{"id":4821,"date":"2017-12-04T09:30:02","date_gmt":"2017-12-04T05:30:02","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=4821"},"modified":"2017-12-04T09:30:02","modified_gmt":"2017-12-04T05:30:02","slug":"rusiya-kiv-d%c9%99-erm%c9%99ni-izinin-sirri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=4821","title":{"rendered":"Rusiya K\u0130V-d\u0259 erm\u0259ni izinin sirri"},"content":{"rendered":"<p>Rusiya K\u0130V-l\u0259rin\u0259 son ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni politoloqlar s\u00fcr\u0259tl\u0259 ayaq a\u00e7\u0131blar. Kremlin m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 telekanallar\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirir, b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini biz\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldirl\u0259r. Rusiya K\u0130V-l\u0259ri is\u0259 buna gen-bol \u015f\u0259rait yarad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Rusiya g\u00fcnd\u0259minin \u00f6lk\u0259mizd\u0259n d\u0259 yax\u0131ndan izl\u0259nildiyini d\u00fc\u015f\u00fcns\u0259k, erm\u0259nil\u0259r\u0259 yarad\u0131lan bu c\u00fcr \u015f\u0259rait ciddi etiraz do\u011furur. Ekspertl\u0259rimiz bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ciddi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ehtiyac duyurlar. \u018fn az\u0131ndan h\u0259min telekanallara v\u0259 m\u0259tbuat orqanlar\u0131na k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 etirazlar\u0131n edilm\u0259si, m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sinin vacibliyi vur\u011fulan\u0131r. Burada Rusiyada ya\u015fayan n\u00fcfuzlu az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n, biznesmenl\u0259rin, siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin, \u0259n \u0259sas\u0131, Az\u0259rbaycan lobbisinin, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015fkilatlar\u0131n yet\u0259rinc\u0259 f\u0259al olmamas\u0131 t\u0259nqid olunur.<\/p>\n<p>\u0130qtidary\u00f6nl\u00fc deputat Zahid Oruc bildirdi ki, erm\u0259ni amilinin Rusiya d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyind\u0259 rol oynad\u0131\u011f\u0131 tarixin b\u00fct\u00fcn d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259 h\u0259min d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik bundan ziyan \u00e7\u0259kib:\u00a0&#8220;Onlar quruculuqda, xalqla birlikd\u0259 regional v\u0259 beyn\u0259lxalq maraqlar\u0131n t\u0259minat\u0131nda daha sivil yollara deyil, ba\u015fqa yollara gedibl\u0259r. Rusiya d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi hesab\u0131na, onun irad\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq ya\u015fad\u0131qlar\u0131 halda bu amili f\u0259rqli bir kontekstd\u0259 \u015f\u0259rh edib, onu faci\u0259 tarixi kimi qeyd edirl\u0259r. M\u00fcst\u0259qillikd\u0259n sonra Lenin-Atat\u00fcrk raz\u0131la\u015fmas\u0131, Stalinin Qaraba\u011fa verdiyi statusdan ir\u0259li g\u0259l\u0259n rol h\u0259r zaman erm\u0259ni d\u00fcnyas\u0131nda l\u0259n\u0259tl\u0259 xat\u0131rlan\u0131r. Rusiya-T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131ndak\u0131 ist\u0259nil\u0259n yax\u0131nla\u015fma onlar\u0131 d\u0259rhal d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr, hesab edirl\u0259r ki, bu y\u00f6nd\u0259 toqqu\u015fmalar, par\u00e7alanma, vuru\u015fmalar \u00fc\u00e7\u00fcn xidm\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259lidirl\u0259r. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu ruh sanki bir mill\u0259tin \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcb. \u0130st\u0259r sovetl\u0259r birliyi olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259, ondan sonrak\u0131 d\u00f6n\u0259ml\u0259r olsun, erm\u0259nil\u0259r f\u0259al bir \u015f\u0259kild\u0259 akademik m\u0259kanlar\u0131n\u0131, elm d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 add\u0131mlay\u0131b ke\u00e7m\u0259y\u0259, orada m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Ki\u00e7ik xalqlar ad\u0259t\u0259n ayaqda qalma\u011f\u0131n yollar\u0131n\u0131 bu c\u00fcr aray\u0131rlar. Vaxtil\u0259 erm\u0259nil\u0259r y\u00fczl\u0259rl\u0259 erm\u0259nini Moskvada oxudublar, n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259min erm\u0259nil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri indi Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qamlar\u0131na yiy\u0259l\u0259nibl\u0259r, eyni zamanda Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyi v\u0259 dig\u0259r qurumlarda t\u0259msil olunurlar, maliyy\u0259-bank sektoruna sahib dururlar, onlarla erm\u0259ni k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259ri var. Bu bax\u0131mdan sizin d\u0259 dediyiniz kimi, informativ m\u0259kanda balans onlar\u0131n xeyrin\u0259dir, x\u00fcsusil\u0259, rusdilli orqanlarda&#8221;.<\/p>\n<p>Deputat Rusiyada bu sah\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc bir ne\u00e7\u0259 amill\u0259 izah etdi:\u00a0&#8220;\u018fvv\u0259la, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n orada toparlanaraq, bir q\u00fcvv\u0259 kimi meydana g\u0259lm\u0259si, sistemli h\u0259r\u0259k\u0259ti bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 \u00e7ox z\u0259if olub. Diqq\u0259t edin, &#8220;Milyarderl\u0259r \u0130ttifaq\u0131&#8221;n\u0131n h\u0259d\u0259fi Bak\u0131d\u0131r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qurulur. H\u0259d\u0259f Moskva, Rusiya Dumas\u0131, Kremld\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259k kimi hallar yoxdur. Bizd\u0259 min ill\u0259r varl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda vuru\u015fmaq hissi c\u0259miyy\u0259td\u0259 bir-birin\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259yib. Onlar\u0131n bu hissi bizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259 ke\u00e7ib. Do\u011frudur, onlarda bu s\u0259b\u0259bi formala\u015fd\u0131ran hallar\u0131n oldu\u011funu dey\u0259 bil\u0259rik. Bu faktda do\u011frudur ki, erm\u0259nil\u0259r arxa c\u0259bh\u0259 a\u00e7araq, x\u0259yan\u0259t ed\u0259r\u0259k, Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131na qar\u015f\u0131 vuru\u015fublar. Bumu onlar\u0131 ayaqda saxlay\u0131b, d\u00fcnyada s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 bu g\u00fcn\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b? Unutmayaq ki, bu h\u0259d\u0259fl\u0259r bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atmaz deyil. Bizim onlardan xaricd\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z qat-qat art\u0131qd\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, h\u0259min h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 do\u011fru f\u0259aliyy\u0259t apar\u0131lm\u0131r. Rusiyada tan\u0131nm\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti rus dilin\u0259 pe\u015f\u0259kar \u015f\u0259kild\u0259 yiy\u0259l\u0259nibl\u0259r, politoloji-siyasi fikirl\u0259r\u0259 malikdirl\u0259r. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu c\u00fcr m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 guya ruslar \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131r kimi n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6zl\u0259rini arxa planda saxlay\u0131rlar. Sizi inand\u0131ram ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259r g\u00fccl\u00fc deyil, daha \u00e7ox bizimkil\u0259r z\u0259iflik g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Hans\u0131 Avropa \u00f6lk\u0259sin\u0259 gedib media il\u0259 m\u00fcnasib\u0259t qurursan, g\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, burada erm\u0259ni yox imi\u015f. Sanki erm\u0259nil\u0259r hans\u0131sa d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rimizin h\u0259yata ke\u00e7m\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bu yollardan istifad\u0259 edirl\u0259r. Z\u0259if n\u00f6qt\u0259l\u0259rimizi erm\u0259ni amilin\u0259 ba\u011flayanda m\u0259nz\u0259r\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q qal\u0131r. Onu da qeyd edim ki, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc da\u015f\u0131yan adamlar\u0131m\u0131zla qar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fam, onlarla \u00fcnsiyy\u0259t imkanlar\u0131m olub. T\u0259\u0259ss\u00fcf edir\u0259m ki, bunlar akademik m\u0259kanda ir\u0259lil\u0259m\u0259k ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, dediyimiz m\u0259kana g\u0259lib \u00e7\u0131xa bilmirl\u0259r. Sizi \u0259min edir\u0259m ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n bu istiqam\u0259td\u0259 orada n\u0259s\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259l\u0259rin\u0259 he\u00e7 n\u0259 mane olmur. D\u00f6vl\u0259t m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. Prezident \u0130lham \u018fliyev deyir ki, siz harada vars\u0131n\u0131zsa, ora Az\u0259rbaycan\u0131n bir s\u0259firliyidir, diplomatik t\u0259msil\u00e7iliyidir. \u00dc\u00e7\u00fcn\u00fcz bir araya g\u0259lmirsiniz, g\u0259lm\u0259yin, h\u0259r\u0259niz ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda bu \u00f6lk\u0259nin m\u0259nafeyi \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rin. Bundan \u00f6tr\u00fc d\u0259 onlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r qoyulmay\u0131b. Ulu \u00f6nd\u0259r 2000-ci ild\u0259 Fransaya s\u0259f\u0259r ed\u0259rk\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 toplad\u0131 v\u0259 dedi ki, n\u0259 olar siz d\u0259 &#8220;Le Monde&#8221; q\u0259zetind\u0259 bir yaz\u0131 verin. D\u0259rhal ba\u015flad\u0131lar ki, bundan \u00f6tr\u00fc para t\u0259l\u0259b olunur yaxud d\u00f6vl\u0259t buna k\u00f6m\u0259k etsin. Halbuki h\u0259min s\u00f6z\u00fc dey\u0259nl\u0259r Parisd\u0259 \u015f\u0259raitl\u0259ri, imkanlar\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r idil\u0259r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, qeyd etdiyimiz x\u0259tti Rusiyada m\u00fctl\u0259q m\u0259nada Rusiyada g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Buradan biz z\u0259rb\u0259l\u0259r al\u0131r\u0131q. Bu x\u0259tti dig\u0259r xarici m\u0259kanda da aparmal\u0131y\u0131q. Sonda bir fakt\u0131 d\u0259 dey\u0259c\u0259m. 2008-ci ild\u0259ki &#8220;be\u015f g\u00fcnl\u00fck&#8221; sava\u015fda G\u00fcrc\u00fcstan h\u0259m \u0259razil\u0259rini itirdi, h\u0259m d\u0259 humanitar f\u0259lak\u0259tl\u0259r ya\u015fad\u0131. Amma beyn\u0259lxalq m\u0259kanda \u0259n n\u00fcfuzlu K\u0130V-l\u0259rd\u0259 t\u0259k g\u00fcrc\u00fcl\u0259r Rusiyaya qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck bir informasiya sava\u015f\u0131 apard\u0131lar v\u0259 \u00f6z h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini t\u0259qdim ed\u0259 bildil\u0259r. Biz d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259liyik ki, s\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 Qaraba\u011f kontekstind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259td\u0259n getmir. K\u00fc\u00e7\u0259 aksiyalar\u0131 il\u0259 he\u00e7 n\u0259 h\u0259ll olmur, do\u011frudur, ictimai t\u0259zyiqdir, amma f\u0259aliyy\u0259t y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya K\u0130V-l\u0259rin\u0259 son ill\u0259rd\u0259 erm\u0259ni politoloqlar s\u00fcr\u0259tl\u0259 ayaq a\u00e7\u0131blar. Kremlin m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 telekanallar\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirir, b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini biz\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259ldirl\u0259r. Rusiya K\u0130V-l\u0259ri is\u0259 buna&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4822,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,24,8,4,1],"tags":[],"class_list":["post-4821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundm","category-manset","category-media","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4823,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4821\/revisions\/4823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}