{"id":3077,"date":"2017-10-25T12:30:04","date_gmt":"2017-10-25T08:30:04","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=3077"},"modified":"2017-10-25T12:30:04","modified_gmt":"2017-10-25T08:30:04","slug":"%c9%99li-h%c9%99s%c9%99novun-xocali-soyqirimi-haqqinda-elmi-m%c9%99qal%c9%99si-rusiyanin-nufuzlu-science-and-world-jurnalinda-d%c9%99rc-edilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=3077","title":{"rendered":"\u018fli H\u0259s\u0259novun Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda elmi m\u0259qal\u0259si Rusiyan\u0131n n\u00fcfuzlu \u201cScience and world\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc edilib"},"content":{"rendered":"<p>Rusiyada \u00e7ap olunan n\u00fcfuzlu \u201cScience and world\u201d jurnal\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin ictimai-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi \u018fli H\u0259s\u0259novun \u201cXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131: S\u0259b\u0259bl\u0259ri, n\u0259tic\u0259l\u0259ri v\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 tan\u0131nmas\u0131\u201d adl\u0131 elmi m\u0259qal\u0259si ingilis dilind\u0259 d\u0259rc edilib.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"http:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259qal\u0259d\u0259 son iki \u0259srd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 t\u0259cav\u00fczkarl\u0131q siyas\u0259ti geni\u015f t\u0259hlil edilir.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif z\u0259ngin xarici m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 tarixi faktlara \u0259saslanan m\u0259qal\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, son iki \u0259srd\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 t\u0259cav\u00fczkarl\u0131q siyas\u0259ti Az\u0259rbaycan tarixinin faci\u0259l\u0259rl\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259rl\u0259 dolu \u00e7ox a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Bu mill\u0259t\u00e7i-\u015fovinist siyas\u0259tin \u0259sas m\u0259qs\u0259di az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan qovmaqla \u0259z\u0259li Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin uydurduqlar\u0131 \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d d\u00f6vl\u0259ti yaratmaq olub.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 Qaraba\u011fa dair \u0259razi iddialar\u0131n\u0131n k\u0259nardan, m\u0259hz Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259bli\u011fi, t\u0259hriki v\u0259 t\u0259zyiqi il\u0259 ortaya at\u0131lmas\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, XX \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin ikinci yar\u0131s\u0131nda erm\u0259nil\u0259r \u00f6zl\u0259rinin yax\u0131n v\u0259 uzaq xaricd\u0259ki himay\u0259darlar\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k yenid\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sin\u0259 dair \u0259razi iddialar\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcbl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 1988-1993-ci ill\u0259rd\u0259 monoetnik d\u00f6vl\u0259t yaratma\u011fa nail olan Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar t\u0259cav\u00fczkarl\u0131q siyas\u0259ti yeridib, dinc sakinl\u0259r q\u0259tl\u0259 yetirilib, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, talan edilib v\u0259 yand\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif m\u0259qal\u0259d\u0259 XX \u0259srin 80-ci ill\u0259rinin ikinci yar\u0131s\u0131ndan ba\u015flayaraq Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 v\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 1988-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tini elmi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131r, x\u00fcsusil\u0259 XX \u0259srin so\u00acnun\u00acda erm\u0259nil\u0259rin Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 akt\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir. M\u0259qal\u0259d\u0259 1992-ci il fevral\u0131n 26-da Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u015f\u0259h\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131 zaman\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n cinay\u0259tl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f vandalizm aktlar\u0131 xarici m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n geni\u015f t\u0259hlil edilir, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259t kimi ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 bu strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u0259razinin tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131n\u0131r, Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131ran s\u0259b\u0259bl\u0259r g\u00f6st\u0259rilir ki, bu da Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 \u0259halisi soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u0259razi haqq\u0131nda daha \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat almaq ist\u0259y\u0259n xarici oxucuda geni\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, ona siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 Xocal\u0131 faci\u0259sinin beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 akt\u0131 kimi daha geni\u015f tan\u0131nmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq edilir, bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f s\u0259n\u0259dl\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. X\u00fcsusil\u0259, bu q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259t kimi tan\u0131yan \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u0130\u018fT) toplant\u0131lar\u0131nda q\u0259bul edil\u0259n s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u0259 ayr\u0131ca t\u0259hlil edilir.<\/p>\n<p>Qeyd edilir ki, haz\u0131rda Xocal\u0131 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 daha geni\u015f yay\u0131lmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 q\u0259tliama obyektiv siyasi-h\u00fcquqi qiym\u0259t verilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir. Fondun bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Xocal\u0131da insanl\u0131\u011fa s\u0131\u011fmayan q\u0259tll\u0259ri haqq\u0131nda daha geni\u015f m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif vur\u011fulay\u0131r ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa g\u00f6r\u0259, soyq\u0131r\u0131m\u0131 s\u00fclh v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n \u0259m\u0259ldir v\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259t hesab edilir. Bu bar\u0259d\u0259 BMT Ba\u015f M\u0259clisinin 1948-ci il 9 dekabr tarixli 260 (III) sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259si q\u0259bul edilib v\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyada soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tinin h\u00fcquqi \u0259sas\u0131 t\u0259sbit olunub. Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fc zaman\u0131 h\u0259min Konvensiyada t\u0259sbit olunmu\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tini t\u0259\u015fkil ed\u0259n b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259ll\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq edilib. M\u00fc\u0259llif diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r ki, Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 d\u00fcnya tarixind\u0259 he\u00e7 vaxt unudulmayan Xat\u0131n, Xirosima, Naqasaki, Sonqmi, Ruanda, Srebrenitsa v\u0259 Holokost kimi d\u0259h\u015f\u0259tli soyq\u0131r\u0131mlar\u0131ndan he\u00e7 d\u0259 geri qalm\u0131r v\u0259 ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n hadis\u0259l\u0259r dinc \u0259halinin soyq\u0131r\u0131m\u0131 olaraq b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada geni\u015f \u0259ks-s\u0259da do\u011furub.<\/p>\n<p>Professor \u018fli H\u0259s\u0259novun m\u0259qal\u0259sinin n\u00fcfuzlu \u201cScience and world\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc edilm\u0259si t\u0259kc\u0259 m\u00fcasir tariximizin \u0259n qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 yadda\u015flarda h\u0259kk olunmas\u0131 deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259cav\u00fczkar siyas\u0259tinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 if\u015fa olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiyada \u00e7ap olunan n\u00fcfuzlu \u201cScience and world\u201d jurnal\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin ictimai-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi \u018fli H\u0259s\u0259novun \u201cXocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131: S\u0259b\u0259bl\u0259ri, n\u0259tic\u0259l\u0259ri v\u0259 beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 tan\u0131nmas\u0131\u201d adl\u0131 elmi m\u0259qal\u0259si ingilis dilind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3078,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,17,25,24,8,4,7,1],"tags":[],"class_list":["post-3077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-dbiyyat","category-gundm","category-manset","category-media","category-siyast","category-sosial","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3077"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3077\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3079,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3077\/revisions\/3079"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}