{"id":8429,"date":"2018-04-02T10:23:49","date_gmt":"2018-04-02T06:23:49","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=8429"},"modified":"2018-04-02T10:23:49","modified_gmt":"2018-04-02T06:23:49","slug":"kohn%c9%99-kitablari-oxuyark%c9%99n-t%c9%99hluk%c9%99li-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99r%c9%99-d%c9%99-yoluxa-bil%c9%99rik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=8429","title":{"rendered":"K\u00f6hn\u0259 kitablar\u0131 oxuyark\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 d\u0259 yoluxa bil\u0259rik"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsan beyninin dinc\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca m\u00fcst\u0259sna rola malik olan kitablar aras\u0131nda g\u00fcn ke\u00e7irm\u0259k \u00e7ox insanlar\u0131n sevimli m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259tidir. B\u0259zi insanlar onlarda nostalji hissl\u0259r yaradan k\u00f6hn\u0259 kitablar\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259m\u0259yi, onlar\u0131 oxuma\u011f\u0131 daha \u00e7ox sevir. B\u0259zi insanlar is\u0259 s\u0131rf pe\u015f\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar k\u00f6hn\u0259 kitablar, s\u0259n\u0259dl\u0259r aras\u0131nda g\u00fcn ke\u00e7irm\u0259li olurlar.<\/p>\n<p>Lakin kitabsev\u0259rl\u0259r, eyni zamanda k\u00f6hn\u0259 kitab, s\u0259n\u0259dl\u0259r aras\u0131nda g\u00fcn ke\u00e7irm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olan insanlar bilm\u0259lidirl\u0259r ki, yeni \u00e7apdan \u00e7\u0131xan kitablar\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259r\u0259ri olmasa da, k\u00f6hn\u0259 kitablar, s\u0259n\u0259dl\u0259r tozlarla bol oldu\u011fundan onlar insan s\u0259hh\u0259tind\u0259 bir \u00e7ox probleml\u0259r yarada bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>K\u00f6hn\u0259 kitablar\u0131 insan s\u0259hh\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li sayan h\u0259kim-m\u00fct\u0259x\u0259ssis, tibb \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Yazg\u00fcl Abdiyeva\u00a0bildirib ki, kitab tozu haz\u0131rda \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f allergenl\u0259rd\u0259ndir: &#8220;Allergiya simptomlar\u0131 k\u0259skin respirator virus infeksiyalar\u0131n\u0131n simptomlar\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259kim s\u0259hv olaraq soyuqd\u0259ym\u0259 x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcalic\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u0259rman preparatlar\u0131 t\u0259yin edir. Amma bu x\u0259st\u0259nin v\u0259ziyy\u0259tini y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirmir. Bu x\u0259st\u0259liyin \u0259n a\u011f\u0131r formas\u0131 allergik bronxial astma, anafilaktik \u015fok, h\u0259zm sisteminin allergik z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Y.Abdiyeva deyib ki, kitab tozlar\u0131na olan allergiya xo\u015f\u0259g\u0259lm\u0259z simptomatika il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur, o, insana diskomfort yarad\u0131r, t\u0259n\u0259ff\u00fcs orqanlar\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259rinin inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Mikroskopik hiss\u0259cikl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259ki z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r astmatik tutmalar\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir:<\/p>\n<div id=\"AdributorNativeVideo0\" class=\"AdributorNativeVideo\">&#8220;Toz &#8211; \u0259n g\u00fccl\u00fc q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131lardan biri hesab edilir, onunla m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00e7\u0259tindir. Mikrohiss\u0259cikl\u0259r asanl\u0131qla mebel, xal\u00e7a, yum\u015faq oyuncaqlar \u00fcz\u0259rind\u0259 toplan\u0131r, t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131na asanl\u0131qla daxil olurlar. \u0130st\u0259nil\u0259n ya\u015fda olan insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259inki ev, h\u0259m d\u0259 kitab tozlar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir, onlarda saprofitl\u0259r, onlar\u0131n h\u0259yat f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 par\u00e7alanma m\u0259hsullar\u0131 yerl\u0259\u015fir. Mikrohiss\u0259cikl\u0259r kif sporlar\u0131 toplay\u0131r, asanl\u0131qla burun-udla\u011fa, bronxlara, a\u011fciy\u0259rl\u0259r\u0259 daxil olur, burun yollar\u0131nda, g\u00f6zl\u0259rin skleras\u0131nda \u00e7\u00f6k\u00fcrl\u0259r&#8221;.<\/div>\n<p>Y.Abdiyeva qeyd edib ki, bel\u0259 tozlar\u0131n f\u0259sadlar\u0131ndan daha \u00e7ox \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r g\u00fcnd\u0259lik olaraq \u00e7ox sayda kitablarla, x\u00fcsusil\u0259 k\u00f6hn\u0259 kitab v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 t\u0259masda olan insanlard\u0131r.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bel\u0259 \u015fikay\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n pasiyentl\u0259rin \u0259sas\u0259n arxiv, kitabxana, muzey i\u015f\u00e7il\u0259ri olur.<\/p>\n<p>H\u0259kim bildirib ki, kitab ma\u011fazalar\u0131n\u0131n sat\u0131c\u0131lar\u0131 da risk qrupuna daxil olsa da, yeni \u00e7ap olunan kitablar az hallarda m\u0259nfi simptomlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r: &#8220;Zirz\u0259mil\u0259rd\u0259, k\u00f6hn\u0259 binalarda yaranan art\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 r\u00fctub\u0259t neqativ reaksiyalar\u0131n yaranma riskini art\u0131r\u0131r. Kif g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rinin sporlar\u0131 kitab tozuna olan allergiyan\u0131 art\u0131r\u0131r. \u00c7ox hallarda kitab tozuna qar\u015f\u0131 yaranan allergiya insan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini pisl\u0259\u015fdirir, t\u0259n\u0259ff\u00fcs orqanlar\u0131n\u0131n x\u0259st\u0259likl\u0259rinin gedi\u015fini k\u0259skinl\u0259\u015fdirir, orqanizmin sensibilizasiyas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir&#8221;.<\/p>\n<p>Y.Abdiyeva qeyd edib ki, bu hallarda \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259r bo\u011fazda diskomfort, ac\u0131\u015fma olur, burundan sulu, iysiz v\u0259 r\u0259ngsiz selik praktik olaraq dayanmadan ax\u0131r, g\u00f6z qapaqlar\u0131nda v\u0259 sklerada q\u0131zarma v\u0259 d\u0259ri qa\u015f\u0131nmas\u0131, s\u0259sd\u0259 x\u0131r\u0131lt\u0131, b\u0259l\u011f\u0259m xaric edilm\u0259d\u0259n allergik \u00f6sk\u00fcr\u0259k, bronxial astma \u0259lam\u0259tl\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259si, g\u00f6zl\u0259rin ya\u015farmas\u0131, bo\u011fulma tutmalar\u0131, hava \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130mmunitetin z\u0259ifl\u0259m\u0259si zaman\u0131 allergenl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k h\u0259ssasl\u0131q olduqda insanda h\u0259tta anafilaktik \u015fokun da yaranmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: &#8220;M\u0259hz saralm\u0131\u015f s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ox h\u0259cmd\u0259 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 madd\u0259l\u0259r olan k\u00f6hn\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r, kitablar v\u0259 jurnallar allergikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Kitablar \u0259ld\u0259n-\u0259l\u0259 ke\u00e7dikc\u0259, &#8211; \u0259g\u0259r onlardan qeyri-d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259rs\u0259, &#8211; &#8220;z\u0259r\u0259rli kitablar&#8221;a \u00e7evrilir, yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olurlar. Laborantlar \u00e7ox vaxt m\u0259\u015fhur kitabxanalardak\u0131 kitablar\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicisi olan mikroblar &#8211; difteriya, q\u0131z\u0131l\u0131 stafilokk, streptokokk \u00e7\u00f6pl\u0259ri v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 tez-tez v\u0259r\u0259m \u00e7\u00f6pl\u0259ri a\u015fkar edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin t\u00f6r\u0259dicil\u0259rinin kitablara nec\u0259 daxil oldu\u011funa g\u0259ldikd\u0259, Y.Abdiyeva deyib ki, onlar kitablara \u00f6sk\u00fcrm\u0259 v\u0259 asq\u0131rma zaman\u0131 t\u00fcp\u00fcrc\u0259kl\u0259, daha \u00e7ox t\u00fcp\u00fcrc\u0259kl\u0259 islad\u0131lm\u0131\u015f barmaqla s\u0259hif\u0259l\u0259rin v\u0259r\u0259ql\u0259nm\u0259si zaman\u0131 ba\u015f verir. Lakin kitablara x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicil\u0259rini mil\u00e7\u0259kl\u0259r d\u0259 daxil ed\u0259 bil\u0259r. Kitablar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicisi olan mikroblarla yoluxmas\u0131 onlara tozlar\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259si v\u0259 s\u0259hif\u0259l\u0259rin d\u0259ri x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan x\u0259st\u0259l\u0259rin barmaqlar\u0131 il\u0259 v\u0259r\u0259ql\u0259nm\u0259si, t\u00fckl\u0259rinin s\u0259hif\u0259l\u0259rin aras\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir: &#8220;\u018fn xo\u015fagetm\u0259z hal odur ki, mikroblar ka\u011f\u0131zlarda uzun m\u00fcdd\u0259t ya\u015fay\u0131rlar v\u0259 uzun m\u00fcd\u0259t d\u0259 x\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dici g\u00fcc\u00fcn\u00fc saxlay\u0131rlar. Bel\u0259 ki, v\u0259r\u0259m \u00e7\u00f6pl\u0259ri s\u0259kkiz aya q\u0259d\u0259r, streptokokk, stafilokokk t\u00f6r\u0259dicil\u0259ri \u00fc\u00e7 aydan \u00e7ox, difteriya \u00e7\u00f6pl\u0259ri bir aydan \u00e7ox ya\u015fay\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan beyninin dinc\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca m\u00fcst\u0259sna rola malik olan kitablar aras\u0131nda g\u00fcn ke\u00e7irm\u0259k \u00e7ox insanlar\u0131n sevimli m\u0259\u015f\u011fuliyy\u0259tidir. B\u0259zi insanlar onlarda nostalji hissl\u0259r yaradan k\u00f6hn\u0259 kitablar\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259m\u0259yi, onlar\u0131 oxuma\u011f\u0131 daha \u00e7ox&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8430,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,24,7,1],"tags":[],"class_list":["post-8429","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-manset","category-sosial","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8429","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8429"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8431,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8429\/revisions\/8431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}