{"id":25360,"date":"2023-06-22T11:00:26","date_gmt":"2023-06-22T07:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/mediazona.az\/?p=25360"},"modified":"2023-06-22T11:03:13","modified_gmt":"2023-06-22T07:03:13","slug":"suni-neyron-s%c9%99b%c9%99k%c9%99l%c9%99r-bioloji-neyron-s%c9%99b%c9%99k%c9%99l%c9%99rin-t%c9%99sirind%c9%99n-yaranir-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=25360","title":{"rendered":"Bioloji neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin t\u0259sirind\u0259n yaranan s\u00fcni neyronlar &#8211; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 s\u00fcni neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si b\u00f6y\u00fck aktuall\u0131q k\u0259sb edir. S\u00fcni neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r bioloji neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin t\u0259sirind\u0259n yaranan riyazi modeldir. Neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259si \u2013 insan beynind\u0259 biri-biri il\u0259 birl\u0259\u015fmi\u015f sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259rini modell\u0259\u015fdir\u0259n komp\u00fcter proqram\u0131d\u0131r. Neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259sas\u0259n obyektl\u0259rin tan\u0131nmas\u0131nda geni\u015f istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 \u0130nformasiya Texnologiyalar\u0131 \u0130nstitutunun elmi i\u015f\u00e7isi Kamran C\u0259f\u0259rzad\u0259 m\u0259lumat verilib.<\/p>\n<p>K.C\u0259f\u0259rzad\u0259 s\u00fcni neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259si ChatGPT haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131b. O qeyd edib ki, ChatGPT \u2013 \u00f6t\u0259n il GPT-3.5 arxitekturas\u0131 \u0259sas\u0131nda istifad\u0259y\u0259 veril\u0259n, OpenAI (Open Artificial Intelligence) t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f, dan\u0131\u015f\u0131q xarakterli v\u0259 t\u0259bii dil sor\u011fular\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n, s\u00fcni intellekt\u0259 malik \u00e7atbotdur. ChatGPT m\u0259tnl\u0259r yaratmaq, m\u0259qal\u0259, \u015feir v\u0259 sonetl\u0259r yazmaq, t\u0259rc\u00fcm\u0259 etm\u0259k, ist\u0259nil\u0259n m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131rmaq, proqram kodu yazmaq, onlarla i\u015fl\u0259m\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 s\u0259hvl\u0259ri a\u015fkarlamaq v\u0259 dig\u0259r imkanlara malikdir.<\/p>\n<p>O, diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, GPT (Generative Pre-Trained Transformer &#8211; Generativ \u00d6nc\u0259d\u0259n T\u0259limli Transformer) \u2013 x\u00fcsusi olaraq dil yaratma, dil anlama v\u0259 dil t\u0259rc\u00fcm\u0259si kimi t\u0259bii dilin emal tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259 arxitekturas\u0131n\u0131n bir n\u00f6v\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Sonra t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 GPT-3 modelind\u0259n b\u0259hs edib. Bildirib ki, GPT-3 \u2013 t\u0259bii dil emal\u0131 alqoritminin 3-c\u00fc n\u0259slidir. T\u0259rtibat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, bu model ingilis dilind\u0259 ist\u0259nil\u0259n problemi h\u0259ll etm\u0259yi bacar\u0131r. Alqoritm avtomatik tamamlama prinsipi il\u0259 i\u015fl\u0259yir, y\u0259ni m\u0259tnin \u0259vv\u0259lini daxil etdikd\u0259 proqram onun \u0259n \u00e7ox ehtimal olunan davam\u0131n\u0131 yarad\u0131r. GPT-3 GPT-2 kimi \u201ctransformer\u201d arxitekturas\u0131na \u0259saslanan avtoreqressiv generativ dil modelidir.<\/p>\n<p>Daha sonra GPT 4 modeli haqq\u0131nda s\u00f6z a\u00e7an t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 bu modelin eyni vaxtda 25 mind\u0259n \u00e7ox s\u00f6z\u00fc emal etm\u0259y\u0259 qadir olub uzun m\u0259tnl\u0259r v\u0259 geni\u015f s\u00f6hb\u0259tl\u0259r yaratma\u011fa, s\u0259n\u0259dl\u0259ri axtar\u0131b t\u0259hlil etm\u0259y\u0259 imkan verdiyini vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>K.C\u0259f\u0259rzad\u0259 ChatGPT-in \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri v\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131ndan da b\u0259hs edib. S\u00f6yl\u0259yib ki, \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rin\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li dil bacar\u0131qlar\u0131, uy\u011funla\u015fma, \u0259l\u00e7atanl\u0131q, s\u00fcr\u0259t v\u0259 s., \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u0131na is\u0259 sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin olmamas\u0131, q\u0259r\u0259zlilik, m\u0259hdud bilik sah\u0259si v\u0259 s. daxildir.<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">0 55 4 61 71 21 WHATSAPP<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 s\u00fcni neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si b\u00f6y\u00fck aktuall\u0131q k\u0259sb edir. S\u00fcni neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r bioloji neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin t\u0259sirind\u0259n yaranan riyazi modeldir. Neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259si \u2013 insan beynind\u0259 biri-biri il\u0259 birl\u0259\u015fmi\u015f sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259rini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25363,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,19,1],"tags":[],"class_list":["post-25360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-texnologiya","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25360"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25365,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25360\/revisions\/25365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}