{"id":27805,"date":"2025-06-30T09:53:19","date_gmt":"2025-06-30T05:53:19","guid":{"rendered":"https:\/\/mediazona.az\/?p=27805"},"modified":"2025-06-30T09:54:06","modified_gmt":"2025-06-30T05:54:06","slug":"david-seliverstovrusiyadaki-hadis%c9%99-hakimiyy%c9%99tin-qorxu-uz%c9%99rind%c9%99n-legitimlik-yaratmaq-c%c9%99hdidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=27805","title":{"rendered":"David Seliverstov:&#8221;Rusiyadak\u0131 bu hadis\u0259 hakimiyy\u0259tin \u201cqorxu \u00fcz\u0259rind\u0259n legitimlik\u201d yaratmaq c\u0259hdidir&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cMagen David Az\u0259rbaycan\u201d &#8211; \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin v\u0259\u00a0<\/strong><strong>\u00dcmum \u0130srail Qafqaz Y\u0259hudil\u0259ri Assosias\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin s\u0259dri David Seliverstov iyunun 27-d\u0259 Yekaterinburqda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirib:<\/strong><\/p>\n<p><strong>-\u0130yunun 27-d\u0259 Yekaterinburqda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-Bu hadis\u0259l\u0259r, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, h\u00fcququn \u0259sas prinsipl\u0259rin\u0259 v\u0259 insan l\u0259yaq\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f sistematik zorak\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259sidir. H\u00fcquqi c\u0259h\u0259td\u0259n baxd\u0131qda, m\u0259hk\u0259m\u0259 q\u0259rar\u0131 olmadan evl\u0259r\u0259 daxil olunmas\u0131 v\u0259 bu zaman insanlar\u0131n fiziki zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qalmas\u0131, h\u0259tta \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n ba\u015f verm\u0259si, Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 Konvensiyas\u0131n\u0131n 2-ci (ya\u015famaq h\u00fcququ), 3-c\u00fc (i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259rin qada\u011fan olunmas\u0131) v\u0259 8-ci (\u015f\u0259xsi v\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131na h\u00f6rm\u0259t) madd\u0259l\u0259rinin kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>-Bu tip hadis\u0259l\u0259rin h\u00fcquqi \u0259sasland\u0131rmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/strong><\/p>\n<p>-Xeyr. He\u00e7 bir \u00f6lk\u0259nin milli qanunvericiliyi, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na qar\u015f\u0131 bel\u0259 bir zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 qanunil\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259z. H\u0259tta f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hallarda bel\u0259, h\u00fcququn aliliyin\u0259 \u0259saslanan bir prosedur m\u00f6vcuddur. Burada is\u0259 h\u00fcquqi yox, daha \u00e7ox siyasi v\u0259 t\u0259zyiq y\u00f6n\u00fcml\u00fc sifari\u015fli \u0259m\u0259liyyatla \u00fcz-\u00fcz\u0259yik. Bu is\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqda \u201carbitrar d\u00f6vl\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-F\u0259ls\u0259fi bax\u0131mdan bu c\u00fcr zorak\u0131l\u0131qlar c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 ifad\u0259 edir?<\/strong><\/p>\n<p>-Bu, hakimiyy\u0259tin \u201cqorxu \u00fcz\u0259rind\u0259n legitimlik\u201d yaratmaq c\u0259hdidir. Hegelin d\u00f6vl\u0259t f\u0259ls\u0259f\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi kimi, d\u00f6vl\u0259t h\u00fcquqla m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f rasionall\u0131q da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Lakin h\u00fcququ pozan d\u00f6vl\u0259t art\u0131q \u00f6z ontoloji mahiyy\u0259tini itirir. Bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, Yekaterinburqda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r sad\u0259c\u0259 h\u00fcquqi pozuntu deyil, d\u00f6vl\u0259tin \u00f6z mahiyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q bu hadis\u0259l\u0259rin fonunda nec\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>-Az\u0259rbaycan\u0131n Rusiya il\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 suverenlik prinsipin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bu hadis\u0259l\u0259r, \u0259g\u0259r Rusiya d\u00f6vl\u0259tinin r\u0259smi irad\u0259si deyils\u0259 bel\u0259, onun \u0259razisind\u0259 ba\u015f verm\u0259si v\u0259 susqunluqla qar\u015f\u0131lanmas\u0131 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015f etimad\u0131n ruhuna ziddir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015f oldu\u011fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n g\u00f6zl\u0259ntisi h\u00fcququn v\u0259 insan haqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-H\u0259min m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 saxlan\u0131lanlar Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-Bu suala cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hadis\u0259nin konkret detallar\u0131n\u0131, h\u00fcquqi s\u0259n\u0259dl\u0259ri v\u0259 r\u0259smi m\u0259nb\u0259l\u0259ri yoxlamaq laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r saxlan\u0131lan \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 varsa, bu halda Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti konsulluq v\u0259 h\u00fcquqi m\u00fcdafi\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k h\u00fcququna v\u0259 borcuna malikdir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 v\u0259 diplomatik xidm\u0259t haqq\u0131nda qanunlar\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n xaricd\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Bel\u0259 bir hal ba\u015f veribs\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259m h\u00fcquqi, h\u0259m d\u0259 diplomatik m\u00fcst\u0259vid\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-\u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259rinin rolu burada nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>-Bu c\u00fcr hallarda h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259\u00e7il\u0259ri s\u00fckut etm\u0259m\u0259lidir. Onlar h\u0259m \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u00fcquqi maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 siyasi t\u0259zyiq mexanizml\u0259ri il\u0259 bu c\u00fcr zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar. \u018fks halda, susqunluq suistifad\u0259 ed\u0259nl\u0259rin c\u0259zas\u0131zl\u0131q hissini daha da g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p><strong>-Bu hadis\u0259l\u0259r h\u00fcququn universall\u0131\u011f\u0131 prinsipin\u0259 nec\u0259 t\u0259sir edir?<\/strong><\/p>\n<p>-H\u00fcququn universall\u0131\u011f\u0131 odur ki, o, \u015f\u0259xs, mill\u0259t v\u0259 \u0259razi tan\u0131m\u0131r. H\u00fcquq prinsipl\u0259ri b\u00fct\u00fcn insanlara \u015famil olunmal\u0131d\u0131r. Yekaterinburq hadis\u0259l\u0259ri is\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u00fcquq se\u00e7icidir v\u0259 bu, universall\u0131q prinsipin\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck bir t\u0259hl\u00fck\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>-Akademik dair\u0259l\u0259rin bu hadis\u0259l\u0259r\u0259 reaksiyas\u0131 nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>-Universitetl\u0259r, t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 akademik c\u0259miyy\u0259t bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259kc\u0259 h\u00fcquqi deyil, h\u0259m d\u0259 sosial v\u0259 psixoloji aspektd\u0259n yana\u015fmal\u0131d\u0131r. Elmi analizl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq konfranslarda bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunmal\u0131d\u0131r ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 analoji hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131ns\u0131n.<\/p>\n<p><strong>-Sonda \u2013 sizc\u0259, bu hadis\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 siqnal\u0131 verir?<\/strong><\/p>\n<p>-Bu, siqnal deyil, x\u0259b\u0259rdarl\u0131qd\u0131r. H\u00fcquq normalar\u0131 pozulduqda v\u0259 buna beyn\u0259lxalq cavab verilm\u0259dikd\u0259, bu zorak\u0131l\u0131q sistematik hala \u00e7evrilir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n bu hadis\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259m h\u00fcquqi, h\u0259m f\u0259ls\u0259fi, h\u0259m d\u0259 ictimai reaksiyalar gecikm\u0259d\u0259n g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Yekaterinburqda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259 t\u0259kc\u0259 lokal h\u00fcquq pozuntusu deyil, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq v\u0259 insan haqlar\u0131 sistemin\u0259 meydan oxuyan t\u0259hl\u00fck\u0259li presedentdir. B\u00fct\u00fcn vicdanl\u0131 h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar, filosoflar v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti bu m\u0259s\u0259l\u0259ni diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259m\u0259li v\u0259 h\u00fcququn aliliyinin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>David Seliverstov \u2013 \u201cMagen David Az\u0259rbaycan\u201d &#8211; \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259\u00e7isi v\u0259 xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin\u00a0 s\u0259dri, \u00dcmum\u0130srail Qafqaz Y\u0259hudil\u0259ri Assosias\u0131yas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin s\u0259dri<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><\/div>\n<div><img decoding=\"async\" class=\"img-responsive\" title=\"\" src=\"https:\/\/qafqazinfo.az\/uploads\/1751205426\/WhatsApp_Image_2025-06-27_at_22.14.16.jpeg\" alt=\"\" \/><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cMagen David Az\u0259rbaycan\u201d &#8211; \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin v\u0259\u00a0\u00dcmum \u0130srail Qafqaz Y\u0259hudil\u0259ri Assosias\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin s\u0259dri David Seliverstov iyunun 27-d\u0259 Yekaterinburqda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirib:&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":27806,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,23,4,1],"tags":[],"class_list":["post-27805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-musahib","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27805"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27808,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27805\/revisions\/27808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/27806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}