{"id":19734,"date":"2022-01-13T12:36:30","date_gmt":"2022-01-13T08:36:30","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=19734"},"modified":"2022-01-13T12:36:58","modified_gmt":"2022-01-13T08:36:58","slug":"rusiya-orta-asiyani-oz-arxa-bagcasi-kimi-gorur-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=19734","title":{"rendered":"\u00abRusiya Orta Asiyan\u0131 \u00f6z arxa ba\u011f\u00e7as\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcr\u00bb- M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p><strong>Telman N\u00fcsr\u0259to\u011flu: &#8220;T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259lidir&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk \u0130slam Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri Telman N\u00fcsr\u0259to\u011flu\u00a0 Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r v\u0259 bunun t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birlik v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 m\u00fcmk\u00fcn t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><strong>-Telman b\u0259y, Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259n olaylardan sonra bir \u00e7oxlar\u0131 bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, art\u0131q T\u00fcrk birliyinin realla\u015fmas\u0131, bu prosesin s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u0259ng\u0259ll\u0259r olacaq, prosesl\u0259r he\u00e7 d\u0259 \u0259vv\u0259lki kimi getm\u0259y\u0259c\u0259k. B\u0259s siz nec\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259lc\u0259 ondan ba\u015flayaq ki, Qazax\u0131stan d\u00fcnya v\u0259 b\u00f6lg\u0259 siyas\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mli bir \u00f6lk\u0259dir. Bu g\u00fcn d\u00fcnyada Rusiya v\u0259 \u00c7inin geosiyasi oyun\u00e7u kimi\u00a0g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birisi olaraq \u00f6n plana \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00c7in v\u0259 Rusiya, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rusiya-Amerika v\u0259 \u00c7in Amerika r\u0259qab\u0259tini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz zaman Qazax\u0131stan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha da anla\u015f\u0131l\u0131r. \u00a0\u00c7\u00fcnki iki iperatorluq aras\u0131nda s\u0131x\u0131\u015fm\u0131\u015f bir \u00f6lk\u0259d\u0259n, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, T\u00fcrk\u00fcstan\u0131n \u0259n \u00f6n\u0259mli g\u00fccl\u0259rind\u0259n birind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin, \u0259razisi etibaril\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 10 \u0259n iri \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda yer alm\u0131\u015f, trilyon dollarlarla t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti olan bir \u00f6lk\u0259d\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedir. Dolay\u0131s\u0131yla bel\u0259 bir \u00f6lk\u0259nin daxilind\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r he\u00e7 bir halda d\u00fcnyadak\u0131 g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin b\u00f6lg\u0259 siyas\u0259tind\u0259n ayr\u0131 olaraq d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bilm\u0259z.\u00a0O c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259 Rusiyan\u0131n. T\u0259bii ki, hadis\u0259l\u0259r ayd\u0131nla\u015fd\u0131qca, \u00a0prosesl\u0259r daha da d\u0259qiql\u0259\u015fdikc\u0259 Qazax\u0131standak\u0131 hadis\u0259l\u0259rin \u00a0n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r\u0259 g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00a0Ancaq onu da dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, burada \u00c7inin, Q\u0259rbin v\u0259 Rusiyan\u0131n da \u00f6z maraqlar\u0131 var. \u018fvv\u0259lc\u0259 bu prosesl\u0259r he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, sosial iqtisadi z\u0259min\u00a0 olaraq ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. Y\u0259ni, xalq\u0131n artan qiym\u0259tl\u0259r, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n infllyasiyan\u0131n Qazax\u0131stan\u0131n milli iqtisadiyyat\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259zyiq formala\u015fd\u0131rmas\u0131, \u00a0iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tin k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 pisl\u0259\u015fm\u0259si, g\u0259lir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda ba\u015f ver\u0259n \u0259dal\u0259tsizlik he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, Qazax\u0131standak\u0131 klanlar aras\u0131ndak\u0131 iqtidar u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u0259rk\u0259zind\u0259 idi. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259d\u0259 mara\u011f\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r, Rusiya, Q\u0259rb, \u00c7in Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259rd\u0259n \u00a0m\u0259lumatl\u0131 idil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 prosesl\u0259ri daha \u00e7ox \u00f6z maraqlar\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da t\u0259biidir. B\u0259zil\u0259ri SOROS, Q\u0259rb v\u0259 ya Amerikan\u0131n Rusiyan\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0259rh\u0259dl\u0259ri boyunca problem yaratmaqla m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funu deyirl\u0259r. Ukrayna, Belarus v\u0259 son vaxtlar da Qazax\u0131standa ya\u015fanan olaylarda m\u0259hz h\u0259min dair\u0259l\u0259rin f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131r. Y\u0259ni, Rusiyan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259ri boyunca bu tipli probleml\u0259r yaratmaqla Moskvan\u0131n enerjisini t\u00fck\u0259tm\u0259k kimi bir yana\u015fma var. Bu bir iddiad\u0131r. Ikinici iddia ondan ibar\u0259tdir ki, Rusiya prosesl\u0259rd\u0259n \u00f6z xeyri \u00fc\u00e7\u00fcn yararlanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 bunu da a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Rusiya Orta Asiyan\u0131 \u00f6z arxa ba\u011f\u00e7as\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcr. Rusiyan\u0131n r\u0259smil\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Qazax\u0131stan \u0259razil\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n v\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259t\u0259 uy\u011fun olmayan iddialar var \u00a0Bunu D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131n\u0131n b\u0259zi t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin fikirl\u0259rind\u0259 ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k olur. Eyni zamanda Rusiya prezidenti Vladimir Putin d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00a0birind\u0259 qeyd etmi\u015fdi ki, \u00f6lk\u0259l\u0259r hans\u0131 s\u0259rh\u0259dl\u0259ri v\u0259 \u0259razil\u0259ri il\u0259 SSR\u0130-nin t\u0259rkibin\u0259 daxil olublarsa, SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259n \u00e7\u0131xark\u0259n d\u0259 h\u0259min s\u0259rh\u0259d v\u0259 \u0259razi il\u0259 getm\u0259li idil\u0259r. Burada Qazax\u0131stan\u0131n t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259ti d\u0259 x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Qazax\u0131stan t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm bir \u00f6lk\u0259dir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu da m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259ri narahat edirdi. \u0130st\u0259r \u00c7in, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Rusiya c\u0259bh\u0259sind\u0259n baxsaq bel\u0259 bir narahat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Qazax\u0131stan Nazarbayev d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n apar\u0131lan a\u011f\u0131ll\u0131 t\u0259dricilik siyas\u0259ti il\u0259 millil\u0259\u015firdi, \u00a0qazax milli kimliyi, tarix \u015f\u00fcuru getdikc\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nirdi. Demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t qazax xalq\u0131n\u0131n, qazax t\u00fcrkl\u0259rinin xeyrin\u0259 d\u0259yi\u015firdi. Bu da t\u0259bii ki, h\u0259m Rusiya, h\u0259m d\u0259 \u00c7ini narahat etm\u0259y\u0259 bilm\u0259zdi. \u00a0Bu bax\u0131mdan da hadis\u0259l\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k olar. Ancaq Qazax\u0131stan\u0131n, qazax xalq\u0131n\u0131n tarixi, m\u0259d\u0259ni sosioloji yap\u0131s\u0131na da baxd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bu da ayd\u0131n olur ki, h\u0259r hans\u0131 bir g\u00fcc\u00fcn orada uzun m\u00fcdd\u0259t silah g\u00fcc\u00fcn\u0259 qalmas\u0131, h\u0259r hans\u0131 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si \u00a0m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00a0Veril\u0259n a\u00e7\u0131qlamalardan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi y\u0259qin ki, \u00e7ox q\u0131sa bir d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 Rusiya, Kollektiv T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00a0oran\u0131 t\u0259rk ed\u0259c\u0259k. Qazax\u0131standak\u0131 iqtidardaxili m\u00fcbariz\u0259d\u0259ki qanadlardan birinin Rusiyadan d\u0259st\u0259k g\u00f6rm\u0259si d\u0259 ayr\u0131 bir m\u00f6vzudur. Bununla ist\u0259r ist\u0259m\u0259z Rusiyan\u0131n orada t\u0259sirini art\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. \u00a0T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259rinin \u00a0sonuncu toplant\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin xarici siyas\u0259t idar\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri M\u00f6vlud \u00c7avu\u015fo\u011flu 4 \u0259sas istiqam\u0259td\u0259 mesaj verdi. H\u0259min mesajlardan biri d\u0259 budur ki, Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r bu \u00f6lk\u0259nin balansl\u0131 xarici siyas\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259m\u0259lidir. Y\u0259ni, h\u0259r hans\u0131 bir balansl\u0131 xarici siyas\u0259t bir \u00f6lk\u0259d\u0259n yana d\u0259yi\u015fm\u0259m\u0259lidir. \u00a0Y\u0259qin ki, burada da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan Rusiyad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>-Son olaylar\u0131 Rusiyan\u0131n Orta Asiyaya n\u0259zar\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irib t\u00fcrk birliyi ideyas\u0131n\u0131 bo\u011fmaq m\u0259qs\u0259di kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirll\u0259r.\u00a0\u00c7\u00fcnki KTMT-nin toplant\u0131s\u0131nda bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u0259 \u00d6zb\u0259kistana da x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edildi. Sizc\u0259\u00a0Rusiya buna nail olacaqm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-\u0130p\u0259k Yolu co\u011frafiyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 sabitliyin qorunmas\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259siz ticar\u0259tin t\u0259min olunmas\u0131 m\u00fch\u00fcm amildir. M\u0259lumdur ki, \u00a0NATO kimi \u00c7inin bel\u0259 bir h\u0259rbi, \u0259sg\u0259ri qanad\u0131 yoxdur. Amerikan\u0131n d\u00fcnyaya a\u011fal\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda NATO h\u0259rbi pakt olaraq \u00f6n plana \u00e7\u0131xd\u0131. \u00c7inin is\u0259 y\u00fcks\u0259li\u015fi il\u0259 b\u0259rab\u0259r bel\u0259 bir h\u0259rbi pakt\u0131, m\u00fctt\u0259fiqi yoxdur. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130p\u0259k Yolunda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, sabitliyin qorunmas\u0131 iki g\u00fcc\u00fcn uzla\u015fmas\u0131 il\u0259 h\u0259ll edil\u0259 bil\u0259r. Bu Rusiya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259dir. Rusiya \u00a0burada T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 hesabla\u015fmadan t\u0259kba\u015f\u0131na oyun qurucu bir g\u00fcc ola bilm\u0259z. Bu g\u00fcnk\u00fc prosesl\u0259r\u0259 baxd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bu \u00a0da m\u00fch\u00fcm bir m\u0259qamd\u0131r v\u0259 inkar etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Q\u0259rbd\u0259ki b\u0259zi dair\u0259l\u0259r zaman-zaman T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Rusiyan\u0131 bir- birin\u0259 qar\u015f\u0131 qoyma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Bu ayd\u0131n bir m\u0259nz\u0259r\u0259dir. Ist\u0259r Rusiya, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 planlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bunu \u00e7ox arzulay\u0131rlar. Tarixd\u0259 d\u0259 bunun \u00f6rn\u0259kl\u0259ri, misallar\u0131 var. Zaman\u0131nda Osmanl\u0131n\u0131 \u00c7ar Rusiyas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n dayand\u0131r\u0131blar. \u00d6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri t\u00fcrk g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00c7ar Rusiyas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 \u00f6nl\u0259y\u0259 bilibl\u0259r. Ancaq T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Rusiya b\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri g\u00f6r\u0259r\u0259k, m\u00fcmk\u00fcn co\u011frafiyalarda m\u00fcmk\u00fcn kompromis variantlar taparaq bir-biri il\u0259 uzla\u015fmaq, \u00a0 kompromis tapmaq siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irir. Y\u0259qin ki, Orta Asiyada da bunu g\u00f6r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><strong>-B\u0259zil\u0259ri\u00a0Qazax\u0131stan olaylar\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u0259qbul saymad\u0131. \u0130ddia edildi ki, T\u00fcrkiy\u0259 Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259li idi. Bu n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259ntiqli yana\u015fmad\u0131r v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin m\u00fcdaxil\u0259si Orta Asiyada daha b\u00f6y\u00fck faci\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmazd\u0131m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>-T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259r zaman t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u00fcbariz\u0259 m\u0259kan\u0131 deyil, uzla\u015fma m\u0259kan\u0131 olmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir. \u00a0X\u00fcsusil\u0259 Avrasiyada bir t\u00fcrk rus uzla\u015fmas\u0131 olmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunu da g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u0259bii ki, h\u0259r \u015fey ist\u0259m\u0259kl\u0259 olmur v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar da at\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, M\u00f6vlud \u00c7avu\u015fo\u011flu son toplant\u0131da T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 bunun strukturla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259tini bildirdi. Bu m\u0259nada baxsaq T\u00fcrkiy\u0259nin Qazax\u0131stan siyas\u0259ti olduqca praqmatik v\u0259 realist bir siyas\u0259tdir. Onsuz da Qazax\u0131stan KTMT-nin \u00fczv\u00fc idi v\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n da h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir pakt\u0131 yoxdur. Odur ki, T\u00fcrkiy\u0259nin h\u0259rbi varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 sah\u0259y\u0259 enm\u0259si d\u0259 qeyri real g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Qazax\u0131standa hadis\u0259l\u0259r m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u00fcst\u0259vid\u0259 c\u0259r\u0259yan edirdi. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 xalq, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 iqtidar vard\u0131. T\u00fcrkiy\u0259 is\u0259 h\u0259r zaman b\u00fct\u00f6vl\u00fck i\u00e7\u0259risind\u0259, Qazax\u0131standa \u00a0xalq v\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fct\u00fcnl\u00fcy\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Xalq\u0131n, mill\u0259tin maraqlar\u0131n\u0131 da burada \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131r. T\u0259bii ki, d\u00f6vl\u0259tin qorunmas\u0131, sabitliyin t\u0259min edilm\u0259si, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin qorunmas\u0131 \u015f\u0259rti il\u0259. Ancaq ir\u0259lid\u0259, bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n h\u0259rbi m\u00fcst\u0259vid\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k \u0130p\u0259k Yolunda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitliyi qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu kimi ekstrimal v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259k s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 \u00a0ehtiyac var v\u0259 hesab edir\u0259m ki, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 tezlikl\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 g\u00fcnd\u0259min\u0259 alacaq v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 add\u0131mlar atacaq.<br \/>\nRusiyadan veril\u0259n a\u00e7\u0131qlamalara, xarici i\u015fl\u0259r naziri Sergey Lavrovun &#8220;T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n h\u0259rbi m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259sini arzu etmirik&#8221; fikrin\u0259 baxd\u0131qda ortaya maraql\u0131 n\u00fcanslar \u00e7\u0131x\u0131r. \u018fg\u0259r regionda do\u011furdanda t\u00fcrk &#8211; rus uzla\u015fmas\u0131 olacaqsa, \u0130p\u0259k Yolunu t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitliyini \u00a0KTMT t\u0259kba\u015f\u0131na t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259z. Bu m\u0259nada T\u00fcrkiy\u0259nin, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00a0d\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck rol d\u00fc\u015f\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri<\/p>\n<p>T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n da s\u00fclhm\u0259raml\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r formala\u015fd\u0131rmas\u0131, onun KTMT il\u0259 birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>-Qazax\u0131stan olaylar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 tarixi \u015eu\u015fa b\u0259yannam\u0259sinin m\u00fcdd\u00fc\u0259lar\u0131n\u0131n daha \u00e7evik \u015f\u0259kild\u0259 realla\u015fmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti yaratm\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211;Az\u0259rbaycan &#8211; T\u00fcrkiy\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131na g\u0259ldikd\u0259, Qazax\u0131stan hadis\u0259l\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lacaq \u00e7ox d\u0259rsl\u0259r var. Birincisi, \u00f6lk\u0259d\u0259 milli g\u0259lir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n daha \u0259dal\u0259tli bir m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si \u00e7ox vacibdir. \u0130ndiki d\u00f6vrd\u0259 daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u00fcsullarla \u00f6lk\u0259l\u0259r u\u011frunda, h\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki sabitliyin pozulmas\u0131, onlara t\u0259sir imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r olacaq. Bu m\u0259mada xalq &#8211; d\u00f6vl\u0259t, \u00a0mill\u0259t d\u00f6vl\u0259t b\u00fct\u00fcnl\u0259\u015fm\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131 \u00e7ox m\u00fch\u00fcmd\u00fcr. \u00a0Ikinicisi, T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259lidir. T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259nin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, sabitliyinin t\u0259minat\u0131d\u0131r. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitliyinin t\u0259min \u00a0edilm\u0259sind\u0259 d\u0259 bu \u00e7ox m\u00fch\u00fcmd\u00fcr. Bu m\u0259nada \u015eu\u015fa b\u0259yannam\u0259sinin bir b\u0259nz\u0259rinin d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 imzalanmas\u0131nda fayda var. Milli elitalar\u0131n da daha \u00e7ox mill\u0259t\u0259, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na ba\u011fl\u0131 olan insanlardan se\u00e7ilm\u0259si d\u0259 olduqca m\u00fch\u00fcmd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz zaman dey\u0259 bil\u0259rik ki, Qazax\u0131stan hadis\u0259l\u0259ri \u0259slind\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi d\u0259rsl\u0259r ortaya qoyur.<\/p>\n<p><strong>S\u00fcleyman \u0130smay\u0131lb\u0259yli<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Telman N\u00fcsr\u0259to\u011flu: &#8220;T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259lidir&#8221; T\u00fcrk \u0130slam Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri Telman N\u00fcsr\u0259to\u011flu\u00a0 Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r v\u0259 bunun t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birlik v\u0259 b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 m\u00fcmk\u00fcn t\u0259sirl\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19735,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,1],"tags":[],"class_list":["post-19734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahib","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19734"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19737,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19734\/revisions\/19737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}