{"id":9535,"date":"2018-06-08T10:02:27","date_gmt":"2018-06-08T06:02:27","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=9535"},"modified":"2018-06-08T10:03:33","modified_gmt":"2018-06-08T06:03:33","slug":"az%c9%99rbaycanda-q%c9%99zalarda-ol%c9%99n-insanlarin-orqanlari-d%c9%99rhal-goturul%c9%99-bil%c9%99r-t%c9%99klif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=9535","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda q\u0259zalarda \u00f6l\u0259n insanlar\u0131n orqanlar\u0131 d\u0259rhal g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259r &#8211; T\u018fKL\u0130F"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda q\u0259zalar v\u0259 ya t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r zaman\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015f insanlar\u0131n orqan v\u0259 toxumalar\u0131 transplantasiya, t\u0259dris v\u0259 elmi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 &#8220;\u0130nsan orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n\u0131n transplantasiyas\u0131 haqq\u0131nda&#8221; qanuna d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si t\u0259klif olunur.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, qanuna t\u0259klif edil\u0259n 9.4-c\u00fc b\u0259nd\u0259 \u0259sas\u0259n, q\u0259zalar v\u0259 ya t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r zaman\u0131 beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015f ver\u0259n, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda donorluqdan yaz\u0131l\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 imtina etm\u0259y\u0259n v\u0259 yan\u0131nda raz\u0131l\u0131q verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u0131n\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n transplantasiya, t\u0259dris v\u0259 elmi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 orqan al\u0131nmas\u0131na icaz\u0259 veril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu halda m\u0259hk\u0259m\u0259-tibbi eksperti m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131r, orqan v\u0259 toxumalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 onun i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir (ekspert i\u015ftirak\u0131n\u0131n z\u0259ruri olmamas\u0131n\u0131 b\u0259yan ed\u0259rs\u0259, orqan v\u0259 toxumalar\u0131n al\u0131nmas\u0131 bitdikd\u0259n sonra h\u0259kiml\u0259rin \u0259m\u0259liyyat qeydl\u0259ri m\u0259hk\u0259m\u0259 tibbi m\u00fcayin\u0259 v\u0259 autopsiya protokoluna yaz\u0131lmal\u0131 v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259lidir).<\/p>\n<div id=\"AdributorNativeVideo0\" class=\"AdributorNativeVideo\">Qeyd ed\u0259k ki, qanuna d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r iyunun 5-d\u0259 Milli M\u0259clisin S\u0259hiyy\u0259 komit\u0259sind\u0259 m\u00fczakir\u0259 edilib, lakin m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin yenid\u0259n i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab edilib.<\/div>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259n Milli M\u0259clisin S\u0259hiyy\u0259 komit\u0259sinin s\u0259dr m\u00fcavini Musa Quliyev bildirib ki, orqan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259 \u0259n vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri \u0259m\u0259liyyat\u0131n tez h\u0259yata ker\u00e7irilm\u0259sidir: &#8220;\u00c7\u00fcnki beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015f ver\u0259nd\u0259n sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxtdan sonra b\u00fct\u00fcn orqanlar \u00f6z funksiyalar\u0131n\u0131 dayand\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 beyin \u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015f ver\u0259nd\u0259n sonra n\u0259 q\u0259d\u0259r tez m\u00fcdd\u0259td\u0259 orqan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259rs\u0259, o q\u0259d\u0259r d\u0259 effektiv n\u0259tic\u0259 ver\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Deputat q\u0259zada \u00f6l\u0259n \u015f\u0259xsin orqanlar\u0131n\u0131n yax\u0131n\u0131n\u0131n icaz\u0259si olmadan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib: &#8220;Biz indi elektron s\u0259hiyy\u0259y\u0259 ke\u00e7irik, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, icbari tibbi s\u0131\u011forta i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130cbari tibbi s\u0131\u011fortada h\u0259r bir \u015f\u0259xsin s\u0131\u011forta kart\u0131 olacaq. O s\u0131\u011forta kart\u0131nda onun b\u00fct\u00fcn tibbi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri yaz\u0131lacaq, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259g\u0259r \u015f\u0259xs sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda v\u0259siyy\u0259t edibs\u0259 ki, &#8220;m\u0259n \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra orqanlar\u0131m\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131ram v\u0259 yaxud da orqanlar\u0131m\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 etiraz etmir\u0259m&#8221;, bu onun h\u0259min kart\u0131nda yaz\u0131lacaq. O kart\u0131n n\u00f6mr\u0259si is\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sinin n\u00f6mr\u0259si il\u0259 eyni olacaq. Y\u0259ni v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n kart\u0131na baxd\u0131qdan sonra daha onun qohumlar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k laz\u0131m deyil. Elektron qaydada v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n kart\u0131na bax\u0131b g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r ki, v\u0259t\u0259nda\u015f orqanlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131b, yoxsa yox. \u018fg\u0259r etiraz\u0131 yoxdursa, orqanlar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k, lakin etiraz edibs\u0259, t\u0259bii ki, onun orqanlar\u0131n\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k olmaz. Y\u0259ni burada \u0259sas m\u0259qs\u0259d orqan\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sinin tezliyini t\u0259min etm\u0259kdir. Tutaq ki, bir \u015f\u0259xs rayonda q\u0259zada d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir, yax\u0131n\u0131 is\u0259 Bak\u0131dad\u0131r. O g\u0259lib raz\u0131l\u0131q ver\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6lm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsin orqanlar\u0131 art\u0131q s\u0131radan \u00e7\u0131xacaq&#8221;.<\/p>\n<p>Deputat vur\u011fulay\u0131b ki, Az\u0259rbaycanda h\u0259r il 1500-\u0259 q\u0259d\u0259r insan\u0131n donorlu\u011fa ehtiyac\u0131 olur, ancaq meyitd\u0259n donor g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bilm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 canl\u0131 insandan insana ild\u0259 100-120 donorluq \u0259m\u0259liyyat\u0131 ke\u00e7iril\u0259 bilir: &#8220;Dem\u0259li, bundan t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259f\u0259 art\u0131q ehtiyac \u00f6d\u0259nilm\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qanuna bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259sin\u0259 ehtiyac var. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z da anlamal\u0131d\u0131r ki, onsuz da bunun \u0259zizi d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7\u00fcb, geri qaytarmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil, he\u00e7 olmasa orqan k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259si il\u0259 dig\u0259r insana k\u00f6m\u0259k etm\u0259kl\u0259 r\u0259hm\u0259t qazan\u0131r&#8221;. (trend)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda q\u0259zalar v\u0259 ya t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r zaman\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015f insanlar\u0131n orqan v\u0259 toxumalar\u0131 transplantasiya, t\u0259dris v\u0259 elmi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259r. Bununla ba\u011fl\u0131 &#8220;\u0130nsan orqan v\u0259 (v\u0259 ya) toxumalar\u0131n\u0131n transplantasiyas\u0131 haqq\u0131nda&#8221;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9536,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,24,9,1],"tags":[],"class_list":["post-9535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-manset","category-sagliq","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9535"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9539,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9535\/revisions\/9539"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}