{"id":26017,"date":"2023-07-26T10:59:17","date_gmt":"2023-07-26T06:59:17","guid":{"rendered":"https:\/\/mediazona.az\/?p=26017"},"modified":"2023-07-26T10:59:34","modified_gmt":"2023-07-26T06:59:34","slug":"onun-f%c9%99aliyy%c9%99ti-az%c9%99rbaycanciliq-m%c9%99fkur%c9%99sin%c9%99-s%c9%99daq%c9%99tin-bariz-numun%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=26017","title":{"rendered":"Onun f\u0259aliyy\u0259ti az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259sin\u0259 s\u0259daq\u0259tin bariz n\u00fcmun\u0259sidir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g\u00fcn Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n v\u0259fat\u0131ndan 28 il \u00f6t\u00fcr<\/strong><\/p>\n<p>O, koloritli xarakterl\u0259r v\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik z\u0259ngin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u0259dii fikir salnam\u0259sin\u0259 yeni parlaq s\u0259hif\u0259 yazm\u0131\u015f s\u00f6z ustalar\u0131ndand\u0131r. \u018fdibin x\u00fcsusi il\u0259 m\u0259\u015fhur \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201d roman\u0131 ictimai \u015f\u00fcurda d\u00f6n\u00fc\u015f\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk\u0259 yol a\u00e7an m\u00fch\u00fcm \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni hadis\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n v\u0259fat\u0131ndan 28 il \u00f6t\u00fcr. O, 1919-cu il mart\u0131n 22-d\u0259 Qazax\u0131n \u0130kinci \u015e\u0131xl\u0131 k\u0259ndind\u0259 m\u00fc\u0259llim ail\u0259sind\u0259 anadan olub. Kosalar k\u0259ndind\u0259 ibtidai m\u0259kt\u0259bi bitirib, Qazax pedaqoji m\u0259kt\u0259bind\u0259, daha sonra is\u0259 Az\u0259rbaycan Pedaqoji \u0130nstitutunun dil v\u0259 \u0259d\u0259biyyat fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil al\u0131b. Qazax rayonunun Kosalar k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u0259rs hiss\u0259 m\u00fcdiri i\u015fl\u0259yib. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sovet ordusu t\u0259rkibind\u0259 \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259 (\u015eimali Qafqaz, Kr\u0131m, III Belorusiya c\u0259bh\u0259si v\u0259 \u015e\u0259rqi Prussiya istiqam\u0259tind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n orduda s\u0131ravi \u0259sg\u0259r) olub. T\u0259rxis edildikd\u0259n sonra alt\u0131 ay Kosalar k\u0259nd m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259dris hiss\u0259 m\u00fcdiri i\u015fl\u0259yib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Pedaqoji \u0130nstitutunun filologiya fak\u00fclt\u0259sind\u0259 aspirant , m\u00fc\u0259llim, ba\u015f m\u00fc\u0259llim olmu\u015f, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r \u0259d\u0259biyyat\u0131 kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, bir m\u00fcdd\u0259t Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n katibi kimi \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; jurnal\u0131nda ba\u015f redaktor , Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n birinci katibi, SSR\u0130 Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n katibi olub. Daha sonra Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u0259dri v\u0259 Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin A\u011fsaqqallar \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri se\u00e7ilib.<\/p>\n<p>\u0130lk m\u0259tbu \u0259s\u0259ri &#8220;Qu\u015flar&#8221; \u015feiri 1938-ci ild\u0259 &#8220;\u018fd\u0259biyyat&#8221; q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunub. \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 t\u0259kc\u0259 bir \u015feirini \u00e7ap etdirdikd\u0259n sonra \u015feir al\u0259mind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131. Ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fc ki, \u015feir yazmaq onda yaranm\u0131\u015f olan bir h\u0259v\u0259sdir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 ke\u00e7ici, \u00f6t\u0259ri bir hissdir. Ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fc ki, s\u00f6z\u00fcn\u00fc dem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015feir meydan\u0131 ona kifay\u0259t etmir v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu meydanda o, b\u00fct\u00f6v bir tam hal\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc tapa bilmir. Bu bar\u0259d\u0259 onun vaxtil\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259l\u0259rin birind\u0259 deyilir: \u201cBirc\u0259 onu dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u015feirin at\u0131 m\u0259ni \u00fcstd\u0259n tez sald\u0131. Birc\u0259 \u015feir \u00e7ap el\u0259tdir\u0259nd\u0259n sonra, \u015feirin m\u0259nim yemim olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm.<\/p>\n<p>\u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 \u015feird\u0259 l\u00f6vb\u0259r salmadan n\u0259sr\u0259 yol ald\u0131 v\u0259 bu i\u015fd\u0259 o, Mehdi H\u00fcseynin s\u00f6zl\u0259rini d\u0259 unutmad\u0131. Mehdi H\u00fcseyn ona yaln\u0131z g\u00f6rd\u00fckl\u0259rini, bildikl\u0259rini yazma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 etmi\u015fdi. \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 buna \u0259m\u0259l ed\u0259r\u0259k \u201cKonserv qutular\u0131\u201d, \u201cH\u0259kimin na\u011f\u0131l\u0131\u201d, \u201cS\u0259h\u0259ri g\u00f6zl\u0259yirdik\u201d, \u201cKer\u00e7 sular\u0131nda\u201d, \u201cHaral\u0131san, ay o\u011flan?\u201d, \u201cRaykom katibi\u201d, \u201cDa\u015fk\u0259s\u0259n\u201d o\u00e7erkl\u0259rini, \u201cAyr\u0131lan yollar\u201d, \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201d, \u201c\u00d6l\u0259n d\u00fcnyam\u201d romanlar\u0131n\u0131 yazd\u0131. O, n\u0259srin astanas\u0131ndan i\u00e7\u0259ri daxil olduqdan sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc tapd\u0131 v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q potensial\u0131n\u0131 burada g\u00f6st\u0259r\u0259 bildi. \u00d6z\u00fcn\u00fcn sonralar dediyi kimi, \u201cAyr\u0131lan yollar\u201d kimi \u0259s\u0259r yazmas\u0131 Az\u0259rbaycan n\u0259srinin u\u011furu idi. \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 vaxtil\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259l\u0259rin birind\u0259 deyirdi: \u201cAyr\u0131lan yollar\u201d \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 p\u0259r\u0259sti\u015fi ilkin qam\u00e7\u0131lam\u0131\u015f, \u015f\u00fcar\u00e7\u0131l\u0131qdan, bo\u015f hay-k\u00fcyd\u0259n uzaq ilk Az\u0259rbaycan roman\u0131n\u0131n v\u0259 \u201cYanar \u00fcr\u0259k\u201d, \u201cB\u00f6y\u00fck dayaq\u201d, \u201cQara da\u015flar\u201d kimi romanlar\u0131n yax\u015f\u0131 m\u0259nada \u00f6rn\u0259yi, s\u0259l\u0259fidir\u201d.<\/p>\n<p>\u201cAyr\u0131lan yollar\u201d roman\u0131 n\u0259sr sah\u0259sind\u0259 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 olan inam\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131. H\u0259min inam, u\u011fur onu \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201d\u0259 g\u0259tirdi. Ancaq \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201dd\u0259n sonra yeni \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201d\u00fc yaratmad\u0131. B\u0259lk\u0259 d\u0259 o, Cahandar a\u011fa kimi yeni obraz yaratma\u011fa ehtiyat etdi. Baxmayaraq ki, \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n ya\u015fay\u0131b-yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 (m\u0259s\u0259l\u0259n, Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259) m\u00f6vcud olan ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259r yeni-yeni Cahandar a\u011falar\u0131n b\u0259dii \u0259d\u0259biyyatda yaranmas\u0131na \u0259sas verirdi. \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131 \u0259d\u0259biyyatda yeni \u201cD\u0259li K\u00fcr\u201d\u00fc yazmamas\u0131 bar\u0259d\u0259 t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qla deyirdi: \u201c\u00c7ox s\u00f6z verib uzatm\u0131\u015f, l\u0259ngitmi\u015f\u0259m. Odur ki, bu bar\u0259d\u0259 he\u00e7 bir \u015fey dem\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m, ta ortaya bir \u015fey qoyana kimi. Amma t\u0259l\u0259b haql\u0131d\u0131r. El\u0259 dediyim kollektivl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn k\u0259ndi, adamlar\u0131n iqbal\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6z\u00fcm\u00fc borclu v\u0259 g\u00fcnahkar hesab el\u0259yir\u0259m\u201d. \u018fs\u0259rl\u0259ri ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259 xalqlar\u0131n\u0131n dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmu\u015fdur. \u0130.\u015e\u0131xl\u0131 &#8220;XIX \u0259sr xarici \u0259d\u0259biyyat tarixi&#8221;ni rus dilind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259r\u0259k 1964-c\u00fc ild\u0259 \u00e7ap etdirmi\u015fdi. Bu kitabda XIX \u0259srin romantizm v\u0259 t\u0259nqidi realizm kimi iki \u0259sas c\u0259r\u0259yan\u0131 alman, ingilis, frans\u0131z, polyak, macar v\u0259 dig\u0259r \u0259d\u0259biyyatlar\u0131n \u0259sas\u0131nda t\u0259hlil olunur.<\/p>\n<p>Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda t\u0259rc\u00fcm\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 da m\u00fch\u00fcm yer tuturdu. O, XIX \u0259sr frans\u0131z \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n m\u0259\u015fhur realist yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Gi de Mopassan\u0131n, t\u00fcrkiy\u0259li yaz\u0131\u00e7\u0131 \u018fziz Nesinin &#8220;Taxtal\u0131k\u00f6yd\u0259n m\u0259ktublar&#8221; s\u0259rl\u00f6vh\u0259li satirik hekay\u0259l\u0259rini ilk d\u0259f\u0259 1980-ci ill\u0259rd\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259r\u0259k az\u0259rbaycanl\u0131 oxucuya t\u0259qdim etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>&#8220;Q\u0131z\u0131l Ulduz&#8221;, &#8220;\u015e\u0259r\u0259f ni\u015fan\u0131&#8221;, &#8220;Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259m\u0259k bayra\u011f\u0131&#8221;, II d\u0259r\u0259c\u0259li &#8220;B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si&#8221; ordenl\u0259ri v\u0259 medallar\u0131n, Az\u0259rbaycan SSR Ali Sovetinin F\u0259xri F\u0259rman\u0131n\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n &#8220;\u015e\u00f6hr\u0259t&#8221; ordeninin sahibi Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 1995-ci il iyulun 26-da Bak\u0131da v\u0259fat edib v\u0259 F\u0259xri xiyabanda d\u0259fn olunub.<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">0 55 4 61 71 21 WHATSAPP<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n v\u0259fat\u0131ndan 28 il \u00f6t\u00fcr O, koloritli xarakterl\u0259r v\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik z\u0259ngin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u0259dii fikir salnam\u0259sin\u0259 yeni parlaq s\u0259hif\u0259 yazm\u0131\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26018,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,15,1],"tags":[],"class_list":["post-26017","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-mdniyyt","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26017"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26019,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26017\/revisions\/26019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26018"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}