{"id":19301,"date":"2021-12-05T15:08:33","date_gmt":"2021-12-05T11:08:33","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=19301"},"modified":"2021-12-05T15:09:00","modified_gmt":"2021-12-05T11:09:00","slug":"qoca-s%c9%99rqin-nur-m%c9%99nb%c9%99yi-nizami-g%c9%99nc%c9%99vi-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=19301","title":{"rendered":"Qoca \u015e\u0259rqin nur m\u0259nb\u0259yi \u2013 Nizami G\u0259nc\u0259vi"},"content":{"rendered":"<p>Nizami G\u0259nc\u0259vi haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 ilk m\u0259lumata g\u00f6rk\u0259mli alim, tarix\u00e7i Abbasqulu a\u011fa Bak\u0131xanovun \u201cG\u00fcl\u00fcstani-\u0130r\u0259m\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 rast g\u0259lirik. O, bu \u0259s\u0259rind\u0259 Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir \u00e7ox vacib m\u0259qamlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131r. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra g\u00f6rk\u0259mli \u0259dib, yaz\u0131\u00e7\u0131, dramaturq Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259rinin birind\u0259 \u00e7ox geni\u015f olmasa da, q\u0131sa bir m\u0259zmunda Nizami G\u0259nc\u0259vi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat verir. Nizami haqq\u0131nda ilk \u0259n geni\u015f ara\u015fd\u0131rman\u0131n m\u00fc\u0259llifi is\u0259 g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim Firidun b\u0259y K\u00f6\u00e7\u0259rlidir. F.K\u00f6\u00e7\u0259rli 1903-c\u00fc ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixi\u201d kitab\u0131n\u0131n 1908-ci ild\u0259ki n\u0259\u015frind\u0259 Nizami haqq\u0131nda oxucular\u0131 \u0259trafl\u0131 bilgil\u0259ndirib. 1909-cu ild\u0259 M.Axundzad\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 Nizami haqq\u0131nda kitab \u00e7ap etdirir. T\u0259dqiqat xarakterli b\u00fct\u00fcn bu yaz\u0131lar h\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck Nizami d\u00fchas\u0131n\u0131 geni\u015f a\u00e7a bilm\u0259s\u0259 d\u0259, bu \u015f\u0259xsiyy\u0259tin z\u0259ngin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 at\u0131lan ilk u\u011furlu add\u0131mlar idi.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Cavan\u015fir Feyziyevin \u201c\u015e\u0259rqin nur m\u0259nb\u0259yi \u2013Nizami G\u0259nc\u0259vi\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p>Fars aliml\u0259rinin d\u0259 Nizami irsin\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259rdiyini qeyd ed\u0259n m\u00fc\u0259llif yaz\u0131r: \u201cNizaminin \u0259s\u0259rl\u0259rinin toplan\u0131lmas\u0131nda, ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u0130ran aliml\u0259rinin d\u0259 x\u00fcsusi rolu var. \u0130lk d\u0259f\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi \u0259s\u0259rl\u0259rinin m\u00fck\u0259mm\u0259l elmi-t\u0259nqidi m\u0259tnl\u0259rini haz\u0131rlay\u0131b n\u0259\u015fr etdir\u0259n V.D\u0259stgirdi olub. Dig\u0259r \u0130ran alimi S\u0259id N\u0259fisi d\u0259 Nizami \u0259s\u0259rl\u0259rinin t\u0259dqiqind\u0259 \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131b. H\u0259l\u0259 o zamanlarda Avropa v\u0259 Rusiyan\u0131n \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas aliml\u0259rind\u0259n d\u0259 Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, ara\u015fd\u0131rmalar aparan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Sovet Az\u0259rbaycan\u0131nda Nizami s\u0259n\u0259tinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259, t\u0259dqiqin\u0259, t\u0259bli\u011fin\u0259 1920-ci ill\u0259rd\u0259n ba\u015flan\u0131l\u0131b v\u0259 bu proses 1930-cu ill\u0259rd\u0259 daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015fdi. Bu da 1939-cu ild\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vinin anadan olmas\u0131n\u0131n 800 illik yubileyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 geni\u015f t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Lakin 2-ci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015flamas\u0131 bu t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259xir\u0259 sal\u0131nmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu v\u0259 Nizaminin yubileyi yaln\u0131z m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra, 1947-ci ild\u0259 ke\u00e7irildi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi haqq\u0131nda yaz\u0131lan ilk m\u0259qal\u0259l\u0259rd\u0259n birinin m\u00fc\u0259llifi Yevgeni Eduardovi\u00e7 Bertels oldu. Onun yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n dahi \u015fairi Nizami\u201d m\u0259qal\u0259si 1939-cu ild\u0259 \u201cKommunist\u201d q\u0259zetind\u0259 \u00e7ap edildi. Y.E.Bertelsin m\u0259qal\u0259sind\u0259 Nizaminin fars dilind\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259r yazmas\u0131na v\u0259 bunun ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 d\u0259 toxunulurdu. Qeyd olunurdu ki, o d\u00f6vr\u00fcn \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u015feir dili fars dili idi v\u0259 yarad\u0131c\u0131 s\u0259n\u0259tkarlar da \u0259s\u0259rl\u0259rini bu dild\u0259 yaz\u0131rd\u0131lar. Nizaminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir co\u011frafi m\u0259kanda \u2212 Hindistandan Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 q\u0259d\u0259r olan geni\u015f bir m\u0259kanda \u015fairl\u0259r \u0259s\u0259rl\u0259rini fars dilind\u0259 yazma\u011fa m\u0259cbur idil\u0259r. Nizaminin d\u0259 farsca yazmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi m\u0259hz h\u0259min d\u00f6vr poeziyas\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 tendensiyalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. El\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 1939-1947-ci ill\u0259rd\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 H\u0259mid Arasl\u0131 Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha d\u0259rin \u00e7alarlar\u0131n\u0131 izah edib, elmi ictimaiyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran bir s\u0131ra m\u0259qal\u0259l\u0259rini \u00e7ap etdirdi: 1) \u201cAz\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n parlaq q\u00fcvv\u0259si \u2212 Nizami G\u0259nc\u0259vi\u201d (1939); \u201c\u00d6lm\u0259z dastan\u201d (1947); \u201cCahan\u015f\u00fcmul s\u0259n\u0259tkar\u201d (1947); \u201cQ\u0259lb \u015fairi\u201d (1947). Bu m\u0259qal\u0259l\u0259r Nizami d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn v\u0259 yarad\u0131c\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi onun b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc v\u0259 yeti\u015fdiyi m\u00fchitin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli idi. El\u0259 h\u0259min ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan heyk\u0259ltara\u015fl\u0131q m\u0259kt\u0259binin banisi Fuad Abdurahmanovun Nizami G\u0259nc\u0259vi obraz\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 axtar\u0131\u015flar \u00f6z n\u0259tic\u0259sini verdi v\u0259 dahi \u015fairin obraz\u0131 dahi heyk\u0259ltara\u015f\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 monumental Nizami heyk\u0259lind\u0259 canland\u0131\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif yaz\u0131r ki, 1939-cu ild\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim Mikay\u0131l R\u0259fili \u00e7ap etdirdiyi \u201cAz\u0259rbaycan inc\u0259s\u0259n\u0259tinin \u00e7ox qiym\u0259tli \u0259s\u0259ri\u201d m\u0259qal\u0259sind\u0259 Nizaminin \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d poemas\u0131n\u0131n Leninqradda (indiki Sankt-Peterburqda) yeni tap\u0131lan \u0259lyazmas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat vermi\u015fdi. Bu fakt\u0131n \u00f6z\u00fc m\u0259hz h\u0259min ill\u0259rd\u0259 Nizami irsinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 faydal\u0131 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirdi.<\/p>\n<p>Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 Mirz\u0259 \u0130brahimov, akademik Heyd\u0259r H\u00fcseynov, Mir C\u0259lal Pa\u015fayev, C\u0259f\u0259r Hac\u0131yev (X\u0259ndan), M\u0259mm\u0259d M\u00fcbariz, Mirz\u0259a\u011fa Quluzad\u0259, M\u0259mm\u0259da\u011fa Sultanov, R\u00fcst\u0259m \u018fliyev, Azad\u0259 R\u00fcst\u0259mova, N\u00fc\u015fab\u0259 Arasl\u0131, X\u0259lil Yusifli kimi yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z Nizami irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli ara\u015fd\u0131rmalar apard\u0131lar. Bu ara\u015fd\u0131rmalarda Nizaminin \u201cX\u0259ms\u0259\u201dy\u0259 q\u0259d\u0259rki yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n onun yaratd\u0131\u011f\u0131 divan haqq\u0131nda m\u0259lumatlar elmi ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Zaman ke\u00e7dikc\u0259 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 maraq art\u0131rd\u0131. Yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015fairl\u0259rimiz Nizaminin \u0259s\u0259rl\u0259rini daha d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nir, onun ideyalar\u0131ndan faydalan\u0131r, ona istinad ed\u0259r\u0259k b\u0259dii yaz\u0131lar ortal\u0131\u011fa qoyma\u011fa ba\u015flay\u0131rd\u0131lar. 1941-ci ild\u0259 g\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan \u015fairi S\u0259m\u0259d Vur\u011fun Nizaminin \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d poemas\u0131n\u0131n motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u201cF\u0259rhad v\u0259 \u015eirin\u201d pyesini yazd\u0131 v\u0259 \u0259s\u0259r teatrda tama\u015faya qoyuldu.<\/p>\n<p>\u201cTan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 Abdulla \u015eaiq is\u0259 Nizaminin \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d poemas\u0131ndan qaynaqlanan \u201cFitn\u0259\u201d pyesini yazd\u0131. A.\u015eaiqin Nizaminin \u201c\u0130sk\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d \u0259s\u0259rind\u0259n ilhamlanaraq q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r pyesi is\u0259 \u201cN\u00fc\u015fab\u0259\u201d adlan\u0131rd\u0131. B\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z Mir C\u0259lal Pa\u015fayev d\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vinin z\u0259ngin irsin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdi. Onun yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cXeyir v\u0259 \u015e\u0259r\u201d, \u201cK\u0259rpick\u0259s\u0259n\u201d hekay\u0259l\u0259ri b\u00f6y\u00fck Nizaminin \u201cSirl\u0259r x\u0259zin\u0259sind\u0259n\u201d, \u201cFitn\u0259\u201d hekay\u0259sinin m\u00f6vzusu is\u0259 \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d poemas\u0131ndan qaynaqlan\u0131rd\u0131. Dig\u0259r Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015fairl\u0259rinin d\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Nizami irsinin t\u0259sirl\u0259rini tapmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu faktlar Nizami G\u0259nc\u0259vi \u0259s\u0259rl\u0259rinin \u00f6lm\u0259zliyini, g\u00fcc\u00fcn\u00fc, q\u00fcdr\u0259tini, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259r v\u0259 yarad\u0131c\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ilham qayna\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259kd\u0259dir. Nizaminin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n musiqi s\u0259n\u0259tin\u0259 d\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259yib. G\u00f6rk\u0259mli musiqi xadiml\u0259rimiz d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u00fcz tutub v\u0259 maraql\u0131 musiqi \u0259s\u0259rl\u0259ri yarad\u0131blar. Dahi b\u0259st\u0259kar\u0131m\u0131z, Az\u0259rbaycan operas\u0131n\u0131n banisi \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259yli Nizaminin \u201cS\u0259nsiz\u201d q\u0259z\u0259li \u0259sas\u0131nda t\u0259krars\u0131z romans yazm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bu romans g\u00f6rk\u0259mli m\u00fc\u011f\u0259nnil\u0259rimiz B\u00fclb\u00fcl v\u0259 daha sonra is\u0259 M\u00fcsl\u00fcm Maqomayev t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k pe\u015f\u0259karl\u0131qla ifa olunub. Tan\u0131nm\u0131\u015f b\u0259st\u0259karlar\u0131m\u0131z \u2212 Qara Qarayev, Fikr\u0259t \u018fmirov, Tofiq Quliyev, Cahangir Cahangirov, S\u00fcleyman \u018fl\u0259sg\u0259rov, \u015e\u0259fiq\u0259 Axundova, A\u011fabac\u0131 Rzayeva, Q\u0259mb\u0259r H\u00fcseynli v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri Nizaminin q\u0259z\u0259ll\u0259ri \u0259sas\u0131nda bir s\u0131ra \u00f6lm\u0259z musiqi \u0259s\u0259rl\u0259ri b\u0259st\u0259l\u0259yibl\u0259r. B\u00f6y\u00fck dirijor Niyazinin \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d operas\u0131n\u0131 yazmas\u0131 da Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015farl\u0131\u011f\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 oldu. B\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar\u0131m\u0131z Qara Qarayevin yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d, \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d baletl\u0259ri milli musiqi x\u0259zin\u0259mizi daha da z\u0259nginl\u0259\u015fdirdi. Az\u0259rbaycan b\u0259st\u0259karlar\u0131 Nizami G\u0259nc\u0259vinin \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259 musiqi \u0259s\u0259rl\u0259ri ithaf edibl\u0259r: \u018ffrasiyab B\u0259d\u0259lb\u0259yli \u201cNizami\u201d operas\u0131n\u0131, Fikr\u0259t \u018fmirov is\u0259 \u201cNizami\u201d baletini yaz\u0131b. Yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 \u015fairl\u0259rimiz d\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 bigan\u0259 qalmay\u0131blar. Tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131 M.S.Ordubadi Nizami haqq\u0131nda \u00e7ox d\u0259y\u0259rli v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 oxucularda b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furan \u201cQ\u0131l\u0131nc v\u0259 q\u0259l\u0259m\u201d roman\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015fd\u0131\u201d, &#8211; dey\u0259 m\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunub.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif \u0259lav\u0259 edir ki, Nizami \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t milli kino s\u0259n\u0259timizd\u0259 d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Nizaminin kino obraz\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 ilk add\u0131mlar h\u0259l\u0259 1950-ci ill\u0259rd\u0259 at\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. 1959-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan kino s\u0259n\u0259tind\u0259 yeni bir hadis\u0259 ba\u015f verdi \u2212 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Nizami G\u0259nc\u0259vi haqq\u0131nda q\u0131sametrajl\u0131 s\u0259n\u0259dli film \u00e7\u0259kildi. Filmin ssenari m\u00fc\u0259llifi \u018fhm\u0259da\u011fa Qurbanov, rejissoru is\u0259 Mikay\u0131l Mikay\u0131lov idi. 1982-ci ild\u0259 Nizami haqq\u0131nda daha bir sanball\u0131 filmin \u00e7\u0259kili\u015fi ba\u015f tutdu. R\u0259ngli v\u0259 y\u00fcks\u0259k texniki standartlar \u0259sas\u0131nda \u00e7\u0259kil\u0259n bu filmd\u0259 Nizami obraz\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u011f\u0259nni M\u00fcsl\u00fcm Maqomayev yaratd\u0131. Filmin rejissoru g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkar Eldar Quliyev idi. Ecazkar s\u0259si il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 heyr\u0259t\u0259 salan M,Maqomayevin Nizami obraz\u0131nda film\u0259 \u00e7\u0259kilm\u0259si b\u00f6y\u00fck \u015fairin ekranlar vasit\u0259sil\u0259 geni\u015f ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdimat\u0131n\u0131n \u00e7ox t\u0259sirli v\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n formas\u0131 idi. Nizami b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fcn M.Maqomayev zirv\u0259sind\u0259 t\u0259qdimat\u0131 filmin \u0259h\u0259miyy\u0259tini daha da art\u0131r\u0131rd\u0131: \u201cNizami irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin 1951-ci ild\u0259 Ankarada n\u0259\u015fr etdirdiyi \u201cAz\u0259rbaycan \u015fairi Nizami\u201d \u0259s\u0259ridir. Bu \u0259s\u0259r sonradan 1992-ci ild\u0259 \u0130stanbulda \u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 V\u0259qfi\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n yenid\u0259n n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur. Sovetl\u0259r Birliyi da\u011f\u0131ld\u0131qdan v\u0259 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi b\u0259rpa olunduqdan sonra da Nizami haqq\u0131nda \u00e7oxsayl\u0131 d\u0259y\u0259rli kitablar n\u0259\u015fr olunub. 2013-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 Z\u0259ncan Universitetinin professoru, az\u0259rbaycanl\u0131 alim H\u00fcseyn T\u00fcrksoyun Misirin X\u0259d\u0259viyy\u0259 kitabxanas\u0131nda Nizami G\u0259nc\u0259viy\u0259 aid oldu\u011fu iddia edil\u0259n az\u0259rbaycanca-t\u00fcrkc\u0259 divan n\u00fcsx\u0259sini tapmas\u0131 v\u0259 onun n\u0259\u015fr edilm\u0259si b\u00f6y\u00fck \u015fairin \u0259d\u0259bi irsinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 \u0259sasl\u0131 t\u00f6hf\u0259 oldu.<\/p>\n<p>Nizami irsinin t\u0259dqiqi v\u0259 t\u0259qdimatlar\u0131 davam edir v\u0259 bu, he\u00e7 zaman dayand\u0131r\u0131lmayacaq. \u00c7\u00fcnki dahi Az\u0259rbaycan \u015fairinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yer alan \u0259sas ideyalar he\u00e7 zaman k\u00f6hn\u0259lm\u0259y\u0259n v\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox insanl\u0131\u011f\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zin\u0259 g\u0259tiril\u0259n universal d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Bu d\u0259y\u0259rl\u0259r Yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 b\u0259rq\u0259rar olub m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndikc\u0259, g\u00f6rk\u0259mli m\u00fct\u0259f\u0259kkirin \u00f6z\u00fc d\u0259 universal d\u0259y\u0259r statusu qazan\u0131r v\u0259 t\u0259kc\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n yox, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin d\u00fchas\u0131na \u00e7evrilir\u201d.<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">055 461 71 21 WHATSAPP<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nizami G\u0259nc\u0259vi haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 ilk m\u0259lumata g\u00f6rk\u0259mli alim, tarix\u00e7i Abbasqulu a\u011fa Bak\u0131xanovun \u201cG\u00fcl\u00fcstani-\u0130r\u0259m\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 rast g\u0259lirik. O, bu \u0259s\u0259rind\u0259 Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir \u00e7ox vacib m\u0259qamlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131r. Bir m\u00fcdd\u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19302,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,4,1],"tags":[],"class_list":["post-19301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19301"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19303,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19301\/revisions\/19303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}