{"id":7545,"date":"2018-02-26T14:49:11","date_gmt":"2018-02-26T10:49:11","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=7545"},"modified":"2018-02-26T14:51:21","modified_gmt":"2018-02-26T10:51:21","slug":"turkiy%c9%99-iran-rusiya-munasib%c9%99tl%c9%99rinin-afrin-imtahani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=7545","title":{"rendered":"T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran, Rusiya m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin Afrin imtahan\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;Zeytun buda\u011f\u0131&#8221; \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259d\u0259n uzand\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin Suriya \u0259razisind\u0259 yanvar ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar davam edir. Bu h\u0259r\u0259katla ba\u011fl\u0131 ciddi analiz aparmaq tez olsa da ilkin n\u0259tic\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verir. T\u00fcrkiy\u0259nin \u00f6z\u00fcnd\u0259 bel\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131n ist\u0259nil\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 getm\u0259diyini t\u0259sdiq edirl\u0259r. Afrin\u0259 h\u00fccum ild\u0131r\u0131m s\u00fcr\u0259tli olmal\u0131 v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0259sini qald\u0131rana q\u0259d\u0259r ba\u015fa \u00e7atmal\u0131 idi. Bir aydan art\u0131q vaxt ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq Afrin h\u0259l\u0259 terroristl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259yib. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r davam edir v\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 s\u0259rf olunan m\u00fcdd\u0259t uzand\u0131qca bu h\u0259rakata v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259liyyat\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ri ucal\u0131r. Amma h\u0259l\u0259 T\u00fcrk\u0259yinin ixtiyar\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r zaman var. Yax\u0131n 10 g\u00fcn i\u00e7ind\u0259 \u0259n az\u0131ndan Afrin terroristl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259nm\u0259s\u0259, siyasi sah\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcharib\u0259 aparmas\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k. Politoloq \u018flimusa \u0130brahimov qeyd edib ki, Afrinin t\u0259mizl\u0259nm\u0259sinin uzanmas\u0131 t\u0259bii ki, yerli \u015f\u0259raitl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Dinc \u0259halinin d\u00f6y\u00fc\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fmas\u0131 T\u00fcrk Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015fini \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. T\u00fcrki\u0259 Prezidentinin d\u0259 qeyd etdiyi kimi, dinc \u0259hali m\u0259s\u0259l\u0259si olmasayd\u0131 Afrin \u00e7oxdan t\u0259mizl\u0259nmi\u015fdi. \u00c7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259p Tayyip \u018frdo\u011fan optimistdir: O partiyas\u0131n\u0131n toplant\u0131s\u0131nda Afrinl\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fark\u0259n bildirmi\u015fdir: &#8220;G\u00f6r\u00fcn\u0259n budur ki, bu yay h\u0259m terror qruplar\u0131, h\u0259m d\u0259 onu d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox isti ke\u00e7\u0259c\u0259k. \u018fvv\u0259l M\u0259nbi\u00e7i terror\u00e7ulardan t\u0259mizl\u0259y\u0259c\u0259k, sonra F\u0131rat\u0131n \u015f\u0259rqininin ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz v\u0259 Suriyal\u0131 qrda\u015flar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz hala g\u0259tir\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r dayanmadan yolumuzu davam etdir\u0259c\u0259yik.&#8221;<\/p>\n<p>Politoloq qeyd edib ki, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 onun Afrind\u0259ki h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131na \u0259m\u0259liyyat\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259r\u0259fdar kimi g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin qo\u015fula bilm\u0259 ehtimal\u0131 yet\u0259rinc\u0259 y\u00fcks\u0259kdir. Burada Rusiya v\u0259 \u0130ran\u0131n tuta bil\u0259c\u0259yi m\u00f6vqe x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r: &#8220;Rusiya \u0259vv\u0259ld\u0259n T\u00fcrkiy\u0259nin Suriyadak\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na ya\u015f\u0131l i\u015f\u0131q yand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. M\u0259lumdur ki, Rusiyan\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 xeyir-duas\u0131 olmadan bu \u0259m\u0259liyyat m\u00fcmk\u00fcn olmayacaqd\u0131. \u00c7\u00fcnki Suriyan\u0131n hava m\u0259kan\u0131 dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 Rusiyan\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131ndad\u0131r. Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131 bel\u0259 \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7ir\u0259rk\u0259n Rusiyadan raz\u0131l\u0131q al\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 \u0259m\u0259liyyat plan\u0131n\u0131 Rusiya il\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rd\u0131qdan sonra s\u0259rh\u0259di ke\u00e7di v\u0259 fikrimc\u0259, birg\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131 m\u0259nt\u0259q\u0259d\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etdikl\u0259ri zamanda h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlara xitam veril\u0259c\u0259k. Rusiya T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yaratmaqla h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn Suriya c\u0259bh\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 edir. Rusiyaya m\u00fcxalif olan q\u00fcvv\u0259l\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr, Rus qo\u015funlar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs \u0259ld\u0259 edir v\u0259 Suriyada qar\u015f\u0131ya qoyduqlar\u0131 dig\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt qazan\u0131rlar. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Rusiyan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 Prezident se\u00e7kisi kompaniyas\u0131n\u0131n q\u0131z\u011f\u0131n vaxt\u0131d\u0131r v\u0259 Putin bir ne\u00e7\u0259 ay daxili auditoriyadan k\u0259nara enerji s\u0259rf etm\u0259k ist\u0259m\u0259zdi. Se\u00e7kil\u0259r bit\u0259n\u0259 v\u0259 Putin yenid\u0259n m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r R\u0259c\u0259b T\u0259yyib \u018frdo\u011fan Rusiyan\u0131n ciddi etiraz\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmayacaq.<br \/>\n\u0130rana g\u0259linc\u0259, burada v\u0259ziyy\u0259t f\u0259rqlidir. \u0130randa son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n mitinql\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin neytral m\u00f6vqe tutmas\u0131na, hadis\u0259l\u0259ri \u0130ran\u0131n daxili i\u015fi kim qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, \u0130slam Respublikas\u0131 T\u00fcrkiy\u0259nin b\u00f6lg\u0259d\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131 q\u0131sqancl\u0131qla qar\u015f\u0131lay\u0131r. Sanki, Suriyan\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 b\u00f6lm\u0259k u\u011frunda yar\u0131\u015fa giri\u015fib. O, Afrin \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b. Lakin ba\u015flan\u011f\u0131cda \u00f6z naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif ranql\u0131 diplomatlar\u0131n dili il\u0259 ifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0131\u015fdi. Lakin sonralar T\u00fcrkiy\u0259nin c\u0259bh\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259rin say\u0131 artd\u0131qca \u0130ran\u0131n rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 da y\u00fcks\u0259ldi. Ba\u015f\u0259r \u0259s\u0259d dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131. T\u0259bii ki, \u0130ran\u0131n \u00f6t\u00fcrm\u0259si il\u0259. \u018fvv\u0259ll\u0259r T\u00fcrkiy\u0259nin t\u0259yyar\u0259l\u0259rini vurmaqla h\u0259d\u0259l\u0259di. Amma T\u00fcrkiy\u0259 Rusiyan\u0131n \u0259li il\u0259 Ba\u015f\u0259r \u018fs\u0259di susdurdu. Sonra \u0130ran ba\u015fqa taktika se\u00e7di. \u0130ndi d\u0259 o b\u00f6lg\u0259d\u0259ki \u015fi\u0259 qruplar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k T\u00fcrkiy\u0259ni Afrind\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u00e7ar etm\u0259k ist\u0259yir. Amm T\u00fcrk Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rini \u00e7evik v\u0259 ciddi z\u0259rb\u0259si \u0130ran\u0131n bu arzusunu da yar\u0131m\u00e7\u0131q qoydu. Afrin\u0259 yola \u00e7\u0131xan ma\u015f\u0131n karvan\u0131 ora \u00e7atmadan TSK t\u0259r\u0259find\u0259n darmada\u011f\u0131n edildi. T\u0259bii ki, \u0130ran bununla daynmayacaq v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Suriyan\u0131n i\u00e7\u0259ril\u0259rin\u0259 d\u00f6\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259sin\u0259 mane olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015facaq&#8221;. Onun bildirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0130ran\u0131n bel\u0259 m\u00fcnasib\u0259t s\u0259rgil\u0259m\u0259sinin s\u0259b\u0259bi T\u00fcrkiy\u0259ni Suriyada yeritdiyi siyas\u0259td\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 g\u00f6rm\u0259sind\u0259dir. T\u00fcrkiy\u0259 \u0130ran\u0131n Suriyadak\u0131 manevr imkanlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u0130randa bel\u0259 bir qorxu formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r ki, Afrin h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Amerika il\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259 bil\u0259r. Bu da \u0130ran\u0131n n\u0259inki Suriya siyas\u0259ti, onun umumiyy\u0259tl\u0259, Orta \u015e\u0259rq siyas\u0259tin\u0259 ciddi probleml\u0259r yaradacaq: &#8220;Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n Amerika il\u0259 yax\u0131nla\u015fma qorxusu Rusiyan\u0131n da T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 zaman-zaman k\u00f6lg\u0259 sal\u0131r. Amerika kabusu bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 tam yax\u0131nla\u015fma\u011fa imkan vermir. Odur ki, qay\u0131daq T\u00fcrkiy\u0259ni Prezidenti R\u0259c\u0259p T\u0259yyip \u018frdo\u011fan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 : &#8220;G\u00f6r\u00fcn\u0259n budur ki, bu yay h\u0259m terror qruplar\u0131, h\u0259m d\u0259 onu d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox isti ke\u00e7\u0259c\u0259k&#8230;..&#8221;<\/p>\n<p><strong>Alim<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Zeytun buda\u011f\u0131&#8221; \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259d\u0259n uzand\u0131? T\u00fcrkiy\u0259nin Suriya \u0259razisind\u0259 yanvar ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar davam edir. Bu h\u0259r\u0259katla ba\u011fl\u0131 ciddi analiz aparmaq tez olsa da ilkin n\u0259tic\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirm\u0259y\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7548,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,24,4,1],"tags":[],"class_list":["post-7545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-manset","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7545"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7547,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7545\/revisions\/7547"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}