{"id":22600,"date":"2022-06-07T11:06:48","date_gmt":"2022-06-07T07:06:48","guid":{"rendered":"https:\/\/mediazona.az\/?p=22600"},"modified":"2022-06-07T11:06:48","modified_gmt":"2022-06-07T07:06:48","slug":"rusiya-universitetl%c9%99ri-boloniya-prosesind%c9%99n-cixarildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=22600","title":{"rendered":"Rusiya universitetl\u0259ri Boloniya prosesind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Rusiyan\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssisl\u0259rini Boloniya t\u0259hsil prosesind\u0259n \u00e7\u0131xard\u0131lar. Bu bar\u0259d\u0259 TASS informasiya agentliyi Rusiya T\u0259hsil v\u0259 Elm Nazirinin m\u00fcavini Dmitri Afanasyev\u0259 istinad\u0259n m\u0259lumat verib. &#8220;11apreld\u0259 Boloniya qrupu Rusiya v\u0259 Belorusun Boloniya prosesind\u0259ki b\u00fct\u00fcn strukturlarda n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rmaq haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul edib.&#8221; -dey\u0259 Afanasyev bildirib. Nazir m\u00fcavininin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Rusiya Universitet Rektorlar\u0131 \u0130ttifaq\u0131n\u0131n\u00a0 Prezidentin Ukraynadak\u0131 x\u00fcsusi h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 universitetl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla t\u0259hsil t\u0259\u015fkilatlar\u0131 Boloniya prosesind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015flar. &#8221; M\u0259n dey\u0259rdim ki, Boloniya sistemi bizd\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131, biz ondan deyil.&#8221;<\/p>\n<p>Boloniya prosesinin t\u0259m\u0259lind\u0259\u00a0 Fransa, Almaniya, \u0130taliya v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya t\u0259hsil nazirl\u0259rinin\u00a0 1998-ci ild\u0259 imzalad\u0131qlar\u0131 Sarbonna B\u0259yannam\u0259si dayan\u0131r.Bu b\u0259yannam\u0259nin \u0259sas prinsipi bel\u0259dir: Avropa\u00a0 baza t\u0259hsil m\u0259rh\u0259l\u0259si-bakalvr &#8211; 3 ild\u0259n az olmayaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n olunan t\u0259hsil kontinentin\u0259 \u00e7evrilir. Bu ixtisasla\u015fma\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn Avropa s\u0259viyy\u0259sind\u0259 yet\u0259rli hesab edilir. Bakalavr\u00a0 m\u0259rh\u0259l\u0259sinin\u00a0 \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259ti is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, burada ill\u0259r deyil \u0259ld\u0259 olunan kredit vahidl\u0259ri (ECTS -Avropa transfer v\u0259 bal toplama sistemi) \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. ECTS burada t\u0259l\u0259b\u0259nin t\u0259hsil y\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n \u00f6l\u00e7\u00fc vahididir. \u0130lk m\u0259rh\u0259l\u0259-bakalavr pill\u0259si 180-249 kredit vahidin\u0259, magistr d\u0259r\u0259c\u0259si 300-320 kredit vahidin\u0259 b\u0259rab\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Doktor d\u0259r\u0259c\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 tam t\u0259hsil m\u0259rh\u0259l\u0259si 7-8 il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Boloniya prosesinin \u0259sas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 1999-cu ilin 19 iyununda 29 nazirin \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri ad\u0131ndan &#8221; Boloniya B\u0259yannam\u0259sini&#8221; imzalamaqla\u00a0\u00a0\u00a0 qoyulub. Praqa konfrans\u0131nda bu proses\u0259 qo\u015fulan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin say\u0131 33-\u0259 \u00e7at\u0131b. Rusiya 2003-c\u00fc ild\u0259 dig\u0259r alt\u0131 \u00f6lk\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 bu sistem\u0259 qo\u015fulmas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259ni imzalay\u0131r. Boloniya prosesind\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra bakalavr v\u0259 magistratura pill\u0259l\u0259rinin Rusiya t\u0259hsil sistemind\u0259 qal\u0131b -qalmayaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259qiq m\u0259lumat verilmir. Amma Afanasyevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 bakalavriat v\u0259 magistratura Rusiyada t\u0259hsilin s\u0259viyy\u0259sini inki\u015faf etdirm\u0259yib. O, hesab edir ki, 4 illik bakalavriat elm, savad, t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k bax\u0131mdan yet\u0259rli deyil. Bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l Federasiya \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri Valentina Matvienko Rusiyan\u0131n Boloniya prosesin\u0259 inteqrasiyas\u0131ndak\u0131 u\u011fursuzlu\u011fu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat vermi\u015fdi.<\/p>\n<p>May ay\u0131n\u0131n 24-d\u0259 Rusiyan\u0131n Boloniya prosesind\u0259n imtina etm\u0259k v\u0259 \u00f6z ali t\u0259hsil sistemini qurmaq ist\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat daxil olmu\u015fdu. Bu ideyan\u0131 D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131n\u0131n vitse spikeri Pyotr Tolstoy elm v\u0259 ali t\u0259hsil komit\u0259sinin 1-ci m\u00fcavini\u00a0 Oleq Smolin d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdil\u0259r. Rusiya k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 Boloniya prosesinin Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti v\u0259 ziyan\u0131 bar\u0259d\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu bar\u0259d\u0259 r\u0259y bildir\u0259nl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Boloniya t\u0259hsil prosesinin Rusiya t\u0259hsil sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli olmamas\u0131 v\u0259 k\u00f6hn\u0259 sovet t\u0259hsil sistemin\u0259 qay\u0131tma\u011f\u0131n z\u0259ruriliyini m\u00fcdafi\u0259 edirdil\u0259r. \u0130ndi m\u0259lum olur ki, bu m\u00fczakir\u0259l\u0259r Rusiya t\u0259hsil sistemind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan v\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259hsil almaqda olanlar\u0131 Boloniya prosesind\u0259n \u00e7\u0131xma\u011fa haz\u0131rlay\u0131rm\u0131\u015flar. M\u00fczakir\u0259l\u0259r el\u0259 t\u0259qdim olunurdu ki, sanki Rusiya \u00f6z\u00fc Boloniya\u00a0 prosesind\u0259n imtina edir. Amma indi m\u0259lum olur ki, bir s\u0131ra n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla oldu\u011fu kim Boloniya prosesind\u0259n d\u0259 Rusiya \u00f6z ist\u0259yi il\u0259 \u00e7\u0131xmay\u0131b. Sad\u0259c\u0259 bu \u00f6lk\u0259nin Boloniya prosesind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 xitam veribl\u0259r. Bel\u0259 olan halda Rusiya elm v\u0259 t\u0259hsilini qar\u015f\u0131da n\u0259 g\u00f6zl\u0259yir? Rusiya Boloniya prosesin\u0259 alternativ hans\u0131 t\u0259hsil sistemini inki\u015faf etdir\u0259c\u0259k? Yenid\u0259n 5 illik Sovet t\u0259hsil sistemin\u0259 ke\u00e7idmi olacaq?<\/p>\n<p>Rusiya Boloniya prosesi il\u0259 \u0259laq\u0259ni k\u0259sdikd\u0259n sonra onu ali t\u0259hsil sferas\u0131nda\u00a0 ciddi probleml\u0259r g\u00f6zl\u0259diyind\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259\u00a0 elm v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 universitetl\u0259raras\u0131 beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 ciddi ziyan d\u0259y\u0259c\u0259k, ali t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiya universitetl\u0259rin\u0259 q\u0259bul olan \u0259cn\u0259bi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azalacaq. Rusiya h\u0259r il \u0259cn\u0259bi t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin t\u0259hsilind\u0259n \u0259ld\u0259 etdiyi orta hesabla 130-140 milyon dollar h\u0259cmind\u0259 g\u0259lird\u0259n\u00a0 m\u0259hrum olacaq. H\u0259tta Rusiyada \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bul qaydalar\u0131nda dad\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin olaca\u011f\u0131\u00a0 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnki Bird\u0259f\u0259lik D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan\u0131 da Boloniya t\u0259hsil sisteminn\u0259 uy\u011fun olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilirdi.Daha ciddi problem MDB m\u0259kan\u0131nda olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin ali m\u0259kt\u0259bl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin bundan sonra hans\u0131 formada davam etdirilm\u0259sind\u0259 yaranacaq. Ax\u0131 bu \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, ali t\u0259hsild\u0259 Baloniya sitemini t\u0259tbiq edirl\u0259r. Onlar\u0131n Rusiyan\u0131n ard\u0131nca bu sistemd\u0259n imtina ed\u0259c\u0259yi\u00a0 istisna olunur. Bel\u0259 olan halda Rusiya universitetl\u0259ri t\u0259kc\u0259 Avropa universitetl\u0259ri il\u0259 deyil, eyni zamanda\u00a0 MDB \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n olan universitetl\u0259rl\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259ni z\u0259ifl\u0259tm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalacaq.<\/p>\n<p>Bu suallar\u0131n cavabland\u0131rmaq indiki halda \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, Rusiya elm v\u0259 t\u0259hsili he\u00e7 g\u00f6zl\u0259m\u0259diyi yerd\u0259n ciddi z\u0259rb\u0259 ald\u0131. G\u00f6zl\u0259nil\u0259n budur ki, Rusiya iqtisadiyyat\u0131na t\u0259tbiq olunan sanksiyalar Boloniya prosesind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmaqla elm v\u0259 t\u0259hsilin\u0259 t\u0259tbiq olundu. H\u0259l\u0259 m\u00fcharib\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra bu \u00f6lk\u0259nin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n dir\u00e7\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 10 ill\u0259rl\u0259 vaxt s\u0259rf olunaca\u011f\u0131 kimi elm v\u0259 t\u0259hsili d\u0259 \u0259vv\u0259lki v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qytarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn uzun ill\u0259r laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>\u018flimusa \u0130brahimov<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ekspert<\/strong><\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">0 55 4 61 71 21 WHATSAPP<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiyan\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssisl\u0259rini Boloniya t\u0259hsil prosesind\u0259n \u00e7\u0131xard\u0131lar. Bu bar\u0259d\u0259 TASS informasiya agentliyi Rusiya T\u0259hsil v\u0259 Elm Nazirinin m\u00fcavini Dmitri Afanasyev\u0259 istinad\u0259n m\u0259lumat verib. &#8220;11apreld\u0259 Boloniya qrupu Rusiya v\u0259 Belorusun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22601,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,24,1],"tags":[],"class_list":["post-22600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-manset","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22600"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22602,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22600\/revisions\/22602"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22601"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}