{"id":4763,"date":"2017-11-30T22:12:46","date_gmt":"2017-11-30T18:12:46","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=4763"},"modified":"2017-11-30T22:12:46","modified_gmt":"2017-11-30T18:12:46","slug":"yasda-quran-oxunmasi-duzgun-deyil-yasinins%c9%99-oluy%c9%99-hec-bir-xeyri-yoxdur-gund%c9%99m-yaradacaq-iddia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=4763","title":{"rendered":"Yasda Quran oxunmas\u0131 d\u00fczg\u00fcn deyil, \u201cYasin\u201dins\u0259 \u00f6l\u00fcy\u0259 he\u00e7 bir xeyri yoxdur \u2013 G\u00dcND\u018fM YARADACAQ \u0130DD\u0130A"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cQurani K\u0259rim\u201din he\u00e7 bir yerind\u0259 bu kitab\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 ay\u0259y\u0259 rast g\u0259l\u0259 bilm\u0259zsiniz\u201d. Bu fikirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi ilahiyyat\u00e7\u0131 El\u015fad Miridir. O, bu fikirl\u0259ri \u0259traf\u0131nda m\u00fczakir\u0259l\u0259r s\u0259ngim\u0259mi\u015f sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 yeni bir video-m\u00fcraci\u0259t yay\u0131b. E.Miri bu m\u00fcraci\u0259til\u0259 yeni bir m\u00fczakir\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub. Bel\u0259 ki, ilahiyyat\u00e7\u0131 islamda sehr, si\u011f\u0259 v\u0259 \u00f6l\u00fcy\u0259 Quran oxunmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallara cavab ver\u0259c\u0259k kitab yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyib.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r ayd\u0131n olsa da, \u00f6l\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn Quran oxunmamas\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 var. Yas m\u0259clisind\u0259 Quran oxunmamal\u0131d\u0131rm\u0131? Oxunan Quran\u0131n \u00f6l\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hans\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259ti varm\u0131? Kimi suallara h\u0259m ilahiyyat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc, h\u0259m d\u0259 h\u0259mkarlar\u0131 v\u0259 din xadiml\u0259rind\u0259n fikir \u00f6yr\u0259ndik.<\/strong><\/p>\n<p><b>\u0130<\/b>lahiyyat\u00e7\u0131\u00a0<strong>El\u015fad Miri\u00a0<\/strong>Publika.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda fikirl\u0259rini bel\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131b:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"http:\/\/www.aznews.az\/photos\/12746130_1079803062062361_689436741_ndsds.jpg\" alt=\"\u041a\u0430\u0440\u0442\u0438\u043d\u043a\u0438 \u043f\u043e \u0437\u0430\u043f\u0440\u043e\u0441\u0443 el\u015fad miri\" width=\"619\" height=\"389\" \/><\/p>\n<p>\u201cQurani K\u0259rim\u201d insanlara yol g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn nazil olunub v\u0259 O sanki bir x\u0259rit\u0259dir. Amma biz bu x\u0259rit\u0259ni apar\u0131b \u00f6l\u00fcl\u0259rimiz\u0259 oxuyuruq. Bu n\u0259 q\u0259d\u0259r do\u011frudur? D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u015fahidi olmu\u015fam ki, insanlar yas m\u0259clisind\u0259, habel\u0259 telekanallarda Quran ay\u0259l\u0259ri q\u0259\u015f\u0259ng avazla oxunanda h\u0259tta a\u011flay\u0131blar. Halbuki, h\u0259min ay\u0259d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n bo\u015fanandan sonra bir m\u00fcdd\u0259t g\u00f6zl\u0259m\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r, ya da \u201cB\u0259q\u0259r\u0259\u201d sur\u0259si oxunur v\u0259 \u0259r-arvad aras\u0131ndak\u0131 intim m\u00fcnasib\u0259td\u0259n b\u0259hs edilir. \u0130nsanlar\u0131n bu s\u00f6zl\u0259r\u0259 a\u011flamas\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furur. Az\u0259rbaycanda \u0259n \u00e7ox yay\u0131lan ad\u0259t \u00f6l\u00fcn\u00fcn arxas\u0131nda \u201cYasin\u201d oxunmas\u0131d\u0131r. Bu sur\u0259d\u0259 G\u00fcn\u0259\u015fin h\u0259r\u0259k\u0259t istiqam\u0259ti, 70-ci ay\u0259sind\u0259n Quran\u0131n diril\u0259ri x\u0259b\u0259rdar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259ldiyind\u0259n b\u0259hs edilir. Bel\u0259 olan halda O nec\u0259 \u00f6l\u00fcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn oxuna bil\u0259r? Quranda pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz\u0259 bel\u0259 buyrulub ki, s\u0259n bu s\u00f6zl\u0259ri \u00f6l\u00fcl\u0259r\u0259 e\u015fitdir\u0259 bilm\u0259zs\u0259n. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin e\u015fitdir\u0259 bilm\u0259diyini bizim mollalar bir az pul alan kimi yax\u015f\u0131 e\u015fitdirir. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin v\u0259fat etmi\u015f arvad\u0131, u\u015faqlar\u0131, yax\u0131nlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc Quran x\u0259tm etm\u0259si bar\u0259d\u0259 he\u00e7 bir m\u0259lumat yoxdur. Amma bu g\u00fcn mollalar \u00f6l\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn Quran\u0131 40 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 x\u0259tm edirl\u0259r. X\u0259tm zaman\u0131 b\u00fct\u00fcn ay\u0259l\u0259r, h\u0259m\u00e7inin \u0259vv\u0259ld\u0259 sadalad\u0131qlar\u0131m da oxunur. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edirsiniz, h\u0259min ay\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259m d\u0259 \u201cborc ver\u0259rk\u0259n onu yaz\u0131n\u201d kimi ifad\u0259l\u0259r d\u0259 yer al\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>E.Miri iddia edir ki, insanlar Quran\u0131 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 oxusa yas m\u0259clisi anlay\u0131\u015f\u0131 aradan \u00e7\u0131xar, dini biznes hal\u0131na g\u0259tir\u0259nl\u0259rin d\u0259 i\u015fi pozular:<\/p>\n<p>\u201cBu zaman h\u0259m d\u0259 insanlar din\u0259 f\u0259rqli yana\u015facaq. Maraqlanacaq ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ateizmi t\u0259bli\u011f ed\u0259n SSR\u0130 \u00f6l\u00fcl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 dini ayinl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verib. \u00c7\u00fcnki Sovet d\u00f6vl\u0259ti d\u0259 Quran\u0131n\u0131n diri yox, \u00f6l\u00fcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn oxunan kitab hal\u0131na g\u0259tirilm\u0259sini, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n ondan istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259m\u0259l\u0259rini ist\u0259yirdi. \u0130slamda n\u0259 yas m\u0259clisi, n\u0259 d\u0259 \u00f6l\u00fcn\u00fcn arxas\u0131ndan Quran oxunmas\u0131 dey\u0259 bir \u0259n\u0259n\u0259 var. Yas m\u0259clisind\u0259 Quran Az\u0259rbaycan dilind\u0259 oxunsa, insanlar onu daha yax\u015f\u0131 anlayar. Lakin insanlar\u0131n Quran oxumas\u0131, dinl\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fctl\u0259q yas m\u0259clisin\u0259 getm\u0259sin\u0259 ehtiyac yoxdur. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz d\u0259 v\u0259fat ed\u0259nd\u0259 yas m\u0259clisi qurulmay\u0131b. Bu \u0259n\u0259n\u0259 sonradan meydana \u00e7\u0131x\u0131b v\u0259dind\u0259n biznes kimi istifad\u0259 ed\u0259n insanlar da onu pe\u015f\u0259 hal\u0131na g\u0259tirib\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"http:\/\/kulis.lent.az\/upload\/images\/news\/2017\/november\/22\/big\/6b155fbc151e02409e22ebe05e9b73da.jpg\" alt=\"\u041a\u0430\u0440\u0442\u0438\u043d\u043a\u0438 \u043f\u043e \u0437\u0430\u043f\u0440\u043e\u0441\u0443 N\u0259riman Qas\u0131mo\u011flu\" width=\"537\" height=\"337\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131 alim N\u0259riman Qas\u0131mo\u011flu<\/strong>\u00a0bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 iki f\u0259rqli yana\u015fman\u0131n oldu\u011funu deyir. Hans\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 alim ara\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 vacib say\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cB\u0259zil\u0259ri pey\u011f\u0259mb\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bel\u0259 bir \u0259n\u0259n\u0259nin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259ni ara\u015fd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Ara\u015fd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6r\u0259 konkret fikir dey\u0259 bilmir\u0259m. Lakin tarix\u0259n bu \u0259n\u0259n\u0259 olub v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 davam edir. \u201cQurani-K\u0259rim\u201din \u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259tin\u0259 baxaraq bunu ara\u015fd\u0131rmaq, m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259pkid\u0259 t\u0259nqidi yana\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fn\u0259n\u0259l\u0259r zamanla d\u0259yi\u015fir, qalan is\u0259 mahiyy\u0259tdir. M\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259tin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f \u015f\u0259xsin g\u00fcnah\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n ruhuna Quran oxunmas\u0131 v\u0259 onun vasit\u0259\u00e7i kimi g\u00f6st\u0259rilm\u0259si \u0259n\u0259n\u0259si \u00e7ox q\u0259dimdir. \u0130nsanlar inan\u0131r ki, ilahinin g\u00f6nd\u0259rdiyi v\u0259hyl\u0259ri oxuyanda ona xo\u015f ged\u0259n m\u0259zmunda olar v\u0259 ruhu ba\u011f\u0131\u015flana bil\u0259r. X\u0259tm duas\u0131nda \u00f6l\u00fcn\u00fcn ruhuna h\u0259diyy\u0259 olsun dey\u0259 oxunur. Yas m\u0259clisl\u0259rind\u0259 oxunan Yasin sur\u0259sind\u0259 \u201cBu oxunan kitab\u0131n sa\u011f olan kims\u0259l\u0259rd\u0259n \u00f6tr\u00fcd\u00fcr\u201d ifad\u0259si ke\u00e7ir. Y\u0259ni bunun faydas\u0131 sa\u011f olanlar \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. \u018fslind\u0259 yas m\u0259clisind\u0259 Quran oxunmas\u0131na etiraz ed\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7ox zaman bu ifad\u0259 s\u0259sl\u0259ndirilir. Bununla da yas m\u0259clisind\u0259 Quran oxunmas\u0131n\u0131n vacibliyi \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 onu dinl\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bli\u011f edildiyi bildirilir\u201d.<\/p>\n<p>Lakin N.Qas\u0131mo\u011flu hesab edir ki, yaln\u0131z oxunan Quran dinl\u0259y\u0259nl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n anla\u015f\u0131ld\u0131qda bu \u0259sasland\u0131rma \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frulda bil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cYas m\u0259clisind\u0259 Quran oxunmas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 l\u0259\u011fv etm\u0259k do\u011fru deyil. \u00c7\u00fcnki bu h\u0259m d\u0259 kitab\u0131n bir t\u0259bli\u011fat vasit\u0259sidir. Amma \u0259r\u0259b dilind\u0259 oxunan hikm\u0259tl\u0259r is\u0259 dinl\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 \u00e7atm\u0131r, bu zaman deyil\u0259nl\u0259rin d\u0259 he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 olmur. Bird\u0259n-bir\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259ni l\u0259\u011fv etm\u0259kd\u0259n dan\u0131\u015fmaq do\u011fru deyil. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn maarifl\u0259ndirm\u0259 laz\u0131md\u0131r. \u0130nsanlar m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259tin\u0259 vard\u0131qca, bu \u0259n\u0259n\u0259 ay\u0259l\u0259rin ana dilind\u0259 avazs\u0131z oxunmas\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bu zaman insanlar\u0131n din\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti d\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259r, insanlar\u0131n \u015f\u00fcuru i\u015f\u0131\u011fa a\u00e7\u0131lar. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn v\u0259hyl\u0259r, yas m\u0259clisind\u0259 Quran\u0131n oxunmas\u0131n\u0131n insanl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn oldu\u011funu anla\u015f\u0131lar. Bu \u0259n\u0259n\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131ram. Zaman-zaman ba\u015fqa dinl\u0259rd\u0259 d\u0259 islahatlar apar\u0131l\u0131b. \u0130nsanlar\u0131n inanc\u0131na t\u0259l\u0259bl\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 n\u0259tic\u0259 vermir. Yaln\u0131z islahat\u00e7\u0131l\u0131q ideyalar\u0131 yay\u0131landan sonra insanlar xo\u015fg\u00f6r\u00fc il\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131b inanclar\u0131nda saf-\u00e7\u00fcr\u00fck ed\u0259 bilirl\u0259r. Biz d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259mizi verm\u0259liyik\u201d.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/cbc.az\/az\/assets\/uploads\/news\/product_503296880.jpeg\" alt=\"\u041a\u0430\u0440\u0442\u0438\u043d\u043a\u0438 \u043f\u043e \u0437\u0430\u043f\u0440\u043e\u0441\u0443 qafqaz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 idar\u0259si\" \/><\/p>\n<p><strong>Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin F\u0259tva \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n\u00a0<a href=\"http:\/\/publika.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Publika.az<\/a><\/strong>-a veril\u0259n m\u0259lumatda bildirilir ki, \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259, kainat\u0131n \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli varl\u0131\u011f\u0131 olan insan d\u00fcnyada ya\u015fayark\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtirama layiqdirs\u0259, d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7\u0259nd\u0259n sonra da bir o q\u0259d\u0259r h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtirama layiqdir: \u201cBu m\u0259nada Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s.\u0259.v.) m\u00fct\u0259madi olaraq M\u0259din\u0259d\u0259ki B\u0259qi q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131na ged\u0259r v\u0259 orada d\u0259fn olunmu\u015f \u00f6l\u00fcl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Uca Allahdan ba\u011f\u0131\u015flanma v\u0259 m\u0259\u011ffir\u0259t dinl\u0259y\u0259rdi. R\u0259sulullahdan (s.\u0259.v.) n\u0259ql olunmu\u015f h\u0259disl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6l\u00fcl\u0259r\u0259 Quran oxumaq olar. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir h\u0259disd\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s.\u0259.v.) bel\u0259 buyurub: \u201c\u00d6l\u00fcl\u0259riniz\u0259 \u201cYasin\u201d sur\u0259sini oxuyun\u201d. Az\u0259rbaycan m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 da bu q\u0259dim \u0259n\u0259n\u0259ni tarix boyunca ya\u015fad\u0131b\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cQurani K\u0259rim\u201din he\u00e7 bir yerind\u0259 bu kitab\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 ay\u0259y\u0259 rast g\u0259l\u0259 bilm\u0259zsiniz\u201d. Bu fikirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi ilahiyyat\u00e7\u0131 El\u015fad Miridir. O, bu fikirl\u0259ri \u0259traf\u0131nda m\u00fczakir\u0259l\u0259r s\u0259ngim\u0259mi\u015f sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 yeni bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4764,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,25,24,7,1],"tags":[],"class_list":["post-4763","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din","category-gundm","category-manset","category-sosial","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4765,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4763\/revisions\/4765"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}