{"id":20463,"date":"2022-02-05T15:32:57","date_gmt":"2022-02-05T11:32:57","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=20463"},"modified":"2022-02-05T15:32:58","modified_gmt":"2022-02-05T11:32:58","slug":"butun-n%c9%99sill%c9%99rin-muasiri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=20463","title":{"rendered":"B\u00fct\u00fcn n\u0259sill\u0259rin m\u00fcasiri"},"content":{"rendered":"<div><strong>Bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar Qara Qarayevin<\/strong><\/div>\n<div><strong>anadan olmas\u0131n\u0131n 104-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur<\/strong><\/div>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, b\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar, tan\u0131nm\u0131\u015f alim-pedaqoq v\u0259 ictimai xadim, SSR\u0130 Xalq artisti, Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131, SSR\u0130 v\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131, akademik Qara Qarayevin anadan olmas\u0131n\u0131n 104-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidentinin m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 b\u0259st\u0259kar\u0131n 100 illiyi \u00f6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox yerl\u0259rind\u0259 silsil\u0259 t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 qeyd olunub.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 d\u00fcnya musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015f Qara Qarayev milli v\u0259 b\u0259\u015f\u0259ri xarakterli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 yeni yollar a\u00e7an novator s\u0259n\u0259tkar olub. Ad\u0131n\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259t tariximiz\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yazd\u0131rm\u0131\u015f fitri istedad sahibinin \u0259s\u0259rl\u0259ri h\u0259l\u0259 \u00e7ox y\u00fczillikl\u0259r insanlar\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, z\u00f6vq\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k. Onun h\u0259r bir \u0259s\u0259rinin premyeras\u0131 musiqi h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n x\u00fcsusi hadis\u0259sin\u0259, bayram\u0131na \u00e7evrilib, m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131m\u0131zda bir d\u00f6n\u00fc\u015f yarad\u0131b.<\/p>\n<p>Qara Qarayev 1918-ci il fevral\u0131n 5-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 m\u0259\u015fhur h\u0259kim-pediatr \u018fb\u00fclf\u0259s Qarayevin v\u0259 Sona xan\u0131m \u0130sg\u0259nd\u0259r q\u0131z\u0131n\u0131n ail\u0259sind\u0259 anadan olub. O, n\u0259sild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc musiqi s\u0259n\u0259tin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f ilk adamd\u0131r. Ata t\u0259r\u0259fi Ab\u015feronun Fatmay\u0131 k\u0259ndind\u0259n, ana babas\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259r b\u0259y Axundov is\u0259 \u015eamax\u0131n\u0131n m\u0259\u015fhur n\u0259sill\u0259rind\u0259n olub.<\/p>\n<p>D\u00fcnya\u015f\u00f6hr\u0259tli b\u0259st\u0259kar Qara Qarayevin \u0259s\u0259rl\u0259ri SSR\u0130-nin \u0259ks\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259, Los-Anceles, Pol\u015fa, Misir, \u0130spaniya, \u0130taliya, Paris, Yaponiya v\u0259 Almaniyada ke\u00e7iril\u0259n m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m musiqi t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 oynan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Onun Nizaminin \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d poemas\u0131ndan b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d v\u0259 C\u0259nubi Afrika yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Piter Abrahams\u0131n\u0131n roman\u0131 \u0259sas\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201c\u0130ld\u0131r\u0131ml\u0131 yollarla\u201d baletl\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u011furla g\u00f6st\u0259rilib. B\u0259st\u0259kar\u0131n Birinci Simfoniyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n ilk simfoniyalar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6rk\u0259mli yer tutur. \u201cDon Kixot\u201d simfonik qrav\u00fcralar\u0131, \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d (Nizaminin poemas\u0131 \u0259sas\u0131nda), \u201cVyetnam s\u00fcitas\u0131\u201d \u0259s\u0259rl\u0259ri Qara Qarayev yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rli s\u0259hif\u0259l\u0259ridir. O, \u00e7oxsayl\u0131 filml\u0259r\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201cD\u0259nizi f\u0259th ed\u0259nl\u0259r\u201d, \u201cQ\u0131z\u0131l e\u015felon\u201d, \u201cX\u0259z\u0259r neft\u00e7il\u0259ri haqq\u0131nda povest\u201d, \u201cUzaq sahill\u0259rd\u0259\u201d v\u0259 dig\u0259r filml\u0259r\u0259 musiqi b\u0259st\u0259l\u0259yib.<\/p>\n<p>Qara Qarayev opera janr\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u0131nay\u0131b. O, \u201cV\u0259t\u0259n\u201d operas\u0131n\u0131n (C.Hac\u0131yev il\u0259 birlikd\u0259) v\u0259 frans\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Anri Barb\u00fcs\u00fcn \u0259s\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u201cZ\u0259riflik\u201d monooperas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. B\u0259st\u0259kar, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan musiqisi \u00fc\u00e7\u00fcn yeni olan m\u00fczikl janr\u0131na m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k frans\u0131z dramaturqu E.Rostan\u0131n \u201cSirano de Brejerak\u201d komediyas\u0131 \u0259sas\u0131nda \u201c\u00c7\u0131l\u011f\u0131n qaskoniyal\u0131\u201d m\u00fcziklini yarad\u0131b.<\/p>\n<p>Qara Qarayev kamera instrumental janrlar\u0131 il\u0259 d\u0259 maraqlan\u0131b. 24 prel\u00fcd silsil\u0259si, skripka v\u0259 fortepiano \u00fc\u00e7\u00fcn sonata, simli kvartetl\u0259r b\u0259st\u0259kar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00fcslubunun t\u0259zah\u00fcr\u00fc kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Q.Qarayev A.Pu\u015fkinin \u015feirl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yaratd\u0131\u011f\u0131 \u201cM\u0259n sizi sevirdim\u201d v\u0259 \u201cG\u00fcrc\u00fcstan t\u0259p\u0259l\u0259rind\u0259\u201d romanslar\u0131, \u201cK\u00f6n\u00fcl mahn\u0131s\u0131\u201d, \u201cS\u0259ad\u0259t mahn\u0131s\u0131\u201d kantatalar\u0131 Az\u0259rbaycan musiqisinin g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>Qara Qarayev xalq musiqisin\u0259, torpa\u011f\u0131na, do\u011fma Ab\u015ferona iliyin\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u011fl\u0131 b\u0259st\u0259kar idi. T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck sevgi v\u0259 h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015fard\u0131. Onlar\u0131 &#8220;a\u00e7\u0131q kitab&#8221; kimi oxuyar, yarad\u0131c\u0131 potensial\u0131n\u0131 duyar, f\u0259rdi \u00fcslublar\u0131n\u0131 qoruyar, \u00f6z d\u0259st-x\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259rdi. B\u0259lk\u0259 d\u0259 atas\u0131n\u0131n arzusunu yerin\u0259 yetirmi\u015fdi o&#8230; Bir t\u0259bib kimi, sa\u011flam c\u0259miyy\u0259tin b\u00f6y\u00fcm\u0259sind\u0259 onlar\u0131n getdiyi yola &#8220;i\u015f\u0131q&#8221; sal\u0131b, onlara bu yolla getm\u0259l\u0259rini, \u0259n \u0259sas\u0131 xalq musiqisi intonasiyalar\u0131na olduqca ehtiyatla yana\u015fman\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 ed\u0259rdi. \u201c&#8230;Biz soyuqqanl\u0131l\u0131qla musiqi x\u0259zin\u0259mizin \u00fcst qatlar\u0131ndan asan m\u0259nims\u0259nil\u0259r\u0259k istifad\u0259 etmirikmi? Xalq musiqisi do\u011frudan da t\u00fck\u0259nm\u0259zdir, amma onun z\u0259nginliyi t\u0259k bu qatlarda deyil, bizim d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u0259n daha d\u0259rind\u0259dir, neft yataqlar\u0131 kimi v\u0259 laz\u0131mi &#8220;texniki yaz\u0131lara&#8221; yiy\u0259l\u0259nib, o d\u0259rinliy\u0259 getm\u0259nin vaxt\u0131 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r&#8221;. Bu da \u00dczeyir b\u0259yin getdiyi yolun davam\u0131 idi&#8230; Bu yolun davam\u00e7\u0131lar\u0131 onun t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri idi&#8230; B.Yermolayev, H.Xanm\u0259mm\u0259dov, R.Hac\u0131yev, A.M\u0259likov, X.Mirz\u0259zad\u0259, T.Bak\u0131xanov, V.Ad\u0131g\u00f6z\u0259lov, O.Z\u00fclf\u00fcqarov, M.Mirz\u0259yev, V.\u015eainski, L.Van\u015fteyn, M.Quliyev, N.\u015e\u0259fiyeva, S.\u0130brahimova, F.Qarayev, F.\u018flizad\u0259, \u0130.Hac\u0131b\u0259yov, R.H\u0259s\u0259nova, A.C\u0259f\u0259rova, R.\u015e\u0259f\u0259q, E.\u0130brahimova, E.Dada\u015fova, A.Dada\u015fov, A.\u018fzimov, C.Abbasov&#8230; Bu siyah\u0131n\u0131 onun t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri davam etdir\u0259r\u0259k n\u00f6vb\u0259ti n\u0259sill\u0259r\u0259 apar\u0131r&#8230; Bir a\u011fac\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259n qidalanaraq b\u00f6y\u00fcy\u0259n, budaqlara \u015fax\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k ucalan qollar kimi&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;\u015eagirdl\u0259r bizim \u0259n ciddi hakiml\u0259rimizdir. \u018fg\u0259r m\u00fc\u0259llim d\u0259rsd\u0259 bir fikir s\u00f6yl\u0259yib, h\u0259yatda is\u0259 ba\u015fqa c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259rs\u0259, bu, m\u00fc\u0259llimin m\u0259n\u0259vi m\u0259\u011flubiyy\u0259tidir&#8221;. T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin xatir\u0259l\u0259rind\u0259 Qara Qarayev t\u0259kc\u0259 b\u0259st\u0259kar deyil, geni\u015f erudisiyaya malik ziyal\u0131, alim, filosof, yetirm\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259xsiyy\u0259tini &#8220;yonan&#8221; heyk\u0259ltara\u015f, \u015fair t\u0259bi\u0259tli \u0259b\u0259di romantik, b\u0259z\u0259n Don Kixot, b\u0259z\u0259n d\u0259 Sirano kimi ya\u015fay\u0131r&#8230; Amma h\u0259r zaman, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, s\u0259n\u0259t f\u0259daisi, V\u0259t\u0259n, torpaq e\u015fqi il\u0259 ya\u015fayan bir M\u0259cnun idi o&#8230;<\/p>\n<p>Planla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 layih\u0259l\u0259ri \u00e7ox idi. &#8220;Hamlet&#8221;, &#8220;Leyli v\u0259 M\u0259cnun&#8221;, &#8220;Don Juan&#8221; baletl\u0259ri, &#8220;G\u00f6z\u0259l Yusif&#8221; operas\u0131, &#8220;Oxuyan da\u015flar&#8221; simfonik s\u00fcitas\u0131, simfocaz \u00fc\u00e7\u00fcn konsert, &#8220;U\u015faqs\u0131z \u015f\u0259h\u0259r&#8221; oratoriyas\u0131&#8230; &#8220;Q\u0259rbl\u0259 \u015e\u0259rq lap \u0259vv\u0259ld\u0259n i\u00e7imd\u0259dir&#8221;, &#8211; dey\u0259rdi. Arzular t\u00fck\u0259nm\u0259z olur.<\/p>\n<p>Q\u0131rx il bundan \u0259vv\u0259l, 1982-ci il may\u0131n 13-d\u0259 64 ya\u015f\u0131nda Moskvada g\u00f6zl\u0259rini \u0259b\u0259di yuman s\u0259n\u0259tkar do\u011fma V\u0259t\u0259nind\u0259 torpa\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131&#8230;<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l dediyi s\u00f6zl\u0259r \u0259n h\u0259zin v\u0259 k\u0259d\u0259rli n\u0259\u011fm\u0259 kimi bu g\u00fcn d\u0259 e\u015fidilm\u0259kd\u0259dir: \u201cKe\u00e7diyim yola n\u0259z\u0259r salmayaraq d\u00fcnyan\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131ram, g\u00f6zl\u0259rim ya\u015fla doludur&#8230; H\u0259yat\u0131m\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l \u00e7a\u011f\u0131nda malik ola bilm\u0259diyimi itirdim. G\u00fcn\u0259\u015f m\u0259nim\u00e7\u00fcn i\u015f\u0131q sa\u00e7m\u0131r, k\u00fcl\u0259k m\u0259nim\u00e7\u00fcn \u0259smir, d\u0259niz m\u0259niml\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131rd\u0131. Arxaya baxmadan gedir\u0259m, \u00e7\u00fcnki geriy\u0259 d\u00f6nm\u0259k \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131rd\u0131r. \u00d6l\u00fcm &#8211; yeni h\u0259yat\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259lm\u0259sidir\u201d.<\/p>\n<p>Sevdiyi d\u0259niz k\u0259nar\u0131, Bak\u0131 k\u00fcl\u0259yi, Fatmay\u0131 ba\u011f\u0131 v\u0259 \u0259b\u0259di ya\u015fayan musiqisi&#8230; \u201cDo\u011fum g\u00fcn\u00fc ke\u00e7irm\u0259yi sevm\u0259zdi. \u00d6z ail\u0259miz olard\u0131. Anam, bac\u0131m Z\u00fcleyxa v\u0259 m\u0259n&#8230; Onun xatir\u0259sini ya\u015fadan \u0259n g\u00f6z\u0259l h\u0259diyy\u0259 is\u0259 &#8211; onun h\u0259r zaman s\u0259sl\u0259n\u0259n musiqisidir&#8221;, &#8211; deyir o\u011flu F\u0259r\u0259c Qarayev.<\/p>\n<p>Ruhun \u015fad olsun, Maestro!<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">0 55 4 61 71 21 WHATSAPP\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar Qara Qarayevin anadan olmas\u0131n\u0131n 104-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, b\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar, tan\u0131nm\u0131\u015f alim-pedaqoq v\u0259 ictimai xadim, SSR\u0130 Xalq artisti, Sosialist \u018fm\u0259yi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20464,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,1],"tags":[],"class_list":["post-20463","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mdniyyt","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20463"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20465,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20463\/revisions\/20465"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}