{"id":727,"date":"2017-08-25T14:19:28","date_gmt":"2017-08-25T10:19:28","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=727"},"modified":"2017-08-25T14:19:28","modified_gmt":"2017-08-25T10:19:28","slug":"test-usulunun-l%c9%99gvi-yeni-q%c9%99bul-hansi-qaydada-aparilacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=727","title":{"rendered":"Test \u00fcsulunun l\u0259\u011fvi: yeni q\u0259bul hans\u0131 qaydada apar\u0131lacaq?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Firudin C\u0259lilov: &#8220;H\u0259min vaxt bu sistem\u0259 mane\u0259 yaradanlar var idi&#8221;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Fazil Mustafa: &#8220;Testi h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan proses kimi g\u00f6rm\u00fcr\u0259m&#8221;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov: &#8220;Cavab variantlar\u0131 \u00f6nc\u0259d\u0259n t\u0259qdim edil\u0259n test modell\u0259ri y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131lacaq&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda 26 ildir t\u0259tbiq edil\u0259n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bul imtahanlar\u0131n\u0131n test \u00fcsulu il\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si iki il sonra l\u0259\u011fv edil\u0259c\u0259k. Bu bar\u0259d\u0259 D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zi Direktorlar \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri M\u0259leyk\u0259 Abbaszad\u0259 deyib.<\/p>\n<p>M.Abbaszad\u0259 deyib ki, g\u0259l\u0259nilki abituriyentl\u0259r ax\u0131r\u0131nc\u0131 d\u0259f\u0259 test formas\u0131nda imtahan ver\u0259c\u0259kl\u0259r:\u00a0&#8220;G\u0259l\u0259nilki imtahanlarda abituriyentl\u0259rd\u0259n daha da m\u0259suliyy\u0259tli olmalar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik. \u00c7\u00fcnki onlar sonuncu d\u0259f\u0259 26 ildir apar\u0131lan test \u015f\u0259klind\u0259 imtahan ver\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu il kurikulum \u0259sas\u0131nda t\u0259hsil alan \u015fagirdl\u0259r 2 ild\u0259n sonra XI sinifd\u0259 t\u0259hsil alacaq v\u0259 onlar\u0131n biliyinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si f\u0259rqli formada ke\u00e7irilm\u0259lidir. \u0130ki il sonra ke\u00e7iril\u0259c\u0259k burax\u0131l\u0131\u015f v\u0259 q\u0259bul imtahanlar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub&#8221;.<\/p>\n<p>M.Abbaszad\u0259 bildirib ki, haz\u0131rda T\u0259hsil Nazirliyi v\u0259 D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zi yeni imtahan modell\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131r:\u00a0&#8220;Yeni modell\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fck. D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri, q\u0259rarla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z modeli sentyabr ay\u0131nda ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. Haz\u0131rda ekspert v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259ri davam etdirir&#8221;.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda test \u00fcsulunun l\u0259\u011fvi bar\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b. Zaman-zaman m\u00fcxt\u0259lif formalarda m\u0259s\u0259l\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirils\u0259 d\u0259, r\u0259smi t\u0259sdiqini tapm\u0131rd\u0131. C\u0259bh\u0259 hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yarad\u0131lan test \u00fcsulu sistemi dem\u0259k olar ki, h\u0259r k\u0259sin arzulad\u0131\u011f\u0131 bir sistem idi. \u00c7\u00fcnki bu \u00fcsulun t\u0259tbiq olunmas\u0131 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bulda korrupsiyan\u0131n v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259tin k\u00f6k\u00fcn\u00fc k\u0259smi\u015fdi. Test imtahan\u0131nda u\u011furla \u00e7\u0131xan v\u0259 sosial durumundan as\u0131l\u0131 olmayaraq ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259xs \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k t\u0259hsil ver\u0259n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bul ola bilirdi. Bu \u00fcsuldan imtina edilm\u0259sind\u0259n sonra ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bulda r\u00fc\u015fv\u0259t \u00fcsulunun v\u00fcs\u0259t alaca\u011f\u0131 haqda ictimaiyy\u0259td\u0259 narahatl\u0131qlar var. \u00c7\u00fcnki test \u00fcsulunu \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259c\u0259k imtahan modelinin h\u0259r hans\u0131 formas\u0131 d\u0259rhal korrupsiyaya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, 26 il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, insanlarda d\u0259yi\u015fiklik yoxdur&#8221;<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a dan\u0131\u015fan AXC hakimiyy\u0259ti d\u00f6n\u0259mind\u0259 ba\u015f nazirin m\u00fcavini, t\u0259hsil naziri v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f Firudin C\u0259lilov bildirib ki, \u0259slind\u0259 test \u00fcsulu sistemini q\u0259bul ed\u0259n zaman bunu m\u00fc\u0259yy\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutublar:\u00a0&#8220;\u0130nki\u015faf g\u0259r\u0259k kafalarda olsun. Az\u0259rbaycanda t\u0259hsilin bu g\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 t\u0259hsil i\u015f\u00e7il\u0259rinin yox, valideynl\u0259rin d\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00fcnah\u0131 var. Y\u0259ni yegan\u0259 mill\u0259tik ki, valideyn u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 savads\u0131z etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn pul verir. B\u00fct\u00fcn xalqlar is\u0259 \u0259ksin\u0259 olaraq, \u00f6vladlar\u0131n\u0131 savadl\u0131 g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pul yat\u0131r\u0131rlar. Y\u0259ni savads\u0131zl\u0131\u011fa ged\u0259n yol ikit\u0259r\u0259flidir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 t\u0259hsil ver\u0259nl\u0259r, ikincid\u0259 is\u0259 u\u015faqlar\u0131n valideynl\u0259ri dayan\u0131b. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 ba\u015fa salmaq g\u0259r\u0259kdir ki, oxumaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 qap\u0131lar a\u00e7\u0131qd\u0131r. Kims\u0259 oxuya bilmirs\u0259, onu pe\u015f\u0259 s\u0259n\u0259din\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r bu t\u0259f\u0259kk\u00fcr yaranarsa, he\u00e7 imtahana da ehtiyac olmaz. M\u0259nc\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n zaman\u0131 h\u0259l\u0259 ki yeti\u015fm\u0259yib. \u00c7\u00fcnki biz bir q\u0259d\u0259r konservativ mill\u0259tik v\u0259 k\u00f6hn\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259k\u0259 bilmirik.<\/p>\n<p>Bu kontekstd\u0259n baxanda test mexanizmini d\u0259yi\u015fib k\u00f6hn\u0259 qaydalara ke\u00e7m\u0259k, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, z\u0259r\u0259r ver\u0259r. M\u0259leyk\u0259 xan\u0131m bu sah\u0259 \u00fczr\u0259 pe\u015f\u0259kard\u0131r. Y\u0259qin ki, yeni mexanizm dedikd\u0259, daha yax\u015f\u0131 bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcbl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 mexanizm a\u00e7\u0131qland\u0131qdan sonra bu bar\u0259d\u0259 geni\u015f r\u0259yimizi ver\u0259rik. Testi biz \u0259dal\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259tirmi\u015fik. O vaxtlar savad\u0131 olub, pulu olmayanlar ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bul ola bilmirdil\u0259r. Bu \u0259dal\u0259tsizliyi b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015f nazirin m\u00fcavini oldu\u011fum d\u00f6n\u0259md\u0259 bel\u0259 mexanizm d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. H\u0259min vaxt bu sistemi g\u0259tirm\u0259k bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7\u0259tin oldu. \u00c7\u00fcnki mane\u0259 yaradanlar var idi. \u018fziyy\u0259tl\u0259 bunu g\u0259tirib, Vur\u011fun \u018fyyuba tap\u015f\u0131rd\u0131q. Testin \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etm\u0259si t\u0259r\u0259fi yax\u015f\u0131d\u0131rsa, bunun m\u0259nfi y\u00f6nl\u0259ri d\u0259 var. Biz bunu sistem\u0259 ke\u00e7\u0259n zaman da bilirdik. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck ki, t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259rd\u0259 inki\u015faf olarsa, test yava\u015f-yava\u015f yerini ba\u015fqa sistem\u0259 verm\u0259lidir. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, 26 il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, insanlarda d\u0259yi\u015fiklik yoxdur. Testin m\u0259nfi t\u0259r\u0259fi odur ki, \u0259zb\u0259r\u00e7iliy\u0259 apar\u0131r v\u0259 insanlar yazma\u011f\u0131, dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 unudurlar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda dey\u0259 bil\u0259rik ki, imtahanlarda d\u0259yi\u015fiklik laz\u0131md\u0131r. Ancaq bu nec\u0259 olacaqsa, dey\u0259 bilm\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki ortada konkret mexanizm yoxdur&#8221;.<\/p>\n<p>F.C\u0259lilov bildirib ki, test \u00fcsulu q\u0259bul edil\u0259n zaman c\u0259miyy\u0259t bunu alq\u0131\u015flad\u0131:\u00a0&#8220;Testin \u0259leyhin\u0259 k\u00f6hn\u0259 kommunist kadrlar\u0131, imkanl\u0131 valideynl\u0259r \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131lar. Y\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n qruplar t\u0259r\u0259find\u0259n naraz\u0131l\u0131qlar olsa da, \u00fcmumilikd\u0259 c\u0259miyy\u0259t bunu \u00e7ox g\u00f6z\u0259l qar\u015f\u0131lad\u0131. Bizim i\u015fimizd\u0259n d\u0259 \u00e7ox raz\u0131 qald\u0131lar. El\u0259 h\u0259r zaman c\u0259bh\u0259 hakimiyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fanda deyirl\u0259r ki, onlar sa\u011f olsunlar ki, testi g\u0259tirdil\u0259r. Do\u011frudur, \u0259sas \u0259ziyy\u0259ti m\u0259n \u00e7\u0259ks\u0259m d\u0259, m\u0259nim ideyam olsa da ad\u0131m\u0131 \u00e7\u0259kmirl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 testin m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259rinin oldu\u011fu dan\u0131lmazd\u0131r&#8221;<\/p>\n<p>Deputat Fazil Mustafa q\u0259zetimiz\u0259 m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 bildirib ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin Milli M\u0259clisd\u0259 m\u00fczakir\u0259 edil\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr:\u00a0&#8220;\u0130ndi g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259l\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259nin parlamentd\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilmir. Lakin parlamentd\u0259 i\u015f plan\u0131 t\u0259rtib olunan zaman bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259klif oluna bil\u0259r. Hesab edir\u0259m ki, bu, yeni bir forman\u0131n axtar\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yana\u015fmad\u0131r. \u018fslind\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 testin m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259rinin oldu\u011fu dan\u0131lmazd\u0131r. \u00dcmumi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bax\u0131m\u0131ndan abituriyentl\u0259rin haz\u0131rl\u0131q s\u0259viyy\u0259si qaneedici deyil. H\u0259r halda, bu i\u015fin m\u0259sul \u015f\u0259xsl\u0259ri a\u00e7\u0131qlama veribl\u0259r ki, yeni qayda il\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259miyy\u0259ti m\u0259lumatland\u0131racaqlar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n t\u0259l\u0259sm\u0259yin t\u0259r\u0259fdar\u0131 deyil\u0259m. M\u0259leyk\u0259 Abbaszad\u0259 \u00f6z sah\u0259sini y\u00fcks\u0259k qaydada bil\u0259n kadrlardan biridir. Bu bax\u0131mdan, onun hans\u0131sa geril\u0259m\u0259 modeli bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u0259 g\u0259tirmir\u0259m. Daha faydal\u0131 forma \u00fcz\u0259rind\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n getm\u0259sin\u0259 \u00fcmidl\u0259rim b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Testin q\u0259bulda alternativsiz forma oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 deyil\u0259m. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, yeni forma c\u0259miyy\u0259timizin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 perspektivl\u0259r a\u00e7a bil\u0259r. \u018fslind\u0259 normal t\u0259hsil \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si \u0259sas\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 korrupsiya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t elementl\u0259ri ortadan qalx\u0131b. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 vicdanl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259llim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131 \u0259sas\u0131nda tamamil\u0259 yeni m\u00fchitin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. \u018fks\u0259r ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rimizd\u0259 korrupsiya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259t \u0259vv\u0259lki qaydada davam edir. M\u00fcxt\u0259lif formalarda t\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n pul \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. \u00d6d\u0259ni\u015f haqlar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k olmas\u0131, i\u015ftirak etm\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 yaz\u0131lan qaibl\u0259ri silm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pul verilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si bar\u0259d\u0259 bilgiliyik&#8221;.<\/p>\n<p>Deputat bildirib ki, art\u0131q xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu formada q\u0259bul imtahanlar\u0131 verilmir:\u00a0&#8220;Rahatl\u0131qla q\u0259bul olursan, ancaq oxuya bilmirs\u0259n. \u0130ndi biz universitetl\u0259ri o s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131y\u0131q ki, q\u0259bul problemi olmas\u0131n, oxumaq problemi olsun. Test \u00fcsulu il\u0259 imtahan m\u0259s\u0259l\u0259si q\u0259bulun bir formas\u0131d\u0131r. Q\u0259bulun formas\u0131n\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, qald\u0131rmaq olar. M\u0259kt\u0259bin keyfiyy\u0259tin\u0259, t\u0259l\u0259bat\u0131na g\u00f6r\u0259 ist\u0259nil\u0259n q\u0259d\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259ni ora ala bil\u0259rs\u0259n. \u018fsas bitirm\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259si v\u0259 oradak\u0131 t\u0259hsil prosesidir. T\u0259hsil prosesi y\u00fcks\u0259k olanda savads\u0131z t\u0259l\u0259b\u0259 ora girm\u0259yin\u0259 bel\u0259 pe\u015fman olur. Bu problem bar\u0259sind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 testi h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan proses kimi g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. \u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn bu, alternativsiz q\u0259bul formas\u0131d\u0131r. Ondan daha m\u00fct\u0259r\u0259qqi forman\u0131 Az\u0259rbaycan reall\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. Lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, b\u0259lk\u0259 d\u0259 daha f\u0259rqli v\u0259 faydal\u0131 forma il\u0259 bizi tan\u0131\u015f ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. \u018fg\u0259r uy\u011fun forma olmasa, t\u0259bii ki, ona qar\u015f\u0131 \u00f6z etiraz\u0131m\u0131z\u0131 ortaya qoyaca\u011f\u0131q. Faydal\u0131 olarsa, onu d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259yik. Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tin h\u0259r bir \u015fey\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259 v\u0259 q\u0259r\u0259zli bax\u0131\u015f formala\u015f\u0131r. \u0130nsanlar m\u0259tn yox, ba\u015fl\u0131q oxuyurlar. N\u0259tic\u0259d\u0259 test sisteminin l\u0259\u011fv olunmas\u0131n\u0131 bilir, sonrak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fchakim\u0259si birinci \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. T\u0259l\u0259sik h\u0259r \u015feyi qaralama kampaniyas\u0131na \u00e7evirm\u0259yin lehin\u0259 deyil\u0259m. T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 \u00f6zl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 q\u0259bulla ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259ri deputatlara g\u00f6nd\u0259rirdil\u0259r. Biz onunla tan\u0131\u015f olurduq. Orada kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131qla haz\u0131rlanan s\u0259n\u0259dl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 indid\u0259n ba\u015fqa yana\u015fma ortaya qoymaq do\u011fru deyil&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Test imtahan\u0131 il\u0259 apar\u0131lan q\u0259bul imtahanlar\u0131 ist\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259ni vermir&#8221;<\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov axar.az-a deyib ki, 26 ildir t\u0259tbiq edil\u0259n \u0259n\u0259n\u0259vi test \u00fcsulu art\u0131q effektini itirib:<br \/>\n&#8220;Apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, test imtahan\u0131 il\u0259 apar\u0131lan q\u0259bul imtahanlar\u0131 ist\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259ni vermir. Bu \u015fagirdl\u0259rd\u0259 dig\u0259r bacar\u0131qlar\u0131n &#8211; nitq qabiliyy\u0259tinin, problemli situasiyalarda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na mane olur. \u018fn\u0259n\u0259vi test tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na do\u011frudan da ehtiyac var. D\u0130M-in r\u0259hb\u0259ri M\u0259leyk\u0259 Abbaszad\u0259 son m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 qapal\u0131 test modell\u0259rinin l\u0259\u011fv olunaca\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutub. Y\u0259ni cavab variantlar\u0131 \u00f6nc\u0259d\u0259n t\u0259qdim edil\u0259n test modell\u0259ri y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131lacaq. \u00c7\u00fcnki 2009-cu ild\u0259n Az\u0259rbaycan orta \u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259ri kurikulum standartlar\u0131na ke\u00e7ib. H\u0259min sistem \u0259sas\u0131nda t\u0259hsil alan \u015fagirdl\u0259rin bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 yoxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n\u0259n\u0259vi test \u00fcsulundan istifad\u0259 etm\u0259k olmaz. Onlar\u0131n bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 yeni \u00f6l\u00e7m\u0259 vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, bu, yen\u0259 d\u0259 test \u00fcsulu il\u0259 olacaq. Ancaq art\u0131q cavab variantlar\u0131 olmayan test \u00fcsulunun t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015flan\u0131lacaq. \u00c7\u00fcnki testin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r f\u0259rqli \u00fcsullar\u0131 var. Bunlar a\u00e7\u0131q test modell\u0259ri, f\u0259rql\u0259ndirm\u0259 test modell\u0259ri v\u0259 sairdir. Bununla yana\u015f\u0131, \u015fagirdl\u0259rd\u0259 esse, in\u015fa yazmaq bacar\u0131\u011f\u0131 da inki\u015faf etdirilm\u0259lidir. D\u0130M-in test kitab\u00e7alar\u0131nda da art\u0131q yeni n\u00fcmun\u0259l\u0259r yerl\u0259\u015fdirilir. Dig\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin d\u0259 \u0259lav\u0259 olunmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Test \u00fcsulunun dig\u0259r vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 \u015fagirdl\u0259rd\u0259 yeni bilik v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n formala\u015fmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p>Ekspert bird\u0259n-bir\u0259 yeni \u00fcsullar\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259sinin t\u0259hsilimizd\u0259 ciddi f\u0259sadlar yaradaca\u011f\u0131n\u0131 da qeyd edib:<br \/>\n&#8220;\u00c7\u00fcnki 2017-ci ild\u0259 IX sinifl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n 2 f\u0259nn \u00fczr\u0259 burax\u0131l\u0131\u015f imtahanlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si pis v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi. \u00dcmumilikd\u0259 60%-d\u0259n \u00e7ox \u015fagird h\u0259r iki f\u0259nd\u0259n &#8220;2&#8221; qiym\u0259ti alm\u0131\u015fd\u0131. Bu onu g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259min \u015fagirdl\u0259r yeni \u00fcsullara haz\u0131r deyil. N\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, h\u0259min \u015fagirdl\u0259r h\u0259l\u0259, sad\u0259c\u0259, 2 f\u0259nd\u0259n yoxlan\u0131l\u0131b. Ancaq q\u0259bulda f\u0259nl\u0259rin say\u0131 \u00e7ox olaca\u011f\u0131ndan h\u0259min \u015fagirdl\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259rinin q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olmaz. \u00c7\u00fcnki h\u0259l\u0259 d\u0259 orta \u00fcmumt\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 n\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259r, n\u0259 d\u0259 \u015fagirdl\u0259r tam \u015f\u0259kild\u0259 kurikulum standartlar\u0131na ke\u00e7\u0259 bilib. Burada d\u0259rslikl\u0259r d\u0259 problemdir. \u0130mtahan suallar\u0131nda hans\u0131 d\u0259rslikl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131, hans\u0131 istiqam\u0259tli suallar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259yi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Burada diqq\u0259t\u0259 al\u0131nmal\u0131 dig\u0259r m\u0259qam is\u0259 x\u00fcsusi qabiliyy\u0259t t\u0259l\u0259b ed\u0259n ixtisaslarda t\u0259hsil almaq ist\u0259y\u0259n abituriyentl\u0259rin art\u0131q h\u0259min istiqam\u0259td\u0259 t\u0259hsil\u0259 yararl\u0131 oldu\u011funu t\u0259sdiq etm\u0259lidir. Fikrimc\u0259, bu, dig\u0259r ixtisaslara da t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Yenilikl\u0259rd\u0259n \u0259sas\u0131 budur&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fli RA\u0130S<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Firudin C\u0259lilov: &#8220;H\u0259min vaxt bu sistem\u0259 mane\u0259 yaradanlar var idi&#8221; Fazil Mustafa: &#8220;Testi h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan proses kimi g\u00f6rm\u00fcr\u0259m&#8221; Kamran \u018fs\u0259dov: &#8220;Cavab variantlar\u0131 \u00f6nc\u0259d\u0259n t\u0259qdim edil\u0259n test modell\u0259ri y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131lacaq&#8221; Az\u0259rbaycanda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":728,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,24,7,1],"tags":[],"class_list":["post-727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-manset","category-sosial","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=727"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":729,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/727\/revisions\/729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}