{"id":1955,"date":"2017-10-05T04:19:19","date_gmt":"2017-10-05T00:19:19","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=1955"},"modified":"2017-10-05T11:05:46","modified_gmt":"2017-10-05T07:05:46","slug":"q%c9%99sr-%c9%99l-f%c9%99rid-s%c9%99hrada-qayaliq-ustund%c9%99-t%c9%99nha-q%c9%99sr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=1955","title":{"rendered":"Q\u0259sr \u0259l-F\u0259rid : S\u0259hrada qayal\u0131q \u00fcst\u00fcnd\u0259 t\u0259nha q\u0259sr"},"content":{"rendered":"<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n \u015fimal\u0131nda sonsuzlu\u011fa do\u011fru uzanan q\u0131z\u0131l\u0131 r\u0259ngli\u00a0 s\u0259hral\u0131q. Hara bax\u0131rsansa,\u00a0 g\u00f6z\u00fcn yaln\u0131z qum g\u00f6r\u00fcr. V\u0259&#8230;. Q\u0259fil \u0259z\u0259m\u0259tli bir qaya peyda olur. . Qayan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 dayanan qala divarlar\u0131 insan\u0131 ani olaraq, q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259r\u0259 apar\u0131r.\u00a0 Fasad\u0131 hamar x\u0259ttli, k\u0259narlar\u0131 d\u00fczbucaql\u0131d\u0131r. Bu x\u0259tl\u0259r v\u0259 d\u00fczbucaqlar, kobud v\u0259 k\u0259l\u0259-k\u00f6t\u00fcr da\u015flarla birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k, k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259zad yarad\u0131r. Bu da ona diqq\u0259t ed\u0259n h\u0259r k\u0259si t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirm\u0259y\u0259 bilmir..\u00a0 Baxanlar\u0131 ilk olaraq, eyni bir sual d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr:\u00a0 G\u00f6r\u0259s\u0259n bunu kim in\u015fa edib? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? Bu insan \u0259m\u0259yi ola bilm\u0259z! B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0130lahi bir q\u00fcvv\u0259 bunu s\u0259hral\u0131\u011fda hans\u0131sa bir missiya \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131b?!\u00a0 G\u00f6r\u0259s\u0259n, s\u0259hral\u0131\u011fa \u00fcz tutmu\u015f q\u0259dim sivilizasiyan\u0131n bu\u00a0 qal\u0131\u011f\u0131 hans\u0131 d\u00f6vr\u0259 aiddir?<\/p>\n<p><strong>Bu abid\u0259 \u018fl-F\u0259rid q\u0259sri ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Bizim eran\u0131n 1-ci \u0259srind\u0259 islama q\u0259d\u0259rki N\u0259bati s\u0259lt\u0259n\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 in\u015fa edilib.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259dain-Saleh (bura h\u0259m d\u0259 \u018fl-Hicr v\u0259 ya Heqra da adlan\u0131r) arxeoloji kompleksinin \u0259razisind\u0259dir. Burada y\u00fcz\u0259 yax\u0131n\u00a0 buna b\u0259nz\u0259r abid\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur.\u00a0 (P.S. Fikrimizc\u0259, Xaqani \u015eirvaninin m\u0259\u015fhur \u201cM\u0259dain x\u0259rab\u0259l\u0259ri\u201d q\u0259sid\u0259si bura il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.)<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r q\u0259sr siz\u0259 qayal\u0131qdak\u0131 Petra \u015f\u0259h\u0259rini ( m\u00fcasir \u0130ordaniya) xat\u0131rlad\u0131rsa, dem\u0259li yan\u0131lm\u0131rs\u0131n\u0131z. Petra \u015f\u0259h\u0259ri N\u0259bati \u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u00a0 paytaxt\u0131 olub.\u00a0 M\u0259dain-Saleh is\u0259, N\u0259batinin ikinci b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259ri olub. Bura h\u0259m d\u0259 ticar\u0259t \u015f\u0259h\u0259ri kimi m\u0259\u015fhur olub.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 is\u0259, \u018fl-F\u0259rid\u00a0 n\u0259 qala, n\u0259 d\u0259 q\u0259srdir. T\u00fcrb\u0259dir. T\u00fcrb\u0259nin tikinti i\u015fl\u0259ri o zamandan natamam qal\u0131b. Bu da, n\u0259batil\u0259rin \u00f6z \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ucaltd\u0131qlar\u0131 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m da\u015f abid\u0259l\u0259rin xarakter x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini bilm\u0259yimiz\u0259 imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Ad\u0259t\u0259n, n\u0259batil\u0259r xammal kimi, qum da\u015flar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259rdil\u0259r. Konctruksiya \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan da\u015flar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dan yuxar\u0131ya do\u011fru yonaraq, ist\u0259dikl\u0259ri n\u0259tic\u0259y\u0259 nail olurdular.\u00a0 Onlar\u0131n memarl\u0131\u011f\u0131nda Q\u0259dim Misir, Q\u0259dim Yunan\u0131stan v\u0259 Assuriya memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n izl\u0259rin\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>T\u00fcrb\u0259nin sah\u0259sinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc, orada d\u0259fn olunan \u015f\u0259xsin sosial statusundan x\u0259b\u0259r verir.\u00a0 \u018fl-F\u0259rid t\u00fcrb\u0259si, ke\u00e7mi\u015f N\u0259bati \u015fahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 olan 131 t\u00fcrb\u0259d\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>1900 ya\u015f\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq, \u018fl-F\u0259rid t\u00fcrb\u0259si indiy\u0259d\u0259k \u0259la v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qal\u0131b. Bunu t\u00fcrb\u0259nin yerl\u0259\u015fdiyi \u0259razinin quru iqlimi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r.\u00a0 &#8220;Kasr al-Farid&#8221; dilimiz\u0259\u00a0 \u201cT\u0259nha q\u0259sr\u201d\u00a0 kimi t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunsa da,\u00a0 t\u00fcrb\u0259 q\u0259tiyy\u0259n t\u0259nha deyil.\u00a0 H\u0259r g\u00fcn \u018fl-F\u0259rid t\u00fcrb\u0259si xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n turist\u00a0 ax\u0131n\u0131 il\u0259 dolur. \u00d6z\u00fc d\u0259 daxil olmaqla, d\u00fcnyan\u0131n bu kimi abid\u0259l\u0259ri, UNESCO-nun D\u00fcnya \u0130rsi siyah\u0131s\u0131nda yer al\u0131b. (S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n iki abid\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259l-F\u0259rid t\u00fcrb\u0259si,i bu siyah\u0131da \u00f6n yerd\u0259dir.) \u018fl-F\u0259rid t\u00fcrb\u0259sind\u0259n sonra, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n ilk paytaxt\u0131 olmu\u015f \u018fd-Dirriya h\u0259min siyah\u0131da ikinci yerd\u0259dir.<\/p>\n<p>mediazona.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131n \u015fimal\u0131nda sonsuzlu\u011fa do\u011fru uzanan q\u0131z\u0131l\u0131 r\u0259ngli\u00a0 s\u0259hral\u0131q. Hara bax\u0131rsansa,\u00a0 g\u00f6z\u00fcn yaln\u0131z qum g\u00f6r\u00fcr. V\u0259&#8230;. Q\u0259fil \u0259z\u0259m\u0259tli bir qaya peyda olur. . Qayan\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 dayanan qala divarlar\u0131 insan\u0131 ani&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1956,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,17,24,15],"tags":[],"class_list":["post-1955","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-dbiyyat","category-manset","category-mdniyyt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1955","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1955"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1955\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1967,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1955\/revisions\/1967"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}