{"id":5653,"date":"2017-12-26T21:12:16","date_gmt":"2017-12-26T17:12:16","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=5653"},"modified":"2017-12-26T21:12:16","modified_gmt":"2017-12-26T17:12:16","slug":"d%c9%99fn%c9%99-cayi-qarin-piyl%c9%99rini-%c9%99ridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=5653","title":{"rendered":"D\u0259fn\u0259 \u00e7ay\u0131 qar\u0131n piyl\u0259rini \u0259ridir"},"content":{"rendered":"<p>Vaxtil\u0259 q\u0259dim Ellada torpa\u011f\u0131nda Olimpiya oyunlar\u0131 zaman\u0131 qalib idman\u00e7\u0131lar d\u0259fn\u0259 yarpaqlar\u0131ndan h\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f \u00e7\u0259l\u0259ngl\u0259 m\u00fckafatland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Haz\u0131rda is\u0259 d\u0259fn\u0259 yarpaqlar\u0131ndan \u015forba v\u0259 bor\u015flara, tur\u015fulara, \u0259t v\u0259 bal\u0131q yem\u0259kl\u0259rin\u0259 dad qatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. M\u00fcasir kulinariyada az x\u00f6r\u0259k tapmaq olar ki, onun i\u00e7in\u0259 d\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131 at\u0131lmas\u0131n. Lakin d\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131n\u0131n istifad\u0259 sah\u0259si bunlarla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Ondan t\u0259bab\u0259td\u0259, kosmetologiyada v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 d\u0259 geni\u015f istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n N\u0259batat Ba\u011f\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi, biologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Asif Mehral\u0131yev\u00a0\u00a0bitki haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verib: &#8220;D\u0259fn\u0259 a\u011fac\u0131 yarpaqlar\u0131n\u0131 t\u00f6km\u0259y\u0259n orta boylu a\u011fac bitkisidir, h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc 10 metr\u0259 \u00e7at\u0131r. \u018fn \u00e7ox T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bitir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin sahili \u0259traflar\u0131nda ona rast g\u0259lm\u0259k olar. Ki\u00e7ik zeytun d\u0259n\u0259l\u0259rini xat\u0131rladan meyv\u0259l\u0259ri ilk vaxtlar ya\u015f\u0131l r\u0259ngd\u0259 olsa da, sonradan qaral\u0131r. Yarpaq v\u0259 meyv\u0259l\u0259ri \u0259zil\u0259nd\u0259 spesifik xo\u015f qoxu verir.<\/p>\n<p>H\u0259mi\u015f\u0259ya\u015f\u0131l d\u0259fn\u0259 a\u011fac\u0131n\u0131n yarpaqlar\u0131 yay v\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131nda t\u00f6k\u00fclm\u00fcr, may v\u0259 oktyabr aylar\u0131nda y\u0131\u011f\u0131lan yarpaqlar\u0131 daha xeyirlidir. Bitkinin z\u0259h\u0259rli \u00e7\u00f6l d\u0259fn\u0259si v\u0259 \u018fr\u0259bistan d\u0259fn\u0259si n\u00f6vl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p>D\u0259fn\u0259 yarpaqlar\u0131ndan t\u0259kc\u0259 x\u00f6r\u0259kl\u0259r\u0259 dad qatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilmir, onun bir s\u0131ra m\u00fcalic\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 var. T\u0259rkibi A v\u0259 C vitaminl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin d\u0259mir, manqan, kalsium v\u0259 maqnezium minerallar\u0131 il\u0259 z\u0259ngindir&#8221;.<\/p>\n<p>Bioloq-alim bitkinin tibbi \u0259h\u0259miyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n deyib: &#8220;D\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131n\u0131n ya\u011f\u0131 qaraciy\u0259r a\u011fr\u0131lar\u0131na xeyirlidir, ondan t\u0259ngn\u0259f\u0259slik v\u0259 bronxial astma x\u0259st\u0259liyind\u0259 istifad\u0259 olunan d\u0259rman haz\u0131rlan\u0131r. Orqanizmi q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirir, sidiyi qovur, toksiki madd\u0259l\u0259ri v\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259ri xaric edir. Allergiyaya meyilli olanlar\u0131n v\u0259 hamil\u0259 qad\u0131nlar\u0131n d\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259si m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u0259rcim\u0259k, noxud v\u0259 d\u00fcy\u00fc kimi \u0259rzaqlar\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t qurdlamadan saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u00e7\u0259risin\u0259 bir-iki \u0259d\u0259d d\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131 atmaq kifay\u0259tdir.<\/p>\n<p>Yar\u0131m litr suya 200 qr d\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131 v\u0259 10 qr porta\u011fal qab\u0131\u011f\u0131 \u0259lav\u0259 edil\u0259r\u0259k 5 d\u0259qiq\u0259 vam ocaqda qaynad\u0131l\u0131r, 10 d\u0259qiq\u0259 ocaqdan k\u0259narda d\u0259ml\u0259n\u0259nd\u0259n sonra s\u00fcz\u00fcl\u00fcr, balla qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, h\u0259zmsizlik v\u0259 i\u015ftahas\u0131zl\u0131q zaman\u0131 h\u0259r d\u0259f\u0259 yem\u0259kd\u0259n qabaq 1 st\u0259kan i\u00e7ilir.<\/p>\n<p>D\u0259fn\u0259 meyv\u0259l\u0259ri \u0259zilir, balla qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131laraq m\u0259cun hal\u0131na g\u0259tirilir, qulunc v\u0259 revmatizm a\u011fr\u0131lar\u0131nda g\u00fcnd\u0259 3 d\u0259f\u0259 1 \u00e7ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p>D\u0259fn\u0259 toxumlar\u0131n\u0131n d\u0259ml\u0259nilib i\u00e7ilm\u0259si yadda\u015f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir, bi\u015firilm\u0259si il\u0259 vanna q\u0259bul edilm\u0259si sidik kis\u0259si v\u0259 u\u015faql\u0131\u011f\u0131n iltihabi x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259 faydal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>10 qr d\u0259fn\u0259 ya\u011f\u0131 100 qr i\u00e7 ya\u011f\u0131 il\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, revmatizm v\u0259 oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131 zaman\u0131 a\u011fr\u0131yan nahiy\u0259l\u0259r\u0259 s\u00fcrt\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>D\u0259fn\u0259 toxumu \u00e7eyn\u0259nil\u0259nd\u0259 a\u011f\u0131z qoxusunu aradan qald\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>D\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131n\u0131n d\u0259ml\u0259m\u0259si q\u0131zd\u0131rma zaman\u0131 h\u0259rar\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r, t\u0259rl\u0259dici t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. D\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131n\u0131n d\u0259ml\u0259m\u0259si \u015fidd\u0259tli ba\u015fa\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 aradan qald\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>100 qr d\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131 1 litr suda qaynad\u0131l\u0131r, qrip v\u0259 soyuqd\u0259ym\u0259 zaman\u0131 g\u00fcnd\u0259 3 d\u0259f\u0259 1 st\u0259kan q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p>100 qr d\u0259fn\u0259 toxumuna bal \u0259lav\u0259 edil\u0259r\u0259k qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, al\u0131nan m\u0259cunun g\u00fcn \u0259rzind\u0259 qa\u015f\u0131q-qa\u015f\u0131q yeyilm\u0259si ba\u015fa\u011fr\u0131lar\u0131, miqren, revmatizm v\u0259 t\u0259ngn\u0259f\u0259sliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p>A.Mehr\u0259liyev bitkinin kosmetoloji sah\u0259d\u0259 istifad\u0259sind\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b: &#8220;\u00dcz\u0259rind\u0259 \u00e7ivz\u0259l\u0259r v\u0259 qara n\u00f6qt\u0259l\u0259r olan d\u0259rini t\u0259mizl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 10 \u0259d\u0259d x\u0131rdalanm\u0131\u015f quru d\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 1 st\u0259kan araq \u0259lav\u0259 edilir, 1 g\u00fcn saxlanandan sonra s\u00fcz\u00fcl\u00fcr v\u0259 d\u0259rinin iltihabla\u015fm\u0131\u015f nahiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kilir.<\/p>\n<p>D\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131ndan haz\u0131rlanan \u015fampun sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, sa\u00e7lara yum\u015faql\u0131q v\u0259 parlaql\u0131q verir.<\/p>\n<p>A\u011facdan y\u0131\u011f\u0131lan meyv\u0259l\u0259r qazana t\u00f6k\u00fcl\u00fcr, \u00fcz\u0259rin\u0259 su \u0259lav\u0259 edilir, 2-3 saat vam ocaqda qaynad\u0131l\u0131r. Meyv\u0259l\u0259ri suyun dibin\u0259 \u00e7\u00f6k\u0259nd\u0259n sonra s\u00fcz\u00fcl\u00fcr, ya\u011f\u0131n nisbi s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 sudan y\u00fcng\u00fcl oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 ya\u011f suyun \u00fcz\u00fcn\u0259 y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. \u00dcstd\u0259 qalan ya\u011f sudan ayr\u0131l\u0131r v\u0259 saf d\u0259fn\u0259 ya\u011f\u0131 \u0259ld\u0259 edilir.<\/p>\n<p>D\u0259fn\u0259 sabunu sa\u00e7 t\u00f6k\u00fclm\u0259si v\u0259 k\u0259p\u0259kl\u0259nm\u0259ni azald\u0131r, d\u0259riy\u0259 n\u0259ml\u0259ndirici v\u0259 cavanla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir, antiseptik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259rid\u0259 olan bakteriya v\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259ri m\u0259hv edir. G\u0259nclik s\u0131zanaqlar\u0131nda da d\u0259fn\u0259 sabunundan istifad\u0259 xeyirlidir. Dolablara v\u0259 paltarlar\u0131n aras\u0131na qoyulanda t\u0259bii qoxusu v\u0259 antiseptik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131n \u00e7\u0259kilib getm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>10 \u0259d\u0259d d\u0259fn\u0259 yarpa\u011f\u0131 v\u0259 2 \u00e7ubuq dar\u00e7\u0131n 1 litr suya \u0259lav\u0259 edil\u0259r\u0259k 10 d\u0259qiq\u0259 qaynad\u0131l\u0131r v\u0259 h\u0259r g\u00fcn 1 st\u0259kan i\u00e7ilir. N\u0259tic\u0259 el\u0259 ilk h\u0259ft\u0259d\u0259n hiss olunma\u011fa ba\u015flay\u0131r. \u00c7ay\u0131n 1 ay i\u00e7ilm\u0259si qar\u0131n piyl\u0259rini \u0259ridir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vaxtil\u0259 q\u0259dim Ellada torpa\u011f\u0131nda Olimpiya oyunlar\u0131 zaman\u0131 qalib idman\u00e7\u0131lar d\u0259fn\u0259 yarpaqlar\u0131ndan h\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f \u00e7\u0259l\u0259ngl\u0259 m\u00fckafatland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Haz\u0131rda is\u0259 d\u0259fn\u0259 yarpaqlar\u0131ndan \u015forba v\u0259 bor\u015flara, tur\u015fulara, \u0259t v\u0259 bal\u0131q yem\u0259kl\u0259rin\u0259 dad qatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5654,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,9,7,1],"tags":[],"class_list":["post-5653","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-sagliq","category-sosial","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5653","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5653"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5655,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5653\/revisions\/5655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}