkarlanacaq. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi \u00e7ox g\u00fccl\u00fc beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259k alacaq&#8221;. &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 maraql\u0131 m\u0259qamlardan biri d\u0259 m\u0259hz yaln\u0131z tarixi hadis\u0259l\u0259rin b\u0259dii \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n i\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 tarixi hadis\u0259l\u0259rin Yunus O\u011fuzun bir m\u00fc\u0259llif kimi \u015f\u0259rhi il\u0259 \u0259laq\u0259li olmas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir.<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuz m\u00fcasiri oldu\u011fu hadis\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcasiri ola bilm\u0259diyi hadis\u0259l\u0259ri \u0259s\u0259rind\u0259 t\u0259svir etm\u0259y\u0259 nail ola bilmi\u015fdir. M\u00fc\u0259llifin m\u00fcasiri olmad\u0131\u011f\u0131 hadis\u0259l\u0259r XI, XVIII v\u0259 XIX \u0259srl\u0259rd\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rdir: Aninin al\u0131nmas\u0131, Nadir \u015fah\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 ba\u015f ver\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 s. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;XI \u0259sr. K\u00fcr q\u0131ra\u011f\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u0259 XI \u0259sr tarixi hadis\u0259l\u0259ri i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmaqla, \u0259s\u0259rd\u0259 t\u0259svir etdil\u0259n tarixi hadis\u0259l\u0259r ard\u0131c\u0131ll\u0131q g\u00f6zl\u0259nilm\u0259d\u0259n davam etdirilir. \u018fs\u0259rd\u0259 \u015eirvan\u015fah F\u0259riburzun o\u011flu Firidun b\u0259yin Sultan Alp Arslan\u0131n karvan\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259si s\u0259hn\u0259si maraql\u0131 t\u0259sviri il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edirs\u0259, &#8220;XVIII \u0259sr, Nadir \u015fah\u0131n d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259si&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u0259 Murad xan\u0131n Nadir \u015faha &#8220;Abdullah pa\u015fan\u0131n Qars qalas\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131b a\u00e7\u0131q d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 \u00e7\u0259k\u0259&#8221; bilm\u0259m\u0259si haqq\u0131nda m\u0259lumat verm\u0259si \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>XI \u0259sri t\u0259svir ed\u0259n Yunus O\u011fuzun Bak\u0131dan G\u0259nc\u0259y\u0259 ged\u0259n karvan yolunun q\u0259diml\u0259rd\u0259n &#8220;\u0130p\u0259k yolu&#8221; adland\u0131r\u0131lmas\u0131 fakt\u0131na n\u0259z\u0259r salmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycandak\u0131 karvan yolunun b\u0259z\u0259n \u015eamax\u0131 yolundan ke\u00e7m\u0259sin\u0259 toxunmas\u0131 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Bel\u0259 ki, tarixi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259 IX-XIII \u0259srl\u0259rd\u0259 \u015eamax\u0131 q\u0259rbd\u0259n B\u0259rd\u0259-G\u0259nc\u0259-Tiflis, \u015fimaldan \u015eabran-D\u0259rb\u0259nd, \u015f\u0259rqd\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizi, c\u0259nubdan Pirsaat \u00e7ay\u0131 k\u0259nar\u0131 il\u0259 uzanan karvan yollar\u0131na malik olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 maraql\u0131 m\u0259qamlardan biri d\u0259 XI \u0259srd\u0259 \u015eirvanda, Qaraba\u011fda erm\u0259nil\u0259rin olmamas\u0131 fakt\u0131na m\u00fc\u0259llifin ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirdiyi epizoddur. \u015eirvan\u015fah F\u0259riburzun o\u011flu Firidun b\u0259yin o\u011flu il\u0259 dialoqunda bu m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 m\u00fc\u0259llif t\u0259r\u0259find\u0259n ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilir: &#8220;\u00dcz\u00fcn\u00fc o\u011fluna tutub soru\u015fdu:<\/p>\n<p>&#8211; Bizim m\u0259ml\u0259k\u0259td\u0259 erm\u0259ni, ya xristian ya\u015fay\u0131rm\u0131?<\/p>\n<p>\u015eahzad\u0259 d\u0259rhal cavab verdi:<\/p>\n<p>&#8211; Xeyr, \u015fah\u0131m, \u015eirvanda erm\u0259ni yoxdur, xristianlar ya\u015fay\u0131r, amma onlar \u00f6zl\u0259rin\u0259 alban t\u00fcrkmanlar\u0131 deyir. Ta q\u0259dimd\u0259n oralarda kils\u0259l\u0259r tikibl\u0259r, ibad\u0259tl\u0259rini orada edirl\u0259r. Sakit h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7irirl\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; B\u0259s Qaraba\u011fda?<\/p>\n<p>&#8211; Qaraba\u011fda da erm\u0259ni yoxdur, orda da albanlar ya\u015fay\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rind\u0259 h\u0259l\u0259 XI \u0259srd\u0259 \u015eirvanda, Qaraba\u011fda erm\u0259ni olmamas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini qabartm\u0131\u015f m\u00fc\u0259llif, &#8220;XI \u0259sr. Aninin al\u0131nmas\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u0259 Alp Arslan\u0131n dili il\u0259 erm\u0259nil\u0259rin Zox tayfalar\u0131ndan olmalar\u0131 fakt\u0131na ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir: &#8220;Zox tayfas\u0131ndan?&#8230; Haylar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutursan? N\u0259hay\u0259t ki, kims\u0259 bu m\u0259xluqat\u0131n \u0259sl ad\u0131n\u0131 dil\u0259 g\u0259tirdi. Yoxsa ki, bizim \u0259rm\u0259n t\u00fcrkl\u0259rinin ad\u0131n\u0131 bunlara \u0259rm\u0259\u011fan etmisiniz?&#8221;<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259 olmalar\u0131 fakt\u0131n\u0131 is\u0259 Yunus O\u011fuz obrazlar\u0131n dili il\u0259 verm\u0259y\u0259 nail ola bilir. Murad ki\u015finin erm\u0259ni qon\u015fusu Gevorka &#8220;\u00d6z\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 demirdinmi, ay Murad, s\u0259nin baban\u0131n atas\u0131 Murad b\u0259y olmasayd\u0131, biz erm\u0259nil\u0259r buralardan torpaq ala bilm\u0259zdik&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rin &#8220;K\u00f6\u00e7, 1948-ci il, G\u00f6y\u00e7\u0259, Basarke\u00e7\u0259r&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 Yunus O\u011fuz tarixi ke\u00e7mi\u015f\u0259 d\u00f6nm\u00fc\u015f, b\u0259zi ah\u0131llar\u0131n \u015fahidi olduqlar\u0131 tarixi m\u0259qama oxucunu y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 nail olaraq, G\u00f6y\u00e7\u0259nin d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131 olmas\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r. \u018fs\u0259rd\u0259 D\u0259d\u0259 Qorqudun m\u0259hz G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259 d\u0259fn edilm\u0259si fakt\u0131n\u0131n xat\u0131rlanmas\u0131, G\u00f6y\u00e7\u0259nin d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131 olmas\u0131 a\u00e7\u0131qlan\u0131r: &#8220;G\u00f6z\u00fcn\u00fcn qaba\u011f\u0131na G\u00f6y\u00e7\u0259d\u0259 d\u0259fn edil\u0259n D\u0259d\u0259 Qorqudun q\u0259bri g\u0259ldi.&#8221;<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuzun &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin obraz\u0131n\u0131n \u0259ksini tapmas\u0131d\u0131r. \u018fs\u0259rin &#8220;31 Mart 2016-c\u0131 il. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezident saray\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 1918-ci ilin 31 mart tarixind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015f oldu\u011fu v\u0259h\u015filikl\u0259r xat\u0131rlanm\u0131\u015f, soyq\u0131r\u0131m\u0131n qurbanlar\u0131n\u0131n is\u0259 xatir\u0259l\u0259rinin an\u0131lmas\u0131 fakt\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 atalar v\u0259 o\u011fullar m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131nmas\u0131 n\u0259sill\u0259r aras\u0131ndak\u0131 davam\u00e7\u0131l\u0131q \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259qdir olunur. \u018fs\u0259rd\u0259 atalar v\u0259 o\u011fullar m\u0259s\u0259l\u0259si \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev obrazlar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir&#8230;<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuzun &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 \u0259lav\u0259 s\u00fcjet x\u0259tl\u0259ri v\u0259 s\u0259hn\u0259l\u0259rinin daxil edilm\u0259si fakt\u0131 da z\u0259ruri amil kimi qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u0259s\u0259rd\u0259 tarixi fakt\u0131n \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n i\u015fl\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 &#8220;s\u0259n\u0259dlilik&#8221; ikinci plana ke\u00e7ir. Bu zaman &#8220;s\u0259n\u0259dlilik&#8221; hadis\u0259l\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Milli Q\u0259hr\u0259man Murad Mirz\u0259yevin \u00f6m\u00fcr v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q\u00a0\u00a0yolunu a\u00e7\u0131qlayan epizodlarda bunu m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Milli Q\u0259hr\u0259man Murad Mirz\u0259yev 1948-ci ild\u0259 G\u00f6y\u00e7\u0259, Basarke\u00e7\u0259rd\u0259 s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259n zaman, ata-baba torpaqlar\u0131n\u0131 qoyub g\u0259lm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n rus serjant\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f Murad ki\u015finin n\u0259tic\u0259sidir. Bir ne\u00e7\u0259 dili (t\u00fcrk, ingilis, rus, erm\u0259ni dill\u0259rini) m\u00fck\u0259mm\u0259l bil\u0259n &#8220;Ov\u00e7u&#8221; l\u0259q\u0259bli Milli Q\u0259hr\u0259man Murad Mirz\u0259yevin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 i\u015f\u0131q salan Yunus O\u011fuz h\u0259l\u0259 yeddinci sinfi yenic\u0259 bitirmi\u015f on \u00fc\u00e7 ya\u015fl\u0131 bir u\u015fa\u011f\u0131n s\u0259kkizinci sinfi yekunla\u015fd\u0131rd\u0131qdan sonra s\u0259n\u0259dl\u0259rini h\u0259rbi m\u0259kt\u0259b\u0259 verm\u0259k ist\u0259yini t\u0259svir etm\u0259si, Murad\u0131n h\u0259rb\u00e7i olub itirilmi\u015f torpaqlar\u0131 geri qaytarmaq arzusu g\u0259ncl\u0259rimizi v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda t\u0259rbiy\u0259 edilm\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259sl\u0259yi\u015fdir: &#8220;M\u0259n zabit olmaq ist\u0259yir\u0259m. \u0130tirilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 bir metr d\u0259 olsa geri qaytarmaq ist\u0259yir\u0259m, ata. O zaman ist\u0259yim\u0259 \u00e7atacam. Erm\u0259nil\u0259rl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259yir\u0259m.&#8221;<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuzun &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259ri b\u0259dii dili il\u0259 se\u00e7ilir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, Yunus O\u011fuzun yaratd\u0131\u011f\u0131 obrazlar\u0131 onlar\u0131n \u00f6z dill\u0259rind\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131rma\u011fa nail ola bilm\u0259si, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u015fifahi b\u0259dii irsin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si buna \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuz obrazlar\u0131 xarakterl\u0259rin\u0259 uy\u011fun \u00f6z dill\u0259rind\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 bacarmaqla yana\u015f\u0131 t\u0259svir etdiyi h\u0259r bir obraz\u0131 xarakterin\u0259 uy\u011fun h\u0259r\u0259k\u0259t etdirir. Yunus O\u011fuz t\u0259svir etdiyi obrazlar\u0131n\u0131n xarakteri il\u0259 onlar\u0131n dili v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda tam uy\u011funluq yaratma\u011fa nail ola bilir. M\u00fc\u0259llif t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259s\u0259rin dilind\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n, lakin \u00fcmumi \u0259d\u0259bi dild\u0259 i\u015fl\u0259nm\u0259y\u0259n kobud, \u0259d\u0259bsiz s\u00f6zl\u0259r v\u0259 ya q\u0259sd\u0259n formaca t\u0259hrif olunmu\u015f s\u00f6z v\u0259 ifad\u0259l\u0259r adlanan vulqarizml\u0259r m\u0259qam\u0131nda i\u015fl\u0259nm\u0259si il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f b\u0259dii n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 kobud v\u0259 \u0259xlaqa s\u0131\u011fmayan s\u00f6zl\u0259rin artmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u018fs\u0259rin b\u0259dii &#8211; estetik, emosional &#8211; ekspressiv d\u0259y\u0259rliliyin\u0259 z\u0259r\u0259r yetirir. Yunus O\u011fuzun \u0259s\u0259rind\u0259 is\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n vulqarizm oxucuda ikrah hissi oyatm\u0131r, \u0259ksin\u0259, t\u0259svir edil\u0259n obraz\u0131n a\u00e7\u0131qlanmas\u0131na yard\u0131m\u00e7\u0131 olur&#8230;<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif Murad ki\u015fi il\u0259 Gevorkun dialoqlar\u0131nda Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n tarixi olaylar\u0131n k\u00f6kl\u0259rin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir. Yunus O\u011fuz 1948-ci il Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z do\u011fma d\u0259d\u0259-baba yurdlar\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcn olunmalar\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 kiml\u0259rin dayanmas\u0131na n\u0259z\u0259r sal\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 erm\u0259ni ordusunda \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131qlar\u0131n ba\u015f al\u0131b getm\u0259si fakt\u0131 da g\u00fcn\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131 kimi Yunus O\u011fuz t\u0259r\u0259find\u0259n a\u00e7\u0131qlan\u0131r. Erm\u0259ni ordusunda olan \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q erm\u0259ni ordusunun general\u0131 komandir Armen Avakovi\u00e7\u0259 dediyi s\u00f6zl\u0259rd\u0259 konkret olaraq a\u00e7\u0131qlan\u0131r: &#8220;daha de ki, \u00e7ap\u0131b talam\u0131san da&#8230; H\u0259l\u0259 m\u0259n demir\u0259m ki, \u0259sg\u0259rl\u0259rin yar\u0131s\u0131 Rusiyada, Ukraynada, n\u0259 bilim ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 alver edir, \u00fcst\u0259lik s\u0259nin d\u0259 haqq\u0131n\u0131 aybaay g\u00f6nd\u0259rirl\u0259r.&#8221;<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 erm\u0259nil\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 m\u0259nfur siyas\u0259tin inc\u0259likl\u0259ri \u0259ks etdirilmi\u015fdir: &#8220;H\u0259mi\u015f\u0259 s\u0131nan\u0131lm\u0131\u015f \u00fcsuldan istifad\u0259 edin. Yax\u015f\u0131 yeyib-i\u00e7in, sonra gedin bazl\u0131\u011fa. Ona dey\u0259rs\u0259n ki, s\u0259n\u0259 bak\u0131l\u0131 erm\u0259ni q\u0131z\u0131 ver\u0259c\u0259m. El\u0259 orada da onu l\u0259\u011fv ed\u0259rsiniz. Ad\u0131n\u0131 da qoyars\u0131n\u0131z ki, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259f\u0259 ke\u00e7m\u0259k ist\u0259yirdi&#8221;. R\u00fc\u015fv\u0259t almaq ist\u0259m\u0259y\u0259n, onlar\u0131n apard\u0131qlar\u0131 siyas\u0259t\u0259 ba\u015f \u0259ym\u0259y\u0259n k\u0259sl\u0259rin t\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri, vicdan\u0131n\u0131n qulu olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. \u0259ks etdirilm\u0259si m\u0259hz onlar\u0131n qaranl\u0131q al\u0259ml\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q sal\u0131r. \u018fs\u0259rin &#8220;3 Aprel, 2016-c\u0131\u00a0il. Murad\u0131n son d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 d\u0259 erm\u0259ni d\u00f6vl\u0259tinin h\u0259rb\u00e7il\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 m\u0259nfur oyunlar \u0259ks etdirilmi\u015fdir. Yaz\u0131\u00e7\u0131 bunu erm\u0259ni zabiti Poqosyan\u0131n dili bel\u0259 a\u00e7\u0131qlay\u0131r: &#8220;Qaraba\u011fdak\u0131 o biri komandirl\u0259r kimi, onun da ail\u0259si \u0130r\u0259vanda dem\u0259k olar ki, girovluqda idi. D\u00fcz bir s\u00f6z dedins\u0259, etiraz el\u0259dins\u0259, d\u0259rhal s\u0259nin ail\u0259nin ba\u015f\u0131na hans\u0131 oyunlar g\u0259tir\u0259c\u0259kl\u0259ri il\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yirl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 atalar s\u00f6z\u00fcn\u0259, m\u0259s\u0259ll\u0259r\u0259 \u00e7evrilmi\u015f ifad\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir: &#8220;Da\u011f M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259 yax\u0131n g\u0259lmirs\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259d da\u011fa yax\u0131n ged\u0259r!&#8221;, &#8220;G\u00fcman min yer\u0259 ged\u0259r, iman bir yer\u0259&#8221; kimi atalar s\u00f6zl\u0259rinin i\u015fl\u0259nilm\u0259si m\u00fc\u0259llif\u0259 fikrini geni\u015f izah etm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 \u00e7evrilmi\u015f ifad\u0259l\u0259r\u0259 \u0259s\u0259rd\u0259 az rast g\u0259linir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259s\u0259rd\u0259 Nadir \u015fah\u0131n, Suvorovun d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259tdiyi ifad\u0259l\u0259rin \u0259ksini tapmas\u0131 maraq k\u0259sb edir. Suvorova aid olan &#8220;T\u0259limd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin olsa, d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 bir o q\u0259d\u0259r asan olar&#8221; ifad\u0259sind\u0259 ordunun t\u0259liml\u0259rd\u0259 g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131qlan\u0131rsa, Nadir \u015faha aid olan &#8220;M\u0259nim ordum bir yumruqdur! Yumru\u011fumu hara y\u00f6n\u0259lts\u0259m, ordu da ora ged\u0259c\u0259k&#8221; ifad\u0259si is\u0259 &#8220;orduda q\u0259l\u0259b\u0259nin r\u0259hni nizam-intizamd\u0131r&#8221; fikrini t\u0259lqin edir. Yaz\u0131\u00e7\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u015fanl\u0131 h\u0259rbi tarix\u0259 malik olmas\u0131 amilini \u0259s\u0259rind\u0259 qabartma\u011fa c\u0259hd etmi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Nadir \u015fahla ba\u011fl\u0131 epizodun n\u0259ql edilm\u0259si d\u0259 bu m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcr: &#8220;Nadir \u015fah Suvorovdan d\u00fcz altm\u0131\u015f yeddi il qabaq \u0130raqda Yanq\u0131z da\u011f\u0131n\u0131 a\u015faraq d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 arxadan z\u0259rb\u0259 vurdu v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn \u0130raq\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi. N\u0259inki \u0130raq\u0131, h\u0259tta Hindistan\u0131, Orta Asiyan\u0131 da \u00f6z\u00fcn\u0259 tabe etdi. Nadir \u015fah xristian olsayd\u0131, o zaman Suvorovdan deyil, ondan dan\u0131\u015fard\u0131lar, h\u0259rb tarixind\u0259 ondan misal g\u0259tir\u0259rdil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuzun &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259rinin qurulu\u015funda s\u0259n\u0259dli janr\u0131n elementl\u0259ri saxlan\u0131lm\u0131\u015f, dol\u011funluq bax\u0131m\u0131ndan is\u0259 b\u0259diilik elementl\u0259ri daxil edilmi\u015fdir. S\u0259n\u0259dli v\u0259 b\u0259dii janrlar\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rinin bu formas\u0131 transs\u0259rh\u0259d, ke\u00e7ici janr konstruksiyalar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu bax\u0131mdan da, Yunus O\u011fuzun uzaq ke\u00e7mi\u015f v\u0259 m\u00fcasir tariximizi \u0259ks etdir\u0259n &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259ri Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n ibr\u0259tamiz \u0259s\u0259r kimi m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>&#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259dii idrak metodunun s\u0259n\u0259dlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n Yunus O\u011fuzun &#8220;torpaq u\u011frunda qazi v\u0259 \u015f\u0259hid olanlara ithaf&#8221; etdiyi &#8220;Ov\u00e7u&#8221; \u0259s\u0259ri s\u0259n\u0259dli v\u0259 b\u0259dii janrlar\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259si bax\u0131m\u0131ndan diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Yunus&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9704,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,25,24,1],"tags":[],"class_list":["post-9703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-gundm","category-manset","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9703"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9705,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9703\/revisions\/9705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}