{"id":25240,"date":"2023-05-08T10:20:20","date_gmt":"2023-05-08T06:20:20","guid":{"rendered":"https:\/\/mediazona.az\/?p=25240"},"modified":"2023-05-08T10:20:20","modified_gmt":"2023-05-08T06:20:20","slug":"bu-gun-gork%c9%99mli-az%c9%99rbaycan-b%c9%99st%c9%99kari-soltan-hacib%c9%99yovun-dogum-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=25240","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan b\u0259st\u0259kar\u0131 Soltan Hac\u0131b\u0259yovun do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti tarixin\u0259 b\u0259st\u0259kar istedad\u0131, pedaqoq m\u0259har\u0259ti, ictimai xadim n\u00fcfuzu il\u0259 daxil olmu\u015f Soltan Hac\u0131b\u0259yov ayd\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q simas\u0131, saf, \u015fairan\u0259 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 f\u0259rql\u0259nib. O, xalq s\u0259n\u0259ti x\u0259zin\u0259sind\u0259n v\u0259 d\u00fcnya musiqi t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n faydalanaraq m\u00fcxt\u0259lif janrlarda \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u00fcslubda epik v\u00fcs\u0259ti, d\u0259rin lirizmi v\u0259 dol\u011fun m\u0259zmunu il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n qiym\u0259tli \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131b. Az\u0259rbaycan simfonik musiqisinin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc v\u0259 inki\u015faf\u0131nda onun m\u00fch\u00fcm xidm\u0259tl\u0259ri var. Geni\u015f diapazonlu yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa malik b\u0259st\u0259kar simfoniya, simfonik l\u00f6vh\u0259 v\u0259 s\u00fcitalar\u0131, h\u0259m\u00e7inin opera v\u0259 balet, dram tama\u015falar\u0131na musiqi, mahn\u0131 v\u0259 romanslar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t x\u0259zin\u0259sini daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirib.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar, tan\u0131nm\u0131\u015f pedaqoq, dirijor v\u0259 musiqi xadimi, SSR\u0130 Xalq artisti, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131, professor Soltan Hac\u0131b\u0259yovun anadan olmas\u0131ndan 104 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n<p>Soltan Hac\u0131b\u0259yov 1919-cu il may\u0131n 8-d\u0259 ulu m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zimiz \u015eu\u015fada d\u00fcnyaya g\u0259lib. Onun b\u0259st\u0259kar, g\u00f6rk\u0259mli musiqi\u00e7i kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259, formala\u015fmas\u0131nda xalq musiqisinin b\u00f6y\u00fck t\u0259siri olub. Soltan Hac\u0131b\u0259yovun yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu \u00f6t\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rin ax\u0131r\u0131, 40-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Bu d\u00f6vr Az\u0259rbaycan musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik idi. Respublikada g\u0259nc, istedadl\u0131 b\u0259st\u0259karlar\u0131n b\u00fct\u00f6v bir n\u0259sli yeti\u015fir. \u00d6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda onlar \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin m\u00fct\u0259r\u0259qqi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini davam etdirir, eyni zamanda, S.Prokofyevin, D.\u015eostakovi\u00e7in nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nirdil\u0259r. 1930-cu ild\u0259 S.Hac\u0131b\u0259yov Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7\u00fcr, 1936-c\u0131 ild\u0259n \u00f6z \u0259misi \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin ail\u0259sind\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 t\u0259rbiy\u0259 al\u0131r.<\/p>\n<p>Orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra musiqi texnikumuna daxil olan S.Hac\u0131b\u0259yov truba sinfind\u0259 oxuyur. Eyni zamanda, o, musiqili komediya teatr\u0131nda dirijor v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. B\u0259st\u0259kar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259ti m\u0259hz bu d\u00f6vrd\u0259n ba\u015flay\u0131r. Onun ilk \u0259s\u0259ri xor v\u0259 simfonik orkestr \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131lm\u0131\u015f \u201cPioner kantata\u201ds\u0131 v\u0259 \u201cQ\u0131z\u0131l g\u00fcl\u201d musiqili komediyas\u0131d\u0131r. \u201cQ\u0131z\u0131l g\u00fcl\u201d \u0259s\u0259ri 1940-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131 Musiqili Komediya teatr\u0131n\u0131n s\u0259hn\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 tama\u015faya qoyulur. 1939-cu ild\u0259 b\u0259st\u0259kar Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Konservatoriyas\u0131n\u0131n b\u0259st\u0259karl\u0131q \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259, professor Zeydman\u0131n sinfin\u0259 daxil olur. O zaman xalq musiqisinin \u0259saslar\u0131n\u0131 bilavasit\u0259 \u00dc.Hac\u0131b\u0259yli \u00f6z\u00fc t\u0259dris edirdi.<\/p>\n<p>Konservatoriyada oxudu\u011fu ill\u0259rd\u0259 b\u0259st\u0259kar se\u00e7diyi s\u0259n\u0259tin texnikas\u0131na daha d\u0259rind\u0259n yiy\u0259l\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif janrlara m\u00fcraci\u0259t edir. O, iki prel\u00fcd v\u0259 fortepiano \u00fc\u00e7\u00fcn sonata, \u201c\u00c7i\u00e7\u0259kl\u0259rin s\u00f6hb\u0259ti\u201d, \u201cNeft haqq\u0131nda n\u0259\u011fm\u0259\u201d mahn\u0131lar\u0131n\u0131, \u201cQu\u015fcu\u011faz\u201d, \u201cT\u0259nha yelk\u0259n a\u011far\u0131r\u201d romanslar\u0131n\u0131, simli kvartet, simfonik variasiyalar yaz\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 S.Hac\u0131b\u0259yov q\u0259lbi v\u0259t\u0259n m\u0259h\u0259bb\u0259ti il\u0259 alovlanan m\u0259rd, sad\u0259 insanlar\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f bir s\u0131ra \u0259s\u0259rl\u0259r yaz\u0131r. \u201cD\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r n\u0259\u011fm\u0259si\u201d, 416-c\u0131 Taqanroq diviziyas\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f xalq \u00e7al\u011f\u0131 al\u0259tl\u0259ri orkestri \u00fc\u00e7\u00fcn mar\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri buna misald\u0131r. \u00d6t\u0259n \u0259srin 40-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 milli simfoniya janr\u0131 inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Buna h\u0259m d\u0259 xalq\u0131n yadelli i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259si b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. \u00c7\u00fcnki m\u00fcasir q\u0259hr\u0259man, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r insan sur\u0259tl\u0259rinin t\u0259sviri geni\u015f \u0259hat\u0259li formalar t\u0259l\u0259b edirdi. Bu c\u00fcr formalar yaln\u0131z monumental simfoniyalar ola bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>S.Hac\u0131b\u0259yovun I simfoniyas\u0131 bu d\u00f6vrd\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f simfoniyalar aras\u0131nda m\u00fch\u00fcm yer tutur.1945-ci ild\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan Opera v\u0259 Balet Teatr\u0131 S.Hac\u0131b\u0259yova \u201cK\u0259min\u0259 v\u0259 Qaz\u0131\u201d operas\u0131n\u0131 yazma\u011f\u0131 sifari\u015f edib. H\u0259min \u0259s\u0259rin simfonik par\u00e7as\u0131 \u201cKarvan\u201d adlan\u0131r. 1955-ci ild\u0259n \u0259s\u0259r yenid\u0259n n\u0259\u015fr olunaraq m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 repertuarlara daxil olur. Orta Asiya m\u0259nz\u0259r\u0259sini musiqi dili il\u0259 canland\u0131ran b\u0259st\u0259kar \u201cKarvan\u201dda t\u0259sviri l\u00f6vh\u0259l\u0259r\u0259 meyil edir, ayr\u0131-ayr\u0131 parlaq l\u00f6vh\u0259l\u0259rl\u0259, cizgil\u0259rl\u0259 v\u0259 r\u0259ngar\u0259ng musiqi vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 q\u0131zmar c\u0259nub t\u0259bi\u0259tini, h\u00fcdudsuz s\u0259hran\u0131n v\u00fcs\u0259tini, karvan\u0131n h\u0259zin, ah\u0259st\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tini b\u00f6y\u00fck ustal\u0131qla dil\u0259 g\u0259tirir. \u018fs\u0259r \u00fc\u00e7 hiss\u0259li qurulu\u015fdad\u0131r. Bu, onun obraz dair\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r: karvan\u0131n g\u0259lm\u0259si, t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rinin co\u015fmas\u0131, karvan\u0131n uzaqla\u015fmas\u0131. \u018fs\u0259r \u201c\u015eur\u201d mu\u011fam\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259nib.<\/p>\n<p>1946-c\u0131 ild\u0259 II simfoniya meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Burada yeni dramatik situasiyalar\u0131n, yeni ifad\u0259 vasit\u0259l\u0259rinin axtar\u0131\u015flar\u0131 hiss olunur. B\u0259st\u0259kar\u0131n u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rinin m\u00f6vzular\u0131 m\u00fcxt\u0259lifdir. 1953-c\u00fc ild\u0259 b\u0259st\u0259kar 6 u\u015faq n\u0259\u011fm\u0259si yaz\u0131r: \u201cOynaq topum\u201d, \u201cLay-lay\u201d, \u201cB\u0259n\u00f6v\u015f\u0259\u201d, \u201cBahar g\u0259ldi\u201d, \u201cYolka\u201d, \u201cPioner mar\u015f\u0131\u201d. \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r v\u0259 \u00c7oban\u201d u\u015faq operas\u0131 Bak\u0131 pioner evinin sifari\u015fi il\u0259 yaz\u0131l\u0131b. Onun \u0259sas\u0131n\u0131 Nizaminin \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d \u0259s\u0259rinin bir par\u00e7as\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>1950-ci ild\u0259 S.Hac\u0131b\u0259yov \u201cG\u00fcl\u015f\u0259n\u201d baletini yaz\u0131b. M\u00fcasir m\u00f6vzuya h\u0259sr olunmu\u015f bu \u0259s\u0259rd\u0259 insanlar\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259, \u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259, estetik m\u00f6vzulara toxunulub. Baletin musiqili s\u0259hn\u0259 kompozisiyas\u0131 ayd\u0131n v\u0259 lakonikdir. Sevgi v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t s\u0259hn\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259k m\u00f6vzular\u0131 ayr\u0131lmaz v\u0259hd\u0259td\u0259 verilir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259 S.Hac\u0131b\u0259yov vokal musiqisi sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. O, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra xalq mahn\u0131 v\u0259 mu\u011famlar\u0131n\u0131 xalq \u00e7al\u011f\u0131 al\u0259tl\u0259ri orkestri \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259yib. \u201cSar\u0131 b\u00fclb\u00fcl\u201d, \u201cLeyla\u201d, \u201cQaraba\u011f \u015fik\u0259st\u0259si\u201d buna misald\u0131r. Bu ill\u0259rin \u0259n m\u0259\u015fhur \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biri simfonik orkestr \u00fc\u00e7\u00fcn yaz\u0131lm\u0131\u015f uvert\u00fcrad\u0131r. Bu \u0259s\u0259r milli musiqid\u0259 janr simfonizmi x\u0259ttini davam etdirir. B\u0259st\u0259kar Az\u0259rbaycan, rus musiqi klassikl\u0259rinin \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini \u00f6z f\u0259rdi yarad\u0131c\u0131l\u0131q s\u00fczg\u0259cind\u0259n ke\u00e7ir\u0259r\u0259k, m\u00fcasir ruhlu, milli koloritli \u0259s\u0259r yaratma\u011fa nail olub. M\u00f6vzular\u0131n ayd\u0131n v\u0259 qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etm\u0259si \u0259s\u0259rd\u0259 proqraml\u0131l\u0131q c\u0259h\u0259tl\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>1950-ci ill\u0259rd\u0259 b\u0259st\u0259kar Bolqar\u0131stan v\u0259 ke\u00e7mi\u015f \u00c7exoslovakiyaya gedir v\u0259 v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131td\u0131qdan sonra \u201cBolqar s\u00fcitas\u0131\u201d v\u0259 \u201c\u00c7ex r\u0259qsi\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rini b\u0259st\u0259l\u0259yir. 1964-c\u00fc ild\u0259 S.Hac\u0131b\u0259yov \u0259n parlaq \u0259s\u0259rini &#8211; orkestr \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cKonsert\u201dini yaz\u0131r. \u018fs\u0259r t\u0259zadlar\u0131n k\u0259skinliyi, f\u0259all\u0131\u011f\u0131, m\u00fcasir musiqi dili, qeyri-adi, parlaq koloritli orkestrovkas\u0131 il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. M\u00fc\u0259llif b\u00f6y\u00fck bir orkestr ustad\u0131 kimi \u00f6z \u0259s\u0259rini mahiran\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 instrumentl\u0259\u015fdirib v\u0259 \u00e7al\u011f\u0131 al\u0259tl\u0259rinin ifa\u00e7\u0131l\u0131q imkanlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edib. S.Hac\u0131b\u0259yovun partituras\u0131nda inc\u0259, \u015f\u0259ffaf tembr r\u0259ngl\u0259ri g\u00fccl\u00fc s\u0259s koloriti il\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131r. \u201cKonsert\u201d milli simfonik musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 g\u00f6z\u0259l h\u0259diyy\u0259dir.<\/p>\n<p>B\u0259st\u0259kar\u0131n tama\u015falara yazd\u0131\u011f\u0131 musiqil\u0259r d\u0259 \u201cM\u0259h\u0259bb\u0259t\u201d, \u201cK\u0259nd\u00e7i q\u0131z\u0131\u201d, \u201c\u0130nsan\u201d, \u201cE\u015fq v\u0259 intiqam\u201d, \u201c\u018fliqulu evl\u0259nir\u201d v\u0259 s. ayr\u0131l\u0131qda s\u0259sl\u0259ndirilm\u0259y\u0259 layiq uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>1947-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Konservatoriyas\u0131nda m\u00fc\u0259llimlik ed\u0259n, 1947-62-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Filarmoniyas\u0131n\u0131n b\u0259dii r\u0259hb\u0259ri v\u0259 direktoru, 1969-cu ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Konservatoriyas\u0131n\u0131n rektoru v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, 1973-c\u00fc ild\u0259 SSR\u0130 Xalq artisti ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n Soltan Hac\u0131b\u0259yov 1974-c\u00fc ild\u0259 cism\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>Zaman ke\u00e7\u0259c\u0259k, g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar\u0131n \u00f6lm\u0259z \u0259s\u0259rl\u0259ri, yaratd\u0131\u011f\u0131 musiqi irsi daima \u00f6z populyarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyacaq v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n musiqi kimliyini d\u00fcnya arenas\u0131nda q\u00fcrurla tan\u0131dacaq.<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">0 55 4 61 71 21 WHATSAPP<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti tarixin\u0259 b\u0259st\u0259kar istedad\u0131, pedaqoq m\u0259har\u0259ti, ictimai xadim n\u00fcfuzu il\u0259 daxil olmu\u015f Soltan Hac\u0131b\u0259yov ayd\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q simas\u0131, saf, \u015fairan\u0259 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 f\u0259rql\u0259nib. O, xalq s\u0259n\u0259ti x\u0259zin\u0259sind\u0259n v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25241,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,15,1],"tags":[],"class_list":["post-25240","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-mdniyyt","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25240","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25240"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25240\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25242,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25240\/revisions\/25242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}