{"id":6491,"date":"2018-01-30T23:53:17","date_gmt":"2018-01-30T19:53:17","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=6491"},"modified":"2018-01-30T23:55:32","modified_gmt":"2018-01-30T19:55:32","slug":"%c9%99l%c9%99t-azad-iqtisadi-zonasi-az%c9%99rbaycanin-imkanlarini-genisl%c9%99ndir%c9%99c%c9%99k-%c9%99li-m%c9%99simli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=6491","title":{"rendered":"\u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131  Az\u0259rbaycan\u0131n imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k- \u018fL\u0130 M\u018fS\u0130ML\u0130"},"content":{"rendered":"<p><strong>Milli M\u0259clisd\u0259 \u018fl\u0259t Azad Ticar\u0259t Zonas\u0131 haqq\u0131nda qanun layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ba\u015flay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qanun layih\u0259si Az\u0259rbaycanda Azad Ticar\u0259t Zonas\u0131n\u0131n (ATZ) yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 konsaltinq xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u00fcnyan\u0131n \u0259n iri liman operatorlar\u0131ndan biri olan\u00a0 \u201cDubai Port World\u201d \u015firk\u0259tinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 haz\u0131rlan\u0131b. Layih\u0259nin q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7iril\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. ATZ-nin bu ilin sonunad\u0259k f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir.<\/strong><\/p>\n<p>Layih\u0259 yanvar\u0131n 24-d\u0259 Milli M\u0259clisin 3 komit\u0259sinin birg\u0259 iclas\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunub. M\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n mill\u0259t v\u0259kili, Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc \u018fli M\u0259simlinin verdiyi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, layih\u0259nin fevralda plenar iclas\u0131n m\u00fczakir\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p><strong>Mill\u0259t v\u0259kili bildirir ki, son ill\u0259r d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r n\u0259qliyyat v\u0259 logistika sah\u0259sind\u0259 alternativl\u0259rin olmas\u0131n\u0131 obyektiv z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evirib:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259rt\u0259r\u0259fli \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f strateji yana\u015fma \u0259sas\u0131nda \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259r t\u0259klif etm\u0259kl\u0259, alternativ kimi Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 logistik m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 nail olmaq olar. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 x\u00fcsus\u0259n son 2 ild\u0259 x\u00fcsusi prezident s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 il\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin u\u011furlu h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259lik cox ciddi yana\u015fma v\u0259 i\u015fl\u0259r ortaya qoyulub. Yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 Kompleksi timsal\u0131nda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li n\u0259qliyyat infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n logistika v\u0259 n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zi kimi m\u00f6vqeyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k. \u0130\u015fl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu s\u0259viyy\u0259d\u0259 qurulsa, \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcged\u0259n geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi effektl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, quruculuq, iqtisadi, innovasion, sosial v\u0259 sair s\u0259pkili effektl\u0259ri d\u0259 olacaq. \u00c7ox g\u00fcman ki, \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n (A\u0130Z) \u0259sas h\u0259lq\u0259si xeyli m\u00fcdd\u0259t Yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 Kompleksi olacaq v\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si da\u015f\u0131nmalar\u0131n h\u0259cminin d\u0259 artmas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><strong>Bu sah\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan r\u0259smil\u0259rin a\u00e7\u0131qlamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n eyni zamanda h\u0259m d\u0259 istehsal zonas\u0131 xarakterli olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. \u018f.M\u0259simli hesab edir ki, bu i\u015fin t\u0259m\u0259li d\u00fczg\u00fcn qurulsa, qeyri-neft sektoruna \u0259lav\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r c\u0259lb etm\u0259k olar:<\/strong>\u00a0\u201cQeyri-neft sektoruna xarici investorlar\u0131n g\u0259lm\u0259si is\u0259 \u0259lav\u0259 s\u0259rmay\u0259, maliyy\u0259, qabaqc\u0131l texnologiya, m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n idar\u0259etm\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tli \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131d\u0131r. V\u0259 bu, \u00f6lk\u0259nin qeyri-neft ixrac potensial\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259si, b\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 qeyri- neft \u00dcDM-in artmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n neftd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 z\u0259ruri bir add\u0131m\u0131n at\u0131lmas\u0131 dem\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qanunla \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131na y\u00fcks\u0259k m\u00fcst\u0259qillik verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Mill\u0259t v\u0259kili deyir ki, d\u00fcnyada yarad\u0131lan azad iqtisadi zonalar\u0131n xeyli hiss\u0259si postsovet m\u0259kan\u0131nda, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Rusiyada yarad\u0131lan zonalar\u0131n is\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00f6z potensial\u0131na uy\u011fun s\u0259viyy\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilmir:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131 haqq\u0131nda qanun layih\u0259si daha \u00e7ox 1985-ci ild\u0259 Dubayda yaranm\u0131\u015f v\u0259 d\u00fcnya praktikas\u0131nda u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n azad iqtisadi zonalardan biri kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq etmi\u015f C\u0259b\u0259l\u0259li azad ticar\u0259t zonas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259t prinsipl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n model\u0259 uy\u011fun haz\u0131rlan\u0131b. Bu sah\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan r\u0259smil\u0259rin a\u00e7\u0131qlamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, Yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n \u0259traf\u0131nda da Dubaydak\u0131na b\u0259nz\u0259r bir A\u0130Z modelinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Qanunun f\u0259ls\u0259f\u0259si t\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn maksimum \u0259lveri\u015fli vergi, g\u00f6mr\u00fck, lisenziyala\u015fd\u0131rma, viza r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 sair rejiml\u0259ri yaratmaqla \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131 xarici \u015firk\u0259rl\u0259r, investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedici etm\u0259kdir. Y\u0259ni bel\u0259 zonalarda k\u0259nar m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r ehtimallar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaqla, A\u0130Z-in s\u0259lahiyy\u0259tli qurumuna geni\u015f s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r verilir v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259t imkanlar\u0131 yarad\u0131l\u0131r. T\u0259s\u0259rr\u00fcfat subyektl\u0259ri x\u00fcsusi rejim alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Dubaydak\u0131 A\u0130Z-d\u0259ki kimi \u018fl\u0259td\u0259 d\u0259 birp\u0259nc\u0259r\u0259li sistemin t\u0259tbiqi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Azad iqtisadi zonalar yarad\u0131lark\u0259n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 t\u0259tbiq olunan modeld\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259nin spesifiklikl\u0259rinin \u00e7ox z\u0259ruri m\u0259qamlar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259rt almaqla m\u00fck\u0259mm\u0259l h\u00fcquqi bazan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 oldu\u011fundan, t\u0259bii ki, Milli M\u0259clisd\u0259ki m\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131 qanun layih\u0259sind\u0259 investorlar\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin m\u0259nafel\u0259rinin balansla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259klifl\u0259r olacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u018fl\u0259t q\u0259s\u0259b\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri \u2013 \u015eimal-C\u0259nub v\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb d\u0259hlizl\u0259rinin Az\u0259rbaycan seqmentl\u0259ri olan avtomobil v\u0259 d\u0259mir yolu x\u0259tl\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir. \u018f.M\u0259simlinin fikrinc\u0259, i\u015fl\u0259r y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qurulsa, \u018fl\u0259tin bu sah\u0259d\u0259ki m\u00fcqayis\u0259li \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin d\u00fcnya okean\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n olmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 kompensasiya ed\u0259 bil\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201c\u00dcst\u0259g\u0259l, Yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 Kompleksi \u0259traf\u0131nda \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131 yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 bu siyah\u0131ya su n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin geni\u015f f\u0259aliyy\u0259tinin d\u0259 \u0259lav\u0259 edilm\u0259si, h\u0259min \u0259razinin m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k v\u0259 da\u015f\u0131malar \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f logistik imkanlar yaradacaq. \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259yini t\u0259\u015fkil ed\u0259n Yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n d\u00f6vriyy\u0259sinin artmas\u0131 kontekstind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259si regionunun iqtisadi potensial\u0131n\u0131 v\u0259 ixrac infrastrukturunu yeni geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi reall\u0131qlar bax\u0131m\u0131ndan d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdikd\u0259, bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131 tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flayanda Az\u0259rbaycan tranzit \u00f6lk\u0259 olaraq \u00f6z imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259 bil\u0259c\u0259k v\u0259 daha \u00e7ox y\u00fckda\u015f\u0131malara nail olaca\u011f\u0131q. \u018fl\u0259t q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 yaranmaqda olan A\u0130Z beyn\u0259lxalq y\u00fck da\u015f\u0131nma v\u0259 Avropa-Asiya logistika z\u0259ncirl\u0259rind\u0259 apar\u0131c\u0131 rol oynamaqla yana\u015f\u0131, investisiyalar\u0131n c\u0259lb ediilm\u0259si h\u0259d\u0259fin\u0259 dol\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7at\u0131lmas\u0131, yerli istehsal\u0131n t\u0259\u015fviqi, \u201dMade in Azerbaijan\u201d brendinin d\u00fcnya \u00fczr\u0259 tan\u0131nmas\u0131nda da x\u00fcsusi rol oynayacaq. Onun f\u0259aliyy\u0259tinin istehsal zonas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 t\u0259min edilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259min edilm\u0259si ideyas\u0131n\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc is\u0259 \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan 3 t\u0259m\u0259l prinsip \u2013 \u015f\u0259ffafl\u0131q, beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011fun v\u0259 m\u00fcasirlik prinsipi \u0259sas\u0131nda \u00e7ox geni\u015f planl\u0131 v\u0259 h\u0259m d\u0259 g\u0259rgin i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259k laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k. Bu i\u015fin t\u0259m\u0259li s\u00f6z\u00fcged\u0259n prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda d\u00fczg\u00fcn qurulsa, h\u0259m da\u015f\u0131malar\u0131n xeyli artmas\u0131na, h\u0259m d\u0259 qeyri-neft sektoruna xarici investorlar\u0131n g\u0259lm\u0259sin\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaradacaq. Bununla bel\u0259, fikrimizc\u0259, \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131n\u0131n daha \u00e7ox y\u00fckda\u015f\u0131malara nail olunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc nisb\u0259t\u0259n tez g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Amma y\u00fcks\u0259k eksport potensiall\u0131 istehsal zonas\u0131na \u00e7evrilm\u0259sinin ilkin real n\u0259tic\u0259l\u0259ri, birba\u015fa bu sah\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u0259si z\u0259ruri olan i\u015fl\u0259rin intensivliyind\u0259n, keyfiyy\u0259tind\u0259n v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259lilik d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra \u2013 y\u0259ni orta perspektivd\u0259 m\u0259lum olacaq\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli M\u0259clisd\u0259 \u018fl\u0259t Azad Ticar\u0259t Zonas\u0131 haqq\u0131nda qanun layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ba\u015flay\u0131b. Qanun layih\u0259si Az\u0259rbaycanda Azad Ticar\u0259t Zonas\u0131n\u0131n (ATZ) yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 konsaltinq xidm\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u00fcnyan\u0131n \u0259n iri liman operatorlar\u0131ndan biri olan\u00a0&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6494,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,5,24,4,1],"tags":[],"class_list":["post-6491","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-iqtisadiyyat","category-manset","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6491","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6491"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6491\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6493,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6491\/revisions\/6493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}