{"id":20242,"date":"2022-02-02T11:26:49","date_gmt":"2022-02-02T07:26:49","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=20242"},"modified":"2022-02-02T11:30:26","modified_gmt":"2022-02-02T07:30:26","slug":"az%c9%99rbaycan-s%c9%99hn%c9%99sinin-%c9%99fsan%c9%99vi-t%c9%99krarolunmaz-m%c9%99cnunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=20242","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan s\u0259hn\u0259sinin \u0259fsan\u0259vi, t\u0259krarolunmaz M\u0259cnunu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g\u00fcn Xalq artisti H\u00fcseynqulu Sarabskinin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/p>\n<p>H\u00fcseynqulu Sarabski Az\u0259rbaycan\u0131n teatr v\u0259 musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin b\u00f6y\u00fck n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda layiqli yer tutan tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rbin musiqili teatr \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin qovu\u015fu\u011funda meydana g\u0259lmi\u015f v\u0259 d\u00fcnya opera s\u0259n\u0259tinin unikal hadis\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f mu\u011fam operas\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcnd\u0259 onun ifa\u00e7\u0131 kimi m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259ri vard\u0131r. Mu\u011famlar\u0131 d\u0259rind\u0259n bil\u0259n, parlaq aktyorluq istedad\u0131na malik s\u0259n\u0259tkar milli opera v\u0259 operettalarda \u0259sas partiyalar\u0131n ilk v\u0259 unudulmaz ifa\u00e7\u0131s\u0131 olub, uzunm\u00fcdd\u0259tli dol\u011fun s\u0259hn\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti \u0259rzind\u0259 r\u0259ngar\u0259ng obrazlar qalereyas\u0131 yarad\u0131b. Sarabski respublikan\u0131n m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak edib, eyni zamanda, mu\u011fam s\u0259n\u0259tinin t\u0259bli\u011fi v\u0259 t\u0259drisin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r verib.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli opera m\u00fc\u011f\u0259nnisi, aktyor, rejissor, pedaqoq, Xalq artisti H\u00fcseynqulu Sarabskinin (Rzayev) v\u0259fat\u0131ndan 77 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n<p>XX \u0259sr Az\u0259rbaycan milli musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin parlaq \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda \u00f6z yeri v\u0259 m\u00f6vqeyi olan s\u0259n\u0259tkar, s\u0259hn\u0259mizin \u0259fsan\u0259vi M\u0259cnunu H\u00fcseynqulu Sarabski 1879-cu il mart\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da kas\u0131b bir ail\u0259d\u0259 anadan olub.<\/p>\n<p>U\u015faql\u0131qdan H\u00fcseynqulu Sarabski musiqiy\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259si v\u0259 yax\u015f\u0131 s\u0259si il\u0259 se\u00e7ilib. \u00d6z\u00fcn\u00fcn xatir\u0259l\u0259rind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, m\u0259h\u0259rr\u0259mlik vaxt\u0131nda dini n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r oxuyar, m\u0259rsiy\u0259 dey\u0259r, m\u00fcnacat \u00e7\u0259k\u0259r, eyni zamanda, el \u015f\u0259nlikl\u0259rind\u0259, toyda-bayramda mu\u011famlara, mahn\u0131lara qulaq asar, \u00f6yr\u0259n\u0259rdi.<\/p>\n<p>H\u00fcseynqulu ilk d\u0259f\u0259 12 ya\u015f\u0131nda teatr tama\u015fas\u0131na bax\u0131r. Bu h\u0259v\u0259skarlar\u0131n ifas\u0131nda \u201cXan Sarabi\u201d ad\u0131 il\u0259 s\u0259hn\u0259y\u0259 qoyulmu\u015f Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259nin \u201cS\u0259rg\u00fcz\u0259\u015fti-v\u0259ziri-xani-L\u0259nk\u0259ran\u201d komediyas\u0131 idi. \u018fsl soyad\u0131 Rzayev olan H\u00fcseynqulunun sonralar g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc s\u0259hn\u0259 t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc-Sarabski d\u0259 bu g\u00fccl\u00fc t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131n n\u0259tic\u0259sidir. El\u0259 h\u0259min g\u00fcnd\u0259n teatr v\u0259 musiqi onun arzu v\u0259 x\u0259yallar\u0131nda qo\u015fala\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>H\u00fcseynqulu Sarabski teatra \u00e7\u0259tin bir d\u00f6n\u0259md\u0259 g\u0259lib. Teatr\u0131 \u201c\u015feytan \u0259m\u0259li\u201d, aktyorlu\u011fu is\u0259 \u201cki\u015fiy\u0259 yara\u015fmaz pe\u015f\u0259\u201d hesab ed\u0259nl\u0259rin t\u0259n\u0259sin\u0259, b\u0259z\u0259n d\u0259 h\u0259d\u0259-qorxusuna sin\u0259 g\u0259r\u0259r\u0259k \u00f6z arzular\u0131 v\u0259 x\u0259yallar\u0131na do\u011fru inamla gedib. Ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131ndan a\u011f\u0131r z\u0259hm\u0259t\u0259 qatla\u015fan, a\u011f\u0131r fiziki i\u015fl\u0259rd\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259n, d\u0259mir\u00e7i, da\u015fyonan, f\u0259hl\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n H\u00fcseynqulu yeni \u0259srin s\u0259sini e\u015fidib. O, oxumaq, t\u0259hsil almaq ist\u0259yi il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc oda-k\u00f6z\u0259 vurur, qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kitaba, d\u0259ft\u0259r\u0259 verib. H\u00fcseynqulu ziyal\u0131, m\u00fc\u0259llim, t\u0259hsilli insanlar\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 n\u00fcmun\u0259 se\u00e7ib, onlara b\u0259nz\u0259m\u0259k ist\u0259yib. \u0130lk d\u0259f\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc teatr tama\u015fas\u0131 is\u0259 onun h\u0259yat se\u00e7imini birc\u0259 an i\u00e7ind\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirib. O, s\u0259hn\u0259y\u0259 ilk bax\u0131\u015fdan v\u0259 bird\u0259f\u0259lik vurulub. S\u0259hn\u0259 onun \u0259b\u0259di m\u0259h\u0259bb\u0259tin\u0259 \u00e7evrilib. Bu m\u0259h\u0259bb\u0259t qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 oldu.<\/p>\n<p>H\u00fcseynqulu Sarabskinin teatra g\u0259lm\u0259sind\u0259, aktyorluq s\u0259n\u0259tini se\u00e7m\u0259sind\u0259, p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 teatr xadiml\u0259rind\u0259n, tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131lardan N\u0259riman N\u0259rimanovun, \u018fbd\u00fcrr\u0259himb\u0259y Haqverdiyevin, R\u0259himb\u0259y M\u0259likovun, h\u0259mkarlar\u0131 &#8211; H\u00fcseyn \u018fr\u0259blinskinin, Cahangir Zeynalovun v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck rolu olub.<\/p>\n<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 1902-ci ild\u0259 N.N\u0259rimanovun \u201cDilin b\u0259las\u0131\u201d pyesind\u0259 R\u0259sul rolunu oynayan H\u00fcseynqulu sonralar teatr s\u0259hn\u0259sind\u0259 M.F.Axundzad\u0259nin, N.V\u0259zirovun, \u018f.Haqverdiyevin dram \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bir s\u0131ra m\u00fcxt\u0259lif xarakterli rollar oynay\u0131r. O, yaln\u0131z milli repertuarda deyil, Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 \u015eekspirin, Heynenin, \u015eillerin, Qoqolun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdi. M\u0259hz Henrix Heynenin \u201c\u018flm\u0259nsur\u201d pyesind\u0259 \u0259r\u0259b s\u0259yyah\u0131n\u0131n rolunu oynayark\u0259n oxudu\u011fu t\u0259siredici \u201cHicaz\u201d mu\u011fam\u0131 onu Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin yeni bir al\u0259min\u0259 &#8211; musiqili teatra, operaya g\u0259tirib. M\u0259hz bu tama\u015fada Sarabski o zamanlar Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqin ilk operas\u0131 olan \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin diqq\u0259tini c\u0259lb edib. Bu, zirv\u0259y\u0259 ged\u0259n yolun ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olub. \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259yli m\u0259lah\u0259tli s\u0259s\u0259 malik, mu\u011famlara b\u0259l\u0259d olan H\u00fcseynqulu Sarabskinin opera artisti kimi potensial\u0131n\u0131 hiss ed\u0259r\u0259k onu \u00f6z operas\u0131nda ba\u015f rola d\u0259v\u0259t edib.<\/p>\n<p>1908-ci il yanvar\u0131n 12-d\u0259 \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d operas\u0131 tama\u015faya qoyulur. \u201cM\u0259cnun\u201du oynayan Sarabski birinci v\u0259 ikinci p\u0259rd\u0259l\u0259ri h\u0259y\u0259can v\u0259 qorxu i\u00e7ind\u0259 var q\u00fcvv\u0259si il\u0259 yax\u015f\u0131 oynama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Zaldan \u201cAf\u0259rin!\u201d s\u0259dalar\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259n aktyor \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc p\u0259rd\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc tamamil\u0259 unudub \u201cM\u0259cnun\u201d olur. Tama\u015fa bitir, p\u0259rd\u0259 enir, H\u00fcseynqulu is\u0259 yolda\u015flar\u0131n\u0131n onun qucaqlay\u0131b \u00f6pm\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131 alq\u0131\u015flar\u0131na yaln\u0131z g\u00f6z ya\u015flar\u0131 il\u0259 cavab ver\u0259 bilir.<\/p>\n<p>M\u0259cnun obraz\u0131 ona b\u00f6y\u00fck u\u011fur g\u0259tirir, bundan sonra d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Bak\u0131da, m\u00fcxt\u0259lif regionlarda, h\u0259tta Tiflisd\u0259 \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d oynan\u0131l\u0131r. Art\u0131q dostlar, ziyal\u0131lar aras\u0131nda onu zarafatla \u201cM\u0259cnun\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131lar, etiraz etmirdi v\u0259 h\u0259tta xo\u015funa g\u0259lirdi. M\u0259cnun onun \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011fma idi, \u00e7\u00fcnki o da s\u0259n\u0259tinin m\u0259cnunu idi.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259tini musiqi incisi olan \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d zirv\u0259sind\u0259n ba\u015flayan H\u00fcseynqulu Sarabski b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc bu zirv\u0259nin m\u0259suliyy\u0259tini, onun ucal\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rk ed\u0259r\u0259k ya\u015fay\u0131b.<\/p>\n<p>Bu rol H\u00fcseynqulu Sarabskiy\u0259 s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda \u00fcmumxalq m\u0259h\u0259bb\u0259ti v\u0259 \u015f\u00f6hr\u0259ti g\u0259tirib. Bu rol b\u0259lk\u0259 d\u0259 aktyorluq s\u0259n\u0259tin\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u201coyunbazl\u0131q\u201d kimi baxanlar\u0131n teatra m\u00fcnasib\u0259tini k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fdir\u0259n t\u0259kan n\u00f6qt\u0259si olub. Aktyorun \u00f6z\u00fcn\u00fcn yazd\u0131\u011f\u0131 kimi, \u201cvaxt\u0131 il\u0259 onu barmaqla g\u00f6st\u0259r\u0259n, ona t\u0259n\u0259 il\u0259 baxanlar indi onu M\u0259cnun dey\u0259 \u00e7a\u011f\u0131raraq alq\u0131\u015flay\u0131r, h\u00f6rm\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131rd\u0131lar\u201d.<\/p>\n<p>S\u0259hn\u0259d\u0259 oldu\u011fu 30 ild\u0259n art\u0131q bir m\u00fcdd\u0259td\u0259 o, 400 d\u0259f\u0259 bu rolun sehrini ya\u015fad\u0131, yaratd\u0131, bu rolu tama\u015fa\u00e7\u0131ya sevdirib. Az\u0259rbaycan s\u0259hn\u0259sinin \u0259fsan\u0259vi, t\u0259krarolunmaz M\u0259cnunu kimi tan\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>D\u00fcnya opera s\u0259n\u0259tinin nadir bir s\u0259hif\u0259si olan \u015e\u0259rqin v\u0259 Q\u0259rbin musiqi teatr \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin k\u0259si\u015fdiyi mu\u011fam operas\u0131n\u0131n tarixini H\u00fcseynqulu Sarabskisiz t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildir. O, milli opera tarixind\u0259 \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin \u201c\u018fsli v\u0259 K\u0259r\u0259m\u201d, \u201c\u015eeyx S\u0259nan\u201d, \u201c\u015eah Abbas v\u0259 Xur\u015fidbanu\u201d, \u201cR\u00fcst\u0259m v\u0259 S\u00f6hrab\u201d, \u201cO olmas\u0131n, bu olsun\u201d, \u201c\u018fr v\u0259 arvad\u201d, \u201cAr\u015f\u0131n mal alan\u201d kimi opera v\u0259 operettalar\u0131nda, M\u00fcsl\u00fcm Maqomayevin \u201c\u015eah \u0130smay\u0131l\u201d, Z\u00fclf\u00fcqar Hac\u0131b\u0259yovun \u201cA\u015f\u0131q Q\u0259rib\u201d operalar\u0131ndak\u0131 rollar\u0131 il\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz\u0259 iz qoyub. H\u0259r bir obraz \u00fc\u00e7\u00fcn H\u00fcseynqulu Sarabski t\u0259rav\u0259tli, f\u0259rqli boyalar tap\u0131b. M\u0259cnunu ifa ed\u0259rk\u0259n tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6z ya\u015flar\u0131na q\u0259rq edib. \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131 oynayanda m\u0259\u011frurlu\u011fu, \u0259z\u0259m\u0259ti il\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131 riqq\u0259t\u0259 g\u0259tirib, K\u0259r\u0259m obraz\u0131n\u0131 yaradanda yand\u0131r\u0131b-yax\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>O, \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259yli, M\u00fcsl\u00fcm Maqomayev, Z\u00fclf\u00fcqar Hac\u0131b\u0259yov il\u0259 birlikd\u0259 \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 yeni musiqi tarixinin qurucular\u0131ndan biri olub.<\/p>\n<p>1918-ci ild\u0259 Bak\u0131da v\u0259ziyy\u0259t a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r, aktyorlar h\u0259r\u0259si bir t\u0259r\u0259f\u0259 da\u011f\u0131l\u0131r. H.Sarabski d\u0259 \u0130rana gedir, amma \u00e7ox qala bilmir. Pulsuzluq, x\u0259st\u0259lik onu \u0259ld\u0259n sal\u0131r v\u0259 o, Bak\u0131ya qay\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>1920-ci ild\u0259n sonra H\u00fcseynqulu Sarabski yenid\u0259n teatrda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. 1923-ci ild\u0259 onun yubileyi qeyd olunub. G\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkar Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Rusiyaya t\u0259\u015fkil olunan qastrollarda i\u015ftirak edib. 1932-c\u0131 ild\u0259 ona \u201cXalq artist\u201d f\u0259xri ad\u0131 verilib.<\/p>\n<p>Teatr xadimi, opera m\u00fc\u011f\u0259nnisi, aktyor, rejissor, pedaqoq olan H\u00fcseynqulu Sarabski 1945-ci il fevral\u0131n 2-d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0 \u00a0\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">0 55 4 61 71 21 WHATSAPP\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Xalq artisti H\u00fcseynqulu Sarabskinin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr H\u00fcseynqulu Sarabski Az\u0259rbaycan\u0131n teatr v\u0259 musiqi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin b\u00f6y\u00fck n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda layiqli yer tutan tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rbin musiqili teatr \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin qovu\u015fu\u011funda meydana&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20245,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,1],"tags":[],"class_list":["post-20242","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mdniyyt","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20242"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20244,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20242\/revisions\/20244"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}