{"id":1930,"date":"2017-10-05T01:33:40","date_gmt":"2017-10-04T21:33:40","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=1930"},"modified":"2017-10-05T01:36:09","modified_gmt":"2017-10-04T21:36:09","slug":"r%c9%99smi-ankara-bolg%c9%99d%c9%99ki-siyas%c9%99tin-koklu-d%c9%99yism%c9%99sin%c9%99-q%c9%99rar-verib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=1930","title":{"rendered":"R\u0259smi Ankara b\u00f6lg\u0259d\u0259ki siyas\u0259tin k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 q\u0259rar verib."},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 prezidenti\u00a0R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n \u0130rana s\u0259f\u0259ri bir \u00e7ox m\u0259tl\u0259bl\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xartd\u0131. \u018frdo\u011fan, iranl\u0131 h\u0259mkar\u0131\u00a0H\u0259s\u0259n Ruhani il\u0259 Suriya b\u00f6hran\u0131n\u0131, \u0130raqdak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130raq\u0131n k\u00fcrd muxtariyy\u0259tinin &#8220;m\u00fcst\u0259qillik haqq\u0131nda referendumu&#8221;nun n\u0259tic\u0259l\u0259rini m\u00fczakir\u0259 etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 iqtisadi yax\u0131nla\u015fman\u0131 da \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kdi. Amma s\u0259f\u0259rin m\u0259qs\u0259di, t\u0259kc\u0259 sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. D\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tini \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdikl\u0259ri \u00f6lk\u0259l\u0259rin burnunun ucunda ba\u015f ver\u0259n\u00a0k\u0259nar m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 y\u0259qin ki, birg\u0259 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0130ran m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259ti bir daha t\u0259sdiql\u0259yir ki, \u0259laq\u0259l\u0259r tarix\u0259 h\u0259kk olunmu\u015f ziqzaqvari \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 tam uy\u011fundur. Haz\u0131rda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 yax\u0131nla\u015fma getdikc\u0259 daha \u00e7ox hiss olunur. Buna bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259b olsa da, b\u00f6lg\u0259d\u0259ki qeosiyasi v\u0259ziyy\u0259t iki m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259tin eyni m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sini qa\u00e7\u0131lmaz edir. H\u0259l\u0259 2011-ci ild\u0259n Ankara il\u0259 Tehran aras\u0131nda ciddi anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. B\u00f6lg\u0259 siyas\u0259tind\u0259 iki d\u00f6vl\u0259t t\u0259rs-m\u00fct\u0259nasib yana\u015fmalar s\u0259rgil\u0259m\u0259kl\u0259, dem\u0259k olar bar\u0131\u015fmaz r\u0259qib\u0259 \u00e7evrildil\u0259r. Tehran israrla Ankaran\u0131n Suriya problemind\u0259ki m\u00f6vqeyi il\u0259 bar\u0131\u015fmayaraq, a\u00e7\u0131q b\u0259yan etdi ki, T\u00fcrkiy\u0259 s\u0259hv yoldad\u0131r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 tezlikl\u0259 pe\u015fman olacaq. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, r\u0259smi Ankara da bununla raz\u0131la\u015fmay\u0131b m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi kursa davam etdi. 2016-c\u0131 ild\u0259n b\u0259ri T\u00fcrkiy\u0259nin siyasi elitas\u0131, Yax\u0131n \u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n Amerikan\u0131 t\u0259nqid ed\u0259r\u0259k, sabiq prezident Barak Obaman\u0131 b\u00f6y\u00fck b\u0259lalar\u0131n cavabdehi kimi ittiham etdi.\u00a0Faktiki olaraq, Ankara \u00f6z\u00fcn\u00fcn yanl\u0131\u015f kursda oldu\u011funu dolay\u0131 yolla etiraf etdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Rusiyan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Astana prosesi he\u00e7 d\u0259 asan ba\u015fa g\u0259lm\u0259di. Lakin davamiyy\u0259t Q\u0259rbin m\u00fcnasib\u0259ti fonunda \u00e7oxlu \u00fcmidverici alternativl\u0259rin oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rdi. Bunun da n\u0259tic\u0259si olaraq, Ankara il\u0259 Tehran bir-birinin s\u00f6z\u00fcn\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259lin\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Haz\u0131rki durumda Suriya v\u0259 \u0130raqda v\u0259ziyy\u0259t nisb\u0259t\u0259n sabitl\u0259\u015fs\u0259 d\u0259, qar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n t\u0259hdidl\u0259r b\u00f6lg\u0259 m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259rini \u00fcmumi rislk\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 vahid m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259sini aktualla\u015fd\u0131r\u0131r. K\u00fcrd\u00fcstan problemi Ankara il\u0259 Tehran\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 yax\u0131nla\u015fma\u011fa m\u0259cbur edir. Art\u0131q iki qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcdafi\u0259 nazirl\u0259ri qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r etm\u0259kl\u0259, h\u0259rbi-texniki sah\u0259d\u0259 \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rini birliy\u0259 apar\u0131rlar. AB\u015e v\u0259 \u0130srail \u0130raq\u0131n par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 gizl\u0259tm\u0259d\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259yirl\u0259r. Bu is\u0259, region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259dir. Bir halda ki, Va\u015finqton v\u0259 T\u0259l-\u018fviv b\u00f6lg\u0259d\u0259 k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ba\u015f verm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131rlar, o zaman \u0130ran, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 dig\u0259r m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259r g\u00f6z\u0259l analay\u0131rlar ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r b\u00f6y\u00fck \u0259razid\u0259 par\u00e7alanmaya t\u0259kan verm\u0259k m\u0259qs\u0259di g\u00fcd\u00fcr. Y\u0259ni, Yax\u0131n v\u0259 Orta \u015e\u0259rqin siyasi x\u0259rit\u0259sin\u0259 yeni h\u00f6kml\u0259r verilir v\u0259 bundan ir\u0259li g\u0259l\u0259n c\u0259r\u0259yanlar he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmayacaq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u0259xmin\u0259n be\u015f il \u0259vv\u0259l Ankara Amerikan\u0131n narahatl\u0131\u011f\u0131na \u015f\u0259rik olaraq, \u015fi\u0259 zola\u011f\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259n ehtiyatlanaraq, Q\u0259rb koalisiyas\u0131n\u0131n ortaya qoydu\u011fu plana kort\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259 &#8220;h\u0259&#8221; demi\u015fdi. Lakin indi T\u00fcrkiy\u0259 anlay\u0131r ki, Q\u0259rb v\u0259 onun yax\u0131n m\u00fctt\u0259fiql\u0259ri t\u0259kc\u0259 \u015fi\u0259 amilin\u0259 qar\u015f\u0131 deyil, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259c\u0259k \u00f6lk\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131na qar\u015f\u0131 m\u0259xvi plan \u00e7\u0131z\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259 \u00f6z\u00fc d\u0259 Q\u0259rb\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 t\u00f6r\u0259d\u0259n amill\u0259r s\u0131ras\u0131na daxil edilib. V\u0259ziyy\u0259td\u0259n bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Ankara art\u0131q bu m\u0259xfi plan\u0131n reall\u0131\u011f\u0131na \u015f\u00fcbh\u0259 etmir v\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259ki siyas\u0259tin k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 q\u0259rar verib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dcmumi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r indi \u0130ranla T\u00fcrkiy\u0259ni getdikc\u0259 bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r. Art\u0131q iki \u00f6lk\u0259nin ali r\u00fctb\u0259li h\u0259rb\u00e7il\u0259ri Ankara v\u0259 Tehrandaki g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri zaman\u0131 \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n siyasi ruhlu a\u00e7\u0131qlama v\u0259 b\u0259yanatlarla \u00e7\u0131x\u0131\u015flar da edibl\u0259r. Bu qon\u015fular\u0131n strateji yax\u0131nla\u015fmaya \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdiyini g\u00f6st\u0259rir. R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n Tehran s\u0259f\u0259ri t\u0259kc\u0259 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00f6lg\u0259 siyas\u0259tind\u0259 yeni nizam\u0131n yaranmas\u0131nda h\u0259lledici rol oynayacaq. \u00dcmumi raz\u0131la\u015fmalar, Q\u0259rb koalisiyasi\u0131 il\u0259 \u0130srailin birg\u0259 planlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda ciddi rol oynaya bil\u0259r. \u00c7ox guman ki, bunu Rusiya da ist\u0259yir. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rda \u0259n b\u00f6y\u00fck narahatl\u0131q oturu\u015fmu\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin par\u00e7alanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. M\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131 ba\u015f al\u0131b ged\u0259rs\u0259,b\u00f6y\u00fck xaos qa\u00e7\u0131lmaz olacaq. T\u0259xribatlar\u0131 i\u015fl\u0259yib ortaya atan t\u0259r\u0259fl\u0259r bu qaynar m\u0259kandan uzaq olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6zl\u0259rini rahat hiss edirl\u0259r. Onlar \u015e\u0259rqi at\u0259\u015f\u0259 q\u0259rq etm\u0259kl\u0259, y\u00fcr\u00fctd\u00fckl\u0259ri geosiyas\u0259ti \u015fah \u0259s\u0259r kimi b\u0259sl\u0259yib ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dirl\u0259r.Bu is\u0259 n\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259, n\u0259 \u0130rana, n\u0259 Rusiyaya v\u0259 n\u0259 d\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 laz\u0131m deyil&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tofiq Abbasov<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; T\u00fcrkiy\u0259 prezidenti\u00a0R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n \u0130rana s\u0259f\u0259ri bir \u00e7ox m\u0259tl\u0259bl\u0259ri \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xartd\u0131. \u018frdo\u011fan, iranl\u0131 h\u0259mkar\u0131\u00a0H\u0259s\u0259n Ruhani il\u0259 Suriya b\u00f6hran\u0131n\u0131, \u0130raqdak\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0130raq\u0131n k\u00fcrd muxtariyy\u0259tinin &#8220;m\u00fcst\u0259qillik haqq\u0131nda referendumu&#8221;nun n\u0259tic\u0259l\u0259rini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1924,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,25,24,4,1,18],"tags":[],"class_list":["post-1930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-gundm","category-manset","category-siyast","category-xbr-xtti","category-yazarlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1930"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1931,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1930\/revisions\/1931"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}