{"id":23343,"date":"2022-07-06T11:02:56","date_gmt":"2022-07-06T07:02:56","guid":{"rendered":"https:\/\/mediazona.az\/?p=23343"},"modified":"2022-07-06T11:02:56","modified_gmt":"2022-07-06T07:02:56","slug":"b%c9%99zi-m%c9%99murlarin-f%c9%99aliyy%c9%99tl%c9%99ri-m%c9%99ntiq%c9%99-sigmir-%c9%99hali-t%c9%99r%c9%99find%c9%99n-naraziliqla-qarsilanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=23343","title":{"rendered":"B\u0259zi m\u0259murlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri m\u0259ntiq\u0259 s\u0131\u011fm\u0131r, \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;\u018fg\u0259r m\u0259mur v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n problemini \u00f6z problemi kimi q\u0259bul ets\u0259, o halda bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259llini tapar&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin yaz sessiyas\u0131 art\u0131q ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Sessiya m\u00fcdd\u0259tind\u0259 apar\u0131lan m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, parlamentin yaz sessiyas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259hsuldar v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li ke\u00e7ib. T\u0259kc\u0259 el\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 parlament n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259rinin s\u0259f\u0259rl\u0259ri, Milli M\u0259clisin bir ne\u00e7\u0259 komit\u0259 iclas\u0131n\u0131n \u015eu\u015fada ke\u00e7irilm\u0259si fonunda bunu ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n, deputatlar bu bar\u0259d\u0259 n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr v\u0259 onlar parlamentin yaz sessiyas\u0131n\u0131 s\u0259m\u0259r\u0259li hesab edirl\u0259rmi? Bu v\u0259 ya dig\u0259r suallarla Milli M\u0259clisin deputat\u0131 N\u0259sib M\u0259h\u0259m\u0259liyev\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdik. &#8220;OLAYLAR&#8221;-a verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 N\u0259sib M\u0259h\u0259m\u0259liyev yerl\u0259\u015fdiyimiz co\u011frafiyada, el\u0259c\u0259 d\u0259 yax\u0131n v\u0259 uzaq qon\u015fular\u0131m\u0131zda ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r, Erm\u0259nistanla s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc v\u0259 s. bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><strong>-N\u0259sib m\u00fc\u0259llim, Milli M\u0259clisin yaz sessiyas\u0131 art\u0131q ba\u015fa \u00e7at\u0131b. Mill\u0259t v\u0259kili olaraq parlamentin yaz sessiyas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini nec\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirsiniz v\u0259 parlament sessiya m\u00fcdd\u0259tind\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259hsuldar i\u015fl\u0259di?<\/strong><\/p>\n<p>-\u00dcmumilikd\u0259 Milli M\u0259clisin yaz sessiyas\u0131 h\u0259m qanunvericilik, h\u0259m d\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 parlamentl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ngin oldu. \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 parlament s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r ba\u015f tutdu. Parlamentin ayr\u0131-ayr\u0131 komit\u0259l\u0259rinin iclaslar\u0131 \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irildi. \u00c7oxsayl\u0131 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin parlamentl\u0259rinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin \u015eu\u015faya, el\u0259c\u0259 d\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f dig\u0259r \u0259razil\u0259rimiz\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259ri t\u0259\u015fkil edildi. Bu c\u00fcr s\u0259f\u0259rl\u0259r d\u0259 t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan\u0131n reall\u0131qlar\u0131, h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259,\u00a0 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259rinin h\u0259r biri, \u00f6zl\u0259ri il\u0259 bu b\u00f6lg\u0259nin tarixi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259s\u00fcratlarla \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 d\u00f6n\u00fcr v\u0259 burada g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri, m\u00fc\u015fahid\u0259 etdikl\u0259ri prosesl\u0259r onlar\u0131n m\u0259nsub oldu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259tbuat\u0131nda d\u0259rc edilir. Bu da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fcsb\u0259t tendensiyad\u0131r. Burada \u0259n vacib m\u0259qam, he\u00e7 zaman Az\u0259rbaycanda olmayan insanlar\u0131n, erm\u0259nil\u0259rin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar, vandall\u0131qlar, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, k\u0259ndl\u0259ri, dini, tarixi abid\u0259l\u0259ri yerl\u0259 yeksan etm\u0259l\u0259rini \u00f6z g\u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6rm\u0259l\u0259ri v\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi geni\u015fmiqyasl\u0131 quruculuq-abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olmaqlar\u0131d\u0131r. Bununla da, onlarda h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin, xalq\u0131n\u00a0 n\u0259y\u0259 qadir olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yaran\u0131r, bu tendensiya m\u00fcqayis\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>-Parlamentin yaz sessiyas\u0131 m\u00fcdd\u0259tind\u0259\u00a0 se\u00e7icil\u0259rinizin qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259r, etdiyi m\u00fcraci\u0259tl\u0259rin h\u0259llin\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 nail ola bildiniz?<\/strong><\/p>\n<p>-Se\u00e7icil\u0259rimin qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, \u00f6z h\u0259llini tap\u0131b. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, deputatl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tim d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 se\u00e7icil\u0259rimin m\u0259nim qar\u015f\u0131mda qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 el\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259 olmay\u0131b ki, reaksiya verm\u0259yim. H\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259ni aidiyy\u0259ti\u00a0 \u00fczr\u0259 m\u00fcvafiq icra qurumlar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda, parlament s\u0259viyy\u0259sind\u0259, m\u0259tbuatda qald\u0131rm\u0131\u015fam v\u0259 yaxud \u0259ks\u0259riyy\u0259tini f\u0259rdi qaydada h\u0259ll etmi\u015f\u0259m. El\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r olub ki, zaman bax\u0131m\u0131ndan, yeni reall\u0131qlar s\u0259b\u0259bind\u0259n t\u0259xir\u0259 sal\u0131n\u0131b. Bildiyimiz kimi haz\u0131rda \u0259sas diqq\u0259t, maliyy\u0259 resurslar\u0131m\u0131z Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu da ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z b\u0259zi ciddi maliyy\u0259 t\u0259l\u0259b ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llini t\u0259xir\u0259 sal\u0131b. Se\u00e7icil\u0259r d\u0259 sa\u011f olsunlar ki, bu kimi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri anlay\u0131\u015fla qar\u015f\u0131lay\u0131rlar. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00fcnya praktikas\u0131nda bel\u0259 bir \u015fey var ki, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rhal beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r edilir, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilir. B\u0259rpa prosesind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259k donor d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir. H\u0259min \u0259razil\u0259rin aktivl\u0259\u015fm\u0259si, orada ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r maliyy\u0259 v\u0259saiti ayr\u0131l\u0131r. Misal olaraq, Ukraynan\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik. M\u00fcharib\u0259 davam edir, he\u00e7 kim bilmir n\u0259 vaxt qurtaracaq. \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 40-dan art\u0131q d\u00f6vl\u0259t onun b\u0259rpas\u0131na 500 milyard evro v\u0259sait ay\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Biz buna sevinirik. Ancaq, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, n\u0259 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fc, n\u0259 d\u0259 i\u015f\u011faldan sonrak\u0131 b\u0259rpa prosesind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlardan obyektiv m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6rm\u0259dik. Problemi \u00f6z g\u00fcc\u00fcm\u00fczl\u0259 h\u0259ll etdikd\u0259n sonra da he\u00e7 bir maliyy\u0259, yard\u0131m d\u0259st\u0259yi olmad\u0131. Bu bir reall\u0131qd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 insanlar\u0131m\u0131z bunu anlaql\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r. Ancaq qeyd etdiyim kimi bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, onlar\u0131n h\u0259llin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram. 100 faizlik n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k he\u00e7 vaxt m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ancaq t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan uzaq olsa da, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, se\u00e7icil\u0259rimin qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcz\u00fcm a\u011fd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-Statistikaya \u0259sas\u0259n hans\u0131 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olar,\u00a0se\u00e7ici m\u00fcraci\u0259tl\u0259rind\u0259 azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir, yoxsa artma? \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259rk\u0259zi icra hakimiyy\u0259ti n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin regionlarda ke\u00e7irdikl\u0259ri v\u0259t\u0259nda\u015f q\u0259bulu se\u00e7ici probleml\u0259rinin h\u0259llin\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir?<\/strong><\/p>\n<p>-M\u0259ntiql\u0259, m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f, 3 min\u0259 yax\u0131n \u015f\u0259hid vermi\u015f, minl\u0259rl\u0259 qazisi olan \u00f6lk\u0259d\u0259 sosial-tibbi probleml\u0259rin olmas\u0131 t\u0259biidir. \u015e\u00fck\u00fcrl\u0259r olsun, d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259, dem\u0259k olar ki, 99 faiz probleml\u0259r operativ \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll olundu. Qalan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259llini tap\u0131r. M\u0259rk\u0259zi icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n regionlarda ke\u00e7irdikl\u0259ri\u00a0 q\u0259bullar, v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcsb\u0259t qar\u015f\u0131lan\u0131r.\u00a0 Bu yax\u0131nlarda Balak\u0259n rayonunda \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyi il\u0259 T\u018fB\u0130B r\u0259hb\u0259rliyi q\u0259bul ke\u00e7irdi v\u0259 h\u0259min q\u0259bulun \u00e7ox b\u00f6y\u00fck effekti oldu. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, m\u0259n\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259rin bir \u00e7oxu maddi c\u0259h\u0259td\u0259n imkans\u0131z t\u0259b\u0259q\u0259dir v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rind\u0259, tibbi \u0259m\u0259liyyatlara ehtiyac\u0131 olan v\u0259t\u0259nda\u015flar var. Bu bax\u0131mdan bu kimi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259ti b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, hesab edir\u0259m ki, h\u0259lli m\u00fcmk\u00fcn olmayan problem yoxdur. \u0130\u015fimizi d\u00fczg\u00fcn qursaq, bir \u00e7ox probleml\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapa bil\u0259r. \u015eikay\u0259tl\u0259rin \u00e7ox olmas\u0131, bir qayda olaraq h\u0259min sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan m\u0259murlar\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131q s\u0259viyy\u0259sind\u0259n, yaxud v\u0259t\u0259nda\u015fa olan m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.\u00a0\u018fg\u0259r m\u0259mur v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n problemini \u00f6z problemi kimi q\u0259bul ets\u0259, o halda bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00f6z h\u0259llini tapar\u00a0v\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir g\u0259rginlikl\u0259r d\u0259 ya\u015fanmaz.<\/p>\n<p><strong>-Parlamentin yaz sessiyas\u0131 zaman\u0131 yadda qalan hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 &#8220;Deputatlar\u0131n statusu haqq\u0131nda&#8221; qanuna d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si v\u0259 bununla da deputat maa\u015flar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu. Maraql\u0131d\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq maa\u015flar art\u0131r\u0131l\u0131r, yaxud prezidentin m\u00fcvafiq s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 \u0259sas\u0131nda pensiya v\u0259 m\u00fcavin\u0259tl\u0259rin m\u0259bl\u0259\u011fi, minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131 art\u0131r. Sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu qurumlar bar\u0259d\u0259 he\u00e7 bir m\u0259nfi reaksiya olmad\u0131\u011f\u0131 halda, deputatlar\u0131n maa\u015f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na ciddi t\u0259pki g\u00f6st\u0259rilir. Sizc\u0259 bunun s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>-Do\u011fru qeyd etdiniz, zaman-zaman m\u00fcxt\u0259lif orqanlarda \u0259m\u0259k haqqlar\u0131, pensiyalar, m\u00fcavin\u0259tl\u0259r qald\u0131r\u0131l\u0131r. Ancaq, deputatlar\u0131n \u0259m\u0259k haqqlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 rezonans do\u011furur. S\u0259mimi dey\u0259c\u0259m. Hakimiyy\u0259t\u00a0 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri aras\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015fa \u0259n a\u00e7\u0131q, \u0259l \u00e7atan\u0131 m\u0259hz, deputatlard\u0131r. \u0130st\u0259nil\u0259n se\u00e7icinin \u00f6z deputat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlamas\u0131nda he\u00e7 bir problem yoxdur. Deputatlar\u0131n \u0259m\u0259k haqqlar\u0131n\u0131n qald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 q\u0131c\u0131q yaratmas\u0131, anla\u015f\u0131lan deyil. Ola bilsin ki, biz deputatlar bunun mahiyy\u0259tini c\u0259miyy\u0259t\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259sasland\u0131ra, bunun hans\u0131 z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fdu\u011funu c\u0259miyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259mi\u015fik. Ancaq bu da bir faktd\u0131r ki, t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259hz, parlamentl\u0259r c\u0259miyy\u0259tin q\u0131naq obyektin\u0259 \u00e7evrilir. Deputatlara qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259t birm\u0259nal\u0131 deyil. Bu tendensiya bir \u00e7ox c\u0259miyy\u0259tl\u0259r\u0259 xasd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-N\u0259sib m\u00fc\u0259llim, zaman-zaman bel\u0259 bir fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259nir ki, hakimiyy\u0259tin, yaxud ayr\u0131-ayr\u0131 nazirlik v\u0259 komit\u0259l\u0259rin daxilind\u0259 m\u00f6vcud olan hans\u0131sa qrup atd\u0131\u011f\u0131 hans\u0131sa add\u0131mlarla\u00a0 bil\u0259r\u0259kd\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 qald\u0131rma\u011fa, onu d\u00f6vl\u0259td\u0259n naraz\u0131 salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Siz nec\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, do\u011furdan da bel\u0259 m\u0259murlar varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-Hakimiyy\u0259t daxilind\u0259 konkret olaraq t\u0259\u015fkilatlanm\u0131\u015f bel\u0259 bir qrupun olmas\u0131na inanm\u0131ram. Ancaq,\u00a0b\u0259zi m\u0259murlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri m\u0259ntiq\u0259 s\u0131\u011fm\u0131r.\u00a0 \u018fhali t\u0259r\u0259find\u0259n naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin, v\u0259zif\u0259 t\u0259yinatlatlar\u0131nda v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259murlardan birinci t\u0259l\u0259bi odur ki, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259mnunlu\u011funu t\u0259min etsinl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>-Regional g\u0259rginlikd\u0259n s\u00f6z d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fk\u0259n, son vaxtlar m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyimiz m\u0259nz\u0259r\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n xarici t\u0259sirl\u0259r m\u00f6vcuddur. Paralel olaraq M\u0259rk\u0259zi Asiya respublikalar\u0131na qar\u015f\u0131 da b\u0259lli planlar\u0131n oldu\u011fu m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Sizc\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar \u00fcmumilikd\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259, onun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f c\u0259hd deyilmi?<\/strong><\/p>\n<p>-Pandemiyadan\u00a0 sonra \u00a0yeni d\u00fcnya nizam\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu art\u0131q faktd\u0131r ki, Rusiya il\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda &#8220;soyuq m\u00fcharib\u0259&#8221; yenid\u0259n d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 girib. T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda \u00e7ox ciddi konfrantasiya yaran\u0131b v\u0259 onun da n\u0259tic\u0259si olaraq arzuedilm\u0259z Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si gedir. Ba\u015f ver\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259r postsovet m\u0259kan\u0131n\u0131n bir \u00e7ox respublikalar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar etdi. A\u00e7\u0131q des\u0259k, he\u00e7 kim Rusiyan\u0131n Ukraynaya bu c\u00fcr h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259sini g\u00f6zl\u0259mirdi.<\/p>\n<p>H\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Orta Asiyan\u0131n t\u00fcrk c\u00fcmhuriyy\u0259tl\u0259ri, \u00d6zb\u0259kistan, Qazax\u0131stan, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r respublikalar \u00f6zl\u0259rinin dayan\u0131ql\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteminin olmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131rlar v\u0259 bu olduqca z\u0259ruridir. Bu bax\u0131mdan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, tarixi ke\u00e7mi\u015fin\u0259, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259, co\u011frafi, dini, etnik ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259r se\u00e7ir. Geosiyas\u0131 prosesl\u0259ri t\u0259hlil etdikd\u0259n sonra Orta Asiya respublikalar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin birliyind\u0259 g\u00f6r\u00fcr. Bu art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq etmi\u015f bir faktd\u0131r. 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 da Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131nda qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259ni g\u00f6rd\u00fck. T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00fcnyada apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t \u0259dal\u0259t\u0259, insan\u00a0 haqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na, sosial \u0259dal\u0259t prinsipl\u0259rinin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na xidm\u0259t edir. T\u00fcrkiy\u0259nin Suriya, Liviya, \u0259r\u0259b K\u00f6rf\u0259zi, \u015e\u0259rqi Aral\u0131q d\u0259nizi, Balkanlar, Afrikada apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t\u0259 diqq\u0259tl\u0259 baxsaq g\u00f6r\u0259rik ki, bir \u00e7ox imperialist d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq T\u00fcrkiy\u0259nin apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu dostlu\u011fa, sabitliy\u0259, inki\u015fafa xidm\u0259t edir. Onu qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259sas h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259 kimi yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00a0Turan birliyinin yaranmas\u0131, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin inteqrasiyas\u0131 b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 narahat edir.\u00a0 Yanvar ay\u0131nda Qazax\u0131standa, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 is\u0259, \u00d6zb\u0259kistan\u0131n daxilind\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi saymaq olmaz. Ancaq t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131, t\u00fcrk respublikalar\u0131na qar\u015f\u0131 bu yana\u015fma tamamil\u0259 yaln\u0131\u015fd\u0131r. \u00c7\u00fcnki n\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, n\u0259 d\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk respublikalar\u0131n\u0131n siyas\u0259tind\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin, dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259razisin\u0259 c\u00fczi d\u0259 olsa t\u0259hdid yoxdur. He\u00e7 zaman bel\u0259 bir hal olmay\u0131b v\u0259 bundan sonra da olmayacaq. Bunun qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda is\u0259 ist\u0259r T\u00fcrkiy\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk respublikalar\u0131n\u0131n yax\u0131n v\u0259 uzaq qon\u015fular\u0131ndan ist\u0259yi ondan ibar\u0259tdir ki, bizim daxili i\u015fl\u0259rimiz\u0259 qar\u0131\u015fmay\u0131n, daxilimizd\u0259 m\u00f6vcud olan b\u0259zi sosial probleml\u0259ri qabardaraq v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131, xalq\u0131 qar\u015f\u0131-qar\u015f\u0131ya qoymay\u0131n v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 prosesl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259yin. Ancaq bunu h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n, ayr\u0131-ayr\u0131 t\u00fcrk respublikalar\u0131n\u0131n daxilind\u0259 g\u0259rginlik yaratmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n \u00a0g\u00f6zl\u0259m\u0259k sad\u0259l\u00f6vhl\u00fckd\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259hali aras\u0131nda \u00e7ox ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259bli\u011fat i\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda separatizm\u0259 k\u00f6kl\u0259nmi\u015f, \u00a0m\u00f6vcud ictimai-siyasi qurulu\u015fu zorla devirm\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f ist\u0259nil\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Buna imkan verm\u0259k olmaz.<\/p>\n<p><strong>-Sizin d\u0259 qeyd etdiyiniz kimi 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra Qaraba\u011fda \u00e7ox s\u00fcr\u0259tli v\u0259 geni\u015f miqyasl\u0131 quruculuq-abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancaq buna r\u0259\u011fm\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycanla s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalama\u011fa meyilli g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Bel\u0259 olan halda Az\u0259rbaycan hans\u0131 add\u0131m\u0131 atmal\u0131d\u0131r v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n uzand\u0131\u011f\u0131 kimi s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 da bir o q\u0259d\u0259r yubana bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p>-\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, yax\u0131n zamanlarda Erm\u0259nistanla b\u00f6y\u00fck s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259mir\u0259m. Bunun bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var. \u018fsas s\u0259b\u0259b odur ki, Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 150 il bundan \u0259vv\u0259l ba\u015flanm\u0131\u015f erm\u0259ni mifinin tamamil\u0259 tarixin arxivin\u0259 at\u0131lmas\u0131 dem\u0259k olar. Bununla &#8220;B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan&#8221; ideyalar\u0131 art\u0131q aradan qalx\u0131r, T\u00fcrkiy\u0259 \u0259leyhin\u0259 qlobal g\u00fccl\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011fat yox olur. Bunun ba\u015f verm\u0259si \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, erm\u0259ni x\u0259st\u0259liyinin sa\u011falmas\u0131 dem\u0259k olacaq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq inanm\u0131ram ki, yax\u0131n zamanlarda bu ba\u015f versin. \u0130kinci bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n daxili ictimai-siyasi v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131n\u0131 indiki halda m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz edir. Erm\u0259nistan c\u0259miyy\u0259ti x\u00fcsusil\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259nin ac\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259tind\u0259n sonra ciddi \u015f\u0259kild\u0259 par\u00e7alan\u0131b. Az\u0259rbaycan qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259\u011flubiyy\u0259ti h\u0259zm ed\u0259 bilm\u0259y\u0259n radikal q\u00fcvv\u0259l\u0259r, da\u015fnaklar, ke\u00e7mi\u015f Qaraba\u011f klan\u0131 he\u00e7 bir halda bununla bar\u0131\u015fmaq ist\u0259mirl\u0259r. Eyni zamanda h\u0259min q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259n bir s\u0131ra xarici g\u00fccl\u0259r d\u0259 bilavasit\u0259 bu siyas\u0259tin davam etm\u0259sind\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir s\u0259b\u0259b is\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n bir d\u00f6vl\u0259t olaraq m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259k imkan\u0131n\u0131n olmamas\u0131, Pa\u015finyan\u0131n iki\u00fczl\u00fc siyas\u0259tidir. Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259ti ciddi \u015f\u0259kild\u0259 xarici faktorlardan as\u0131l\u0131d\u0131r v\u0259 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ki, Qaraba\u011fda ya\u015fayan azsayl\u0131 erm\u0259ni t\u00f6r-t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259s\u0259 \u0259ld\u0259 etsinl\u0259r. Kommunikasiyalar a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 qism\u0259n iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r ba\u015flaya bil\u0259r. Ancaq siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259l\u0259 uzun zaman m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusu olacaq v\u0259 tam h\u0259llini tapmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn uzun zamana ehtiyac var.<\/p>\n<p><strong>-S\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 halda Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259minat\u0131, z\u0259man\u0259tl\u0259 \u00f6z yurduna qay\u0131dacaq? Yaxud ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r qay\u0131d\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyat etm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>-Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259minat\u0131 Az\u0259rbaycan Ordusu v\u0259 onun Ali Ba\u015f Komandan\u0131 C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevdir. \u0130st\u0259r Qaraba\u011fda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259dd\u0259 b\u00fct\u00fcn strateji y\u00fcks\u0259klikl\u0259r, \u00fcst\u00fcnl\u00fck bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259dir. Bunu erm\u0259nil\u0259r d\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr. Art\u0131q biz 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 olan Az\u0259rbaycan deyilik. Hans\u0131 ki, h\u0259min ill\u0259rd\u0259 ov t\u00fcf\u0259ngl\u0259ri il\u0259 torpaqlar m\u00fcdafi\u0259 olunurdu. \u0130ndi \u00e7ox g\u00fccl\u00fc, NATO standartlar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u0259n m\u00fcasir silahlarla t\u0259chiz edilmi\u015f, vahid m\u0259rk\u0259zd\u0259n idar\u0259 olunan Az\u0259rbaycan Ordusu var. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan Ordusunda m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra, q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi-psixoloji durum var. Art\u0131q h\u0259r bir Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc qalib ordunun \u0259sg\u0259ri hesab edir. Bu inam m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin \u00f6z yurdlar\u0131na qay\u0131tmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259tdir.<\/p>\n<p><strong>S\u00fcleyman \u0130smay\u0131lb\u0259yli<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;\u018fg\u0259r m\u0259mur v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n problemini \u00f6z problemi kimi q\u0259bul ets\u0259, o halda bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259llini tapar&#8221; Milli M\u0259clisin yaz sessiyas\u0131 art\u0131q ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Sessiya m\u00fcdd\u0259tind\u0259 apar\u0131lan m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23344,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,23,1],"tags":[],"class_list":["post-23343","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-musahib","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23343","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23345,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23343\/revisions\/23345"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}