{"id":22338,"date":"2022-05-27T11:28:46","date_gmt":"2022-05-27T07:28:46","guid":{"rendered":"https:\/\/mediazona.az\/?p=22338"},"modified":"2022-05-27T11:28:46","modified_gmt":"2022-05-27T07:28:46","slug":"almaz-yagislarinin-yagdigi-planet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=22338","title":{"rendered":"Almaz ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ya\u011fd\u0131\u011f\u0131 PLANET"},"content":{"rendered":"<p>Neptun planeti Urandan sonra G\u00fcn\u0259\u015f sisteminin ikinci buz n\u0259h\u0259ngidir.<\/p>\n<p>O, Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259n f\u0259rqli olaraq G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n 30 d\u0259f\u0259 daha uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Neptun G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda tam d\u00f6vr\u00fc 165 il\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu soyuq n\u0259h\u0259ng planet \u00f6z oxu \u0259traf\u0131nda daha tez f\u0131rlan\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Neptunda 1 sutka 16 saat t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>B\u0259s Neptunun hans\u0131 dig\u0259r \u00f6z\u0259llikl\u0259ri var v\u0259 bu planet n\u0259 il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir?<\/p>\n<p>Neptun 1846-c\u0131 ild\u0259 Johann Galle adl\u0131 alman astronom t\u0259r\u0259find\u0259n k\u0259\u015ff edilib.<\/p>\n<p>Astronom \u00f6z h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 realla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu hesablamalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lmi\u015fdi ki, Uran\u0131n qravitasiyas\u0131na hans\u0131sa kosmik obyekt t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. M\u0259hz bundan sonra aliml\u0259r ilk d\u0259f\u0259 Neptunu teleskop vasit\u0259sil\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259 bildil\u0259r. NASA-dan olan aliml\u0259r bildiribl\u0259r ki, tarixi qeydl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n Neptun astronomlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259l\u0259 1612-ci ild\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib. Lakin h\u0259min vaxtda onlar bu kosmik obyekti planet kimi q\u0259bul etm\u0259mi\u015fdil\u0259r. Planet Q\u0259dim Roman\u0131n d\u0259niz tanr\u0131s\u0131 \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 adland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Neptun mavi r\u0259ng\u0259 sahibdir. Bunun s\u0259b\u0259bi is\u0259 onun atmosferind\u0259 \u00e7oxlu miqdarda metan\u0131n olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Neptuna kimi gedib \u00e7atm\u0131\u015f yegan\u0259 kosmik aparat h\u0259l\u0259 ki, Voyager-2 hesab edilir. Bel\u0259 ki, Voyager-2 bu planetin maksimal d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan ke\u00e7ib v\u0259 onun ilk bir ne\u00e7\u0259 fotosunu \u00e7\u0259k\u0259 bilib. Neptun G\u00fcn\u0259\u015f sistemind\u0259 h\u0259l\u0259 ki, k\u0259\u015ff edilmi\u015f son planetdir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, 2006-c\u0131 ild\u0259 Pluton planet statusundan m\u0259hrum olmu\u015f v\u0259 c\u0131rtdan planetl\u0259r siyah\u0131s\u0131na daxil edilmi\u015fdi. Lakin buna bamayaraq aliml\u0259r G\u00fcn\u0259\u015f sistemind\u0259 9-cu planetin axtar;\u015f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar. G\u00fcman olunur ki, h\u0259min planet G\u00fcn\u0259\u015f sisteminin k\u0259nar hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Neptun il\u0259 Yer k\u00fcr\u0259si aras\u0131ndak\u0131 m\u0259saf\u0259 4.7 milyard km t\u0259\u015fkil edir. Voyager-2 aparat\u0131 bu m\u0259saf\u0259ni 12 il\u0259 q\u0259tt etmi\u015fdi. Lakin o, saatda 68.000 km s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirdi. Bu is\u0259 idar\u0259 olunan m\u00fcasir kosmik g\u0259mil\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259rind\u0259n qat-qat y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, Neptun atmosferind\u0259 temperatur -225 d\u0259r\u0259c\u0259 Selsi t\u0259\u015fkil edir. Neptunun Urandan daha uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 baxmayaraq bu iki planet t\u0259qribi olaraq eyni temperatura sahibdir. Bundan \u0259lav\u0259 olaraq m\u0259lumdur ki, Yupiter v\u0259 Saturn kimi Neptun da G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n udulan enerjid\u0259n qat-qat daha \u00e7ox istiliyi kosmosa ifraz edir.<\/p>\n<p>Onu da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, G\u00fcn\u0259\u015f sisteminin \u0259n g\u00fccl\u00fc k\u00fcl\u0259kl\u0259ri m\u0259hz Neptunda \u0259sirl\u0259r. Bel\u0259 ki, Neptundak\u0131 k\u00fcl\u0259kl\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259ri saatda 1931 km-\u0259 \u00e7ata bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu planetd\u0259 bir m\u00f6vsum is\u0259 40 il \u0259rzind\u0259 davam edir. Neptunun t\u0259rkibi su, ammonyak v\u0259 metandan ibar\u0259tdir. Aliml\u0259r ad\u0259t\u0259n bu molekullar\u0131 buz adland\u0131r\u0131rlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Neptun buz n\u0259h\u0259ngi hesab edilir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n planet s\u0259rt s\u0259th\u0259 sahib olmasa da, onun Yer k\u00fcr\u0259si kimi s\u0259rt n\u00fcv\u0259si m\u00f6vcuddur. Uranda oldu\u011fu kimi Neptunda da almaz ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 ya\u011f\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n planetl\u0259r Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259ki t\u0259zyiqd\u0259n 200.000 d\u0259f\u0259 daha y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq\u0259 sahibdirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 metan karbonun ifraz\u0131 il\u0259 par\u00e7alan\u0131r v\u0259 daha sonra h\u0259min karbon uzun z\u0259ncirl\u0259rd\u0259 qrupla\u015faraq almaza b\u0259nz\u0259r kristallik q\u0259f\u0259sl\u0259r yarad\u0131rlar. Neptun 14 \u0259d\u0259d peykd\u0259n \u0259lav\u0259 olaraq minimum 5 \u0259d\u0259d halqaya da sahibdir.<\/p>\n<p>Lakin Saturn halqalar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq Neptunun sahib oldu\u011fu halqalar tam ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcrl\u0259r. Planetin \u0259n b\u00f6y\u00fck peyki Tritondur. Aliml\u0259rin fikirl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n Triton milyardlarla il bundan \u00f6nc\u0259 Neptunun qravitasiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Koyper qur\u015fa\u011f\u0131ndan c\u0259lb edilib.<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0 <span style=\"color: #0000ff;\">\u00a00 55 4 61 71 21 WHATSAPP\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Neptun planeti Urandan sonra G\u00fcn\u0259\u015f sisteminin ikinci buz n\u0259h\u0259ngidir. O, Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259n f\u0259rqli olaraq G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259n 30 d\u0259f\u0259 daha uzaq m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015fir. Neptun G\u00fcn\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda tam d\u00f6vr\u00fc 165 il\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22340,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,19,1],"tags":[],"class_list":["post-22338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-texnologiya","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22338"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22341,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22338\/revisions\/22341"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}