{"id":9253,"date":"2018-05-24T18:29:05","date_gmt":"2018-05-24T14:29:05","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=9253"},"modified":"2018-05-24T18:29:05","modified_gmt":"2018-05-24T14:29:05","slug":"siyasi-x%c9%99yan%c9%99td%c9%99n-v%c9%99t%c9%99n%c9%99-x%c9%99yan%c9%99t%c9%99-ged%c9%99n-yol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=9253","title":{"rendered":"Siyasi x\u0259yan\u0259td\u0259n V\u0259t\u0259n\u0259 x\u0259yan\u0259t\u0259 ged\u0259n yol"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Yetmi\u015finci ill\u0259rd\u0259 rus imperiyas\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n, rus inqilab\u0131n\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini Orta Asiyaya da\u015f\u0131yan v\u0259 bununla \u00f6y\u00fcn\u0259n bir film vard\u0131; &#8220;S\u0259hran\u0131n b\u0259yaz g\u00fcn\u0259\u015fi&#8221;. O d\u00f6vrd\u0259 Orta Asiya t\u00fcrkl\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131layan bu film Moskvada v\u0259 bir \u00e7ox vilay\u0259tl\u0259rd\u0259 b\u0259y\u0259nilmi\u015fdi, t\u0259bli\u011f olunurdu. Niy\u0259 d\u0259 olmas\u0131n? M\u00fcs\u0259lman respublikalar\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131, t\u0259hqir olunmas\u0131 xristian respublikalar\u0131nda r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131rd\u0131. Moskva filmin ssenarisini bilirsiniz kim\u0259 yazd\u0131r\u0131rd\u0131- m\u00fcs\u0259lmana. H\u0259 d\u0131rnaqaras\u0131 &#8220;m\u0259h\u015fur&#8221; R\u00fcst\u0259m \u0130brahimb\u0259yova. Bak\u0131n\u0131n kosmopolit m\u00fchitind\u0259 yeti\u015fdiril\u0259n bu adam\u0131 Moskva ir\u0259li \u00e7\u0259kirdi, ona \u015f\u0259rait yaratd\u0131, h\u0259m Moskvada, h\u0259m d\u0259 Bak\u0131da komfortlu \u015f\u0259raitd\u0259 yuxar\u0131dan g\u0259l\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259ri can-ba\u015fla yerin\u0259 yetirirdi. Onun vecin\u0259 deyildi ki, m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk qad\u0131nlar\u0131n\u0131 t\u0259hqir edir. Bir yad\u0131n\u0131za sal\u0131n, on s\u0259kkiz ya\u015fl\u0131 rus \u0259sg\u0259ri Suxov bird\u0259n-bir\u0259 alt\u0131 ba\u015fs\u0131z qalm\u0131\u015f t\u00fcrk qad\u0131n\u0131n\u0131n \u0259rin\u0259 \u00e7evrilir. T\u0259biidir ki, \u00a0burada n\u0259 mentalitet, n\u0259 d\u0259 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b. Bizd\u0259 m\u0259g\u0259r qad\u0131nlar bel\u0259 olub? Ola bilsin R\u00fcst\u0259m \u0130brahimb\u0259yovun \u0259traf\u0131nda kosmopolit qad\u0131nlar olub, ya da yuxar\u0131lara xo\u015f g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 yaz\u0131b. Amma, fakt budur ki, \u00a0yuxar\u0131n\u0131n ist\u0259yini m\u00fc\u0259llif filmd\u0259 dil\u0259 g\u0259tirib: &#8220;B\u00fct\u00fcn Sovetl\u0259rin qad\u0131nlar\u0131 rusa tabedir&#8221;.<\/p>\n<p>Sovetl\u0259r da\u011f\u0131ld\u0131. \u0130brahimb\u0259yov Moskvada i\u015f tapmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00a0k\u00f6\u00e7\u00fcb Bak\u0131ya g\u0259ldi. Yen\u0259 d\u0259 kosmopolit siyas\u0259tini \u00a0davam etdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 bu d\u0259f\u0259 &#8220;\u0130brus&#8221; teatr\u0131n\u0131 yaratd\u0131. Ba\u015f\u0131na aldad\u0131lm\u0131\u015f insanlar\u0131 y\u0131\u011faraq onlara ya\u011fl\u0131 v\u0259dl\u0259r verm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. O, burada kosmopolit ideyalarla \u00e7oxlu-\u00e7oxlu pul qazanmaq ist\u0259yirdi. Zat\u0259n buna nail d\u0259 olurdu, amma ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259. D\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015fbil\u0259nl\u0259ri tez bir zamanda ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r ki,\u00a0 m\u00fcharib\u0259 aparan \u00f6lk\u0259d\u0259 absurd v\u0259 kosmopolit ideyalar\u0131 yaymaq d\u00fczg\u00fcn deyil. \u0130\u00e7ind\u0259 erm\u0259ni, yaxud xristian sevgisi da\u015f\u0131yan, \u00f6z\u00fcn\u00fc onlar\u0131n \u0259lquzusuna \u00e7evir\u0259n, \u0259v\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na, xalq\u0131na nifr\u0259t v\u0259 kin b\u0259sl\u0259y\u0259n bel\u0259 bir insan\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti z\u0259r\u0259rli v\u0259 qorxuludur. Odur ki, ona bulaq kimi axan v\u0259saitin qar\u015f\u0131s\u0131 k\u0259sildi. Teatr \u0259lind\u0259n al\u0131nd\u0131. \u00a0Bu d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 xalq\u0131n hesab\u0131na ona veril\u0259n milyonlarla pul m\u0259nb\u0259yi dayand\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259, bundan sonra R\u00fcst\u0259min Molla N\u0259sir\u0259ddinin d\u0259li in\u0259kl\u0259ri kimi b\u00f6y\u00fcrt\u00fcs\u00fc g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. \u00a0\u018fvv\u0259l m\u00fcxalif\u0259t siyas\u0259tin\u0259 ba\u015f vurdu. Milli \u015euradan onun namiz\u0259dliyi ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fc v\u0259 iflasa u\u011frad\u0131. El\u0259 hesab edirdi ki, &#8220;milyarderl\u0259r ittifaq\u0131 ona milyonlar ay\u0131racaq, o da itkil\u0259rini kompensasiya ed\u0259c\u0259k, ya\u011f-bal i\u00e7ind\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131na davam ed\u0259c\u0259k. N\u0259yin hesab\u0131na? Siyasi x\u0259yan\u0259tin namin\u0259. Bu adam o q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131 ya\u015fama\u011fa ad\u0259t edib ki, t\u0259ki pul olsun. Pul olandan sonra v\u0259t\u0259ni d\u0259, torpa\u011f\u0131 da , xalq\u0131 da, dostlar\u0131 da, s\u0259n\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k ver\u0259nl\u0259ri, atan\u0131, anan\u0131 da satmaq olar. Daha d\u00f6zm\u0259di. Ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fc ki, ruhunu \u015feytana satan adam \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi x\u0259yan\u0259td\u0259n v\u0259t\u0259n\u0259 x\u0259yan\u0259t\u0259 q\u0259d\u0259r olan yolda bir t\u00fcl p\u0259rd\u0259\u00a0 var. O bunu etdi. T\u00fcl p\u0259rd\u0259ni c\u0131r\u0131b\u00a0 o biri t\u0259r\u0259f\u0259- v\u0259t\u0259n\u0259 x\u0259yan\u0259t t\u0259r\u0259f\u0259 ke\u00e7di. Bu da &#8220;Qafqaz \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc&#8221; filmi. Niy\u0259 m\u0259hz &#8220;Qafqaz \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc&#8221;? Ssenarinin m\u00fc\u0259llifi \u00f6z\u00fc, rejissoru g\u00fcrc\u00fc, q\u0259hr\u0259manlar\u0131 erm\u0259nil\u0259rdir. Bu da s\u0259n\u0259 \u00fc\u00e7l\u00fck, h\u0259m d\u0259 burada \u0259n gerid\u0259 qalan az\u0259rbaycanl\u0131lard\u0131r; &#8220;savads\u0131z, k\u00f6nt\u00f6y, m\u0259d\u0259niyy\u0259tsiz, danaba\u015f v\u0259 s. &#8220;Buradan bel\u0259 mesaj g\u00f6nd\u0259rilir ki, Bak\u0131n\u0131 (Az\u0259rbaycan\u0131 yox ha. Ona qalsa qalan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 erm\u0259ni, g\u00fcrc\u00fc v\u0259 ruslar aras\u0131nda b\u00f6l\u0259r) yaln\u0131z kosmopolit m\u0259d\u0259niyy\u0259t qurtara bil\u0259r, bir \u015f\u0259rtl\u0259 ki, burada daha \u00e7ox ba\u015fqa xalqlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si ya\u015fas\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 erm\u0259ni ax\u00e7il\u0259ri v\u0259 d\u0131\u011falar\u0131. O inanmaq ist\u0259mir ki, la\u011fa qoydu\u011fu, t\u0259hqir etdiyi Bak\u0131 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n bax\u0131ml\u0131, modern \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7evrilib, bura \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz yerdir. Burada din siyas\u0259t\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 dikt\u0259 ed\u0259 bilmir. Az\u0259rbaycan regionun \u0259n g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evrilib. O buna inanmaq ist\u0259mir. O Bak\u0131n\u0131 \u0259l\u0259bax\u0131m, ba\u015f\u0131a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir. O buna al\u0131\u015fmay\u0131b. Al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan t\u00fcrkl\u0259r\u0259 nifr\u0259t, ayr\u0131-ayr\u0131 adamlardan is\u0259 intiqam almaq hissi il\u0259 al\u0131\u015f\u0131b yan\u0131r.<\/p>\n<div id=\"AdributorNativeVideo0\" class=\"AdributorNativeVideo\">\u0130nanm\u0131ram ki, bu filmi \u00e7\u0259k\u0259nd\u0259 s\u0259ng\u0259rd\u0259 \u015f\u0259hid olanlar, qazi olanlar haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn. \u018flb\u0259tt\u0259 yox. B\u0259lk\u0259 d\u0259 siyasi x\u0259yan\u0259td\u0259n sonra normal Xocal\u0131 bar\u0259d\u0259, h\u0259tta s\u0259n\u0259dli filmi \u00e7\u0259ks\u0259ydi, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi onun siyasi x\u0259yan\u0259tini ba\u011f\u0131\u015flayard\u0131, Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t olunard\u0131, \u015f\u0259rait yarad\u0131lard\u0131. Amma yox. O alma\u011fa \u00f6yr\u0259\u015fib, pul x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259, \u00f6z\u00fc d\u0259 v\u0259t\u0259n yolunda, xalq yolunda x\u0259rcl\u0259m\u0259y\u0259 al\u0131\u015fmay\u0131b. Onun \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r g\u00fclm\u0259lidir. Niy\u0259 d\u0259 g\u00fclm\u0259li olmas\u0131n? Ax\u0131 filmin \u00e7\u0259kili\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn pulu (onun he\u00e7 zaman \u00f6z pulu olmay\u0131b) bu v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n al\u0131b. Erm\u0259ni olsun, yaxud ba\u015fqas\u0131 olsun, t\u0259ki v\u0259t\u0259n\u0259 x\u0259yan\u0259t olsun, R\u00fcst\u0259m \u0130brahimb\u0259yov \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259ki para olsun. Bu v\u0259t\u0259n\u0259 x\u0259yan\u0259tdir. \u00a0O ill\u0259r boyu buna haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131, yaxud haz\u0131rlay\u0131rd\u0131lar. S\u0259ddi ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra n\u0259 f\u0259rqi var kim\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259n.<\/div>\n<p>Yax\u0131n bir zamanlarda onu biz\u0259 prezidentliy\u0259 namiz\u0259d kimi s\u0131r\u0131maq ist\u0259y\u0259n Milli \u015eura v\u0259 onun apar\u0131c\u0131 \u00fczvl\u0259ri \u018fli K\u0259rimli, C\u0259mil H\u0259s\u0259nli, G\u00fclt\u0259kin Hac\u0131b\u0259yli v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 indi n\u0259 dey\u0259c\u0259kl\u0259r? Onun v\u0259t\u0259n\u0259 x\u0259yan\u0259tini indi n\u0259 il\u0259 izah, R\u00fcst\u0259mi t\u0259nqid ed\u0259c\u0259kl\u0259r? \u0130nanm\u0131ram. Sussalar, dem\u0259li bunlar da&#8230;<\/p>\n<p>\u0130stisna etmir\u0259m, b\u0259z\u0259n bel\u0259l\u0259ri ortaya \u00e7\u0131xacaq, \u015eura \u00fczvl\u0259rind\u0259n birisi erm\u0259nil\u0259rd\u0259n elmi i\u015f yaz\u0131b onlar\u0131 aborigen ed\u0259c\u0259k, dig\u0259ri q\u0131z alacaq, ya da q\u0131z ver\u0259c\u0259k, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc qarda\u015f olub hayastan- Az\u0259rbaycan dey\u0259c\u0259k. Amma, R\u00fcst\u0259md\u0259n ba\u015flanan v\u0259t\u0259n\u0259 x\u0259yan\u0259t yolunu inc\u0259l\u0259m\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Yunus O\u011fuz<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Media<\/span><\/strong><span style=\"color: #ff0000;\">Zona<\/span>.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Yetmi\u015finci ill\u0259rd\u0259 rus imperiyas\u0131n\u0131 t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n, rus inqilab\u0131n\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini Orta Asiyaya da\u015f\u0131yan v\u0259 bununla \u00f6y\u00fcn\u0259n bir film vard\u0131; &#8220;S\u0259hran\u0131n b\u0259yaz g\u00fcn\u0259\u015fi&#8221;. O d\u00f6vrd\u0259 Orta Asiya t\u00fcrkl\u0259rini a\u015fa\u011f\u0131layan bu film&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9254,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,24,4,1,18],"tags":[],"class_list":["post-9253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-manset","category-siyast","category-xbr-xtti","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9253"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9255,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9253\/revisions\/9255"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}