{"id":9313,"date":"2018-05-27T12:26:42","date_gmt":"2018-05-27T08:26:42","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=9313"},"modified":"2018-05-27T12:26:42","modified_gmt":"2018-05-27T08:26:42","slug":"az%c9%99rbaycan-xin-in-az%c9%99rbaycan-xalq-cumhuriyy%c9%99tinin-100-illik-yubileyi-munasib%c9%99til%c9%99-b%c9%99yanati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=9313","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan X\u0130N-in Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 b\u0259yanat\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 b\u0259yanat yay\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 Trend-\u0259 X\u0130N-d\u0259n m\u0259lumat verilib.<\/p>\n<p>B\u0259yanatda deyilir:<\/p>\n<p>&#8220;28 may 1918-ci il tarixind\u0259 \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sinin q\u0259bulu il\u0259 m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131nda ilk parlament demokratiyas\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u0259sas\u0131 qoyuldu. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin suveren \u0259razisi 114 min kvadrat kilometr idi.<\/p>\n<p>\u0130mperiyan\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra meydana \u00e7\u0131xan a\u011f\u0131r daxili v\u0259 xarici probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti s\u0259m\u0259r\u0259li d\u00f6vl\u0259t t\u0259sisatlar\u0131 qurma\u011fa, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259y\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin etibar\u0131n\u0131 qazanma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Universal se\u00e7ki h\u00fcququ, el\u0259c\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququ t\u0259min edildi.<\/p>\n<p>H\u00f6kum\u0259t cavabdehlik v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda formala\u015fd\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan parlamenti ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman \u015f\u0259rqind\u0259 demokratik yolla se\u00e7ilmi\u015f, \u00e7oxpartiyal\u0131 v\u0259 t\u0259msil\u00e7iliyin t\u0259min olundu\u011fu qanunverici orqan idi. \u0130ki illik f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 c\u00fcmhuriyy\u0259t be\u015f icraedici kabinet t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunub, parlament 155 iclas ke\u00e7irib v\u0259 240-da \u00e7ox qanun layih\u0259sini m\u00fczakir\u0259 edib. D\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesinin dig\u0259r z\u0259ruri s\u00fctunu parlament v\u0259 nazirl\u0259r kabinetinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini yoxlayacaq m\u00fcasir m\u0259hk\u0259m\u0259 sistemi yaradaraq Apelyasiya Palatas\u0131n\u0131n t\u0259sis edilm\u0259si oldu.<\/p>\n<p>Yeni formala\u015fm\u0131\u015f c\u00fcmhuriyy\u0259t t\u0259hsil\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. C\u00fcmhuriyy\u0259tin \u00fczl\u0259\u015fdiyi iqtisadi v\u0259 siyasi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, y\u00fczl\u0259rl\u0259 g\u0259nc insana Avropan\u0131n qabaqc\u0131l universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qa\u00fcdl\u0259r verm\u0259kl\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli insan kapital\u0131na s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan dili r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t dili elan edildi, milli \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayraq v\u0259 himn q\u0259bul edildi, m\u00fcasir teatr v\u0259 opera t\u0259sis edildi. Az\u0259rbaycan\u0131n po\u00e7t markalar\u0131 \u00e7ap edildi v\u0259 milli Az\u0259rbaycan valyutas\u0131 &#8211; Manat d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sind\u0259 t\u0259sbit olundu\u011fu kimi b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259rl\u0259, x\u00fcsusil\u0259 qon\u015fu oldu\u011fu mill\u0259tl\u0259r v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 dost m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yaratmaq Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin xarici siyas\u0259tinin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi.<\/p>\n<p>Diplomatik m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u0259sas ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u018flim\u0259rdan Top\u00e7uba\u015fovun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Az\u0259rbaycan parlamentinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin beyn\u0259lxalq tan\u0131nmas\u0131na nail olmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Paris\u0259 s\u0259f\u0259r etm\u0259si il\u0259 \u0259ld\u0259 edildi. Paris S\u00fclh Konfrans\u0131ndak\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin \u00fczvl\u0259ri azadl\u0131q, h\u00fcquq v\u0259 \u0259dal\u0259t ideyalar\u0131na sadiqlilikl\u0259ri il\u0259 xarici n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri heyr\u0259tl\u0259ndirdil\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin yekdil de-fakto tan\u0131nmas\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olundu v\u0259 Az\u0259rbaycan missiyas\u0131 Paris S\u00fclh Konfrans\u0131n\u0131n Ali \u015euras\u0131na d\u0259v\u0259t ald\u0131.<\/p>\n<p>Tan\u0131nma m\u0259s\u0259l\u0259si h\u0259ll olunduqdan sonra h\u00f6kum\u0259tin diqq\u0259ti s\u0259ri\u015ft\u0259li diplomatik korpus quruculu\u011funa do\u011fru y\u00f6n\u0259ldi.<\/p>\n<p>1919-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan diplomatiyas\u0131 ilk add\u0131mlar atanda, AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Fransa, \u0130taliya, \u0130sve\u00e7, \u0130sve\u00e7r\u0259, Bel\u00e7ika, \u0130ran, Pol\u015fa v\u0259 Ukrayna daxil olmaqla16 d\u00f6vl\u0259tin Bak\u0131da diplomatik missiyas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin diplomatik n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259ri v\u0259 ba\u015f konsulluqlar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran, G\u00fcrc\u00fcstan, Ukrayna, Erm\u0259nistan v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259sis edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>1920-ci ilin aprelind\u0259 bol\u015fevikl\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 son qoyuldu. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin varisi kimi 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdi. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi iddialar\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flamas\u0131, m\u00fcr\u0259kk\u0259b geosiyasi fitn\u0259-f\u0259sadlar v\u0259 iqtisadi-sosial probleml\u0259r 1991-ci ild\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini yenic\u0259 b\u0259rpa etmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131 da \u0259hat\u0259 etdi.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259t d\u0259rin tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni yadda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 oyatmaqla, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m \u0259minlik a\u015f\u0131lamaqla milli kimlik hissini inki\u015faf etdirdi. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik siyas\u0259tini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bu il \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyinin 100 illik yubileyini f\u0259xrl\u0259 v\u0259 x\u00fcsusi bayram \u0259hval- ruhiyy\u0259si il\u0259 qeyd edir.<\/p>\n<p>Bu ilin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti \u0130li\u201d elan edilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illik yubileyinin qeyd edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar S\u0259r\u0259ncam imzalamas\u0131 g\u00f6st\u0259ril\u0259nl\u0259rin canl\u0131 t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn m\u00fcst\u0259qil, suveren v\u0259 demokratik Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u00f6z u\u011furlu v\u0259 effektiv idar\u0259\u00e7iliyi il\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi sosial-iqtisadi v\u0259 insan kapital\u0131 inki\u015faf\u0131, nailiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 rolu v\u0259 n\u00fcfuzu il\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin ideallar\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259ramlar\u0131n\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirir. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurucular\u0131 sa\u011f olsayd\u0131lar, bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 f\u0259xr ed\u0259rdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin k\u0259lam\u0131 il\u0259 des\u0259k \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi \u0259b\u0259didir v\u0259 d\u00f6nm\u0259zdir\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 b\u0259yanat yay\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 Trend-\u0259 X\u0130N-d\u0259n m\u0259lumat verilib. B\u0259yanatda deyilir: &#8220;28 may 1918-ci il tarixind\u0259 \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sinin q\u0259bulu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9314,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,24,4,1],"tags":[],"class_list":["post-9313","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-manset","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9313"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9315,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9313\/revisions\/9315"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}