{"id":19273,"date":"2021-11-25T23:21:32","date_gmt":"2021-11-25T19:21:32","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=19273"},"modified":"2021-11-25T23:21:32","modified_gmt":"2021-11-25T19:21:32","slug":"qoca-s%c9%99rqin-nur-m%c9%99nb%c9%99yi-nizami-g%c9%99nc%c9%99vi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=19273","title":{"rendered":"Qoca \u015e\u0259rqin nur m\u0259nb\u0259yi \u2013 Nizami G\u0259nc\u0259vi"},"content":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2021-ci ilin \u201cNizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li\u201d elan edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131nda deyilir: \u201cDahi Az\u0259rbaycan \u015fairi v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkiri Nizami G\u0259nc\u0259vi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin b\u0259dii fikir salnam\u0259sind\u0259 yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7m\u0131\u015f nadir \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259ndir\u201d.<\/p>\n<p>Do\u011frudan da, h\u0259l\u0259 XII \u0259srd\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vinin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r bu g\u00fcn\u0259d\u0259k d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif xalqlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n sevil\u0259r\u0259k oxunur v\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. Yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rl\u0259 yaln\u0131z \u015e\u0259rqin deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli simalar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f Nizami G\u0259nc\u0259vinin ad\u0131 h\u0259qiqi m\u0259nada xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yidir. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi ruhuna ehtiram ifad\u0259si olaraq d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin Bak\u0131ya g\u0259li\u015fi v\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirin 880 illik yubiley t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259si bir daha Nizami \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin qlobal miqyas\u0131n\u0131 v\u0259 universal d\u0259y\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Cavan\u015fir Feyziyevin \u201cQoca \u015e\u0259rqin nur m\u0259nb\u0259yi \u2013 Nizami G\u0259nc\u0259vi\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunur: \u201cNizami G\u0259nc\u0259vinin h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bilgil\u0259ri \u0259sas\u0259n onun yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Nizaminin do\u011fum tarixi d\u0259qiq bilinm\u0259s\u0259 d\u0259, do\u011fum ili 1141-ci il olaraq g\u00f6st\u0259rilir. UNESCO da onun do\u011fum tarixini m\u0259hz 1141-ci il olaraq q\u0259bul etmi\u015f v\u0259 1991-ci il Nizaminin anadan olmas\u0131n\u0131n 850 illik yubileyi \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cNizami \u0130li\u201d elan edilmi\u015fdi. Nizaminin v\u0259fat tarixi il\u0259 ba\u011fl\u0131 da m\u00fcxt\u0259lif r\u0259q\u0259ml\u0259r g\u00f6st\u0259rils\u0259 d\u0259, onun 1209-cu ild\u0259 d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7d\u00fcy\u00fc ehtimal olunur. M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 \u015fairin \u0259sl ad\u0131n\u0131n \u0130lyas, ata ad\u0131n\u0131n Yusif, baba ad\u0131n\u0131n is\u0259 Z\u0259ki oldu\u011fu qeyd olunur. \u018fd\u0259bi l\u0259q\u0259b kimi \u015fair \u201cNizami\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc se\u00e7mi\u015f v\u0259 bu adla da m\u0259\u015fhurla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Nizami G\u0259nc\u0259d\u0259 do\u011fulub v\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131b. Onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuq imperiyas\u0131n\u0131n (1077-1307-ci ill\u0259r) v\u0259 onun yerli t\u0259msil\u00e7il\u0259ri olan Az\u0259rbaycan Atab\u0259yl\u0259rinin hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda idi. Nizaminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 bu co\u011frafiyada fars m\u0259d\u0259niyy\u0259ti hakim olmu\u015f v\u0259 o da \u0259s\u0259rl\u0259rini m\u0259hz bu dild\u0259 yazmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fs\u0259rl\u0259rini fars dilind\u0259 yazmas\u0131na baxmayaraq, Nizami G\u0259nc\u0259vi Az\u0259rbaycan \u015fairidir v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 bel\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Nizami y\u00fcks\u0259k t\u0259hsil alm\u0131\u015f, \u0259r\u0259b v\u0259 fars \u0259d\u0259biyyat\u0131na d\u0259rind\u0259n b\u0259l\u0259d olmu\u015f, riyaziyyat, astronomiya, astrologiya, \u0259lkimya, tibb, botanika, teologiya, Quran\u0131n t\u0259fsiri, xristianl\u0131q, iudaizm, \u0130ran mifl\u0259ri v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259ri, tarix, etika, f\u0259ls\u0259f\u0259, musiqi, t\u0259sviri s\u0259n\u0259t sah\u0259l\u0259rini d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l \u00f6yr\u0259nmi\u015fdir. Nizami d\u00fcnyan\u0131n m\u0259\u015fhur filosoflar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini oxumu\u015f v\u0259 onlardan ciddi \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259nmi\u015fdi. Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc h\u0259min filosoflar\u0131n z\u0259ngin fikirl\u0259rini ger\u00e7\u0259k h\u0259yatla \u0259laq\u0259l\u0259ndirib \u0259d\u0259bi \u00fcsullarla t\u0259qdim ed\u0259 bilm\u0259yind\u0259dir\u201d.<\/p>\n<p>Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u015e\u0259rq intibah\u0131n\u0131n zirv\u0259si adland\u0131ran m\u00fc\u0259llif yaz\u0131r: \u201cOnun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri ictimai-siyasi ideyalar apar\u0131c\u0131 x\u0259tt\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, qlobal humanizm ideyalar\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Nizami d\u00fchas\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 ya\u015fay\u0131r, o, s\u0259rh\u0259dl\u0259ri ke\u00e7ir, d\u00fcnyan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 xalqlar\u0131n\u0131n dill\u0259rind\u0259 ciddi s\u00f6z s\u0259n\u0259tin\u0259 \u00e7evrilir. 2012-ci il aprelin 20-d\u0259 \u0130taliyan\u0131n paytaxt\u0131 Roma \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 Roma \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki m\u0259\u015fhur \u201cVilla Borghese\u201d park\u0131nda Nizami G\u0259nc\u0259vinin abid\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. Abid\u0259nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda Neapol \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q Universitetinin professoru Mineli Bernardini \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, Nizami G\u0259nc\u0259vini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirdi v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7an dahi \u015fairin \u0259s\u0259rl\u0259rini b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zsiz x\u0259zin\u0259 adland\u0131rd\u0131, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na xidm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131, dig\u0259r xalqlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131. Bu g\u00fcn do\u011fma v\u0259t\u0259ni Az\u0259rbaycanda Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131 il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 qurumlar m\u00f6vcuddur. Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu Nizami G\u0259nc\u0259vinin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat Muzeyi d\u0259 Bak\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259dir v\u0259 bu muzeyin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda is\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015fairin heyk\u0259li ucal\u0131r. 2012-ci ild\u0259 yarad\u0131lan Beyn\u0259lxalq Nizami M\u0259rk\u0259zinin f\u0259aliyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 geni\u015f t\u0259sir dair\u0259si v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. D\u00fcnyan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rinin bu m\u0259rk\u0259zd\u0259 topla\u015fmas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan namin\u0259 faydal\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259si olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Nizami d\u00fcnyas\u0131 int\u0259has\u0131z bir d\u0259ryad\u0131r. \u0130ll\u0259r ke\u00e7ir, \u0259srl\u0259r d\u0259yi\u015fir, amma Nizami G\u0259nc\u0259vi f\u0259ls\u0259f\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259r d\u0259yi\u015fmir v\u0259 bel\u0259c\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin \u00f6z\u00fc d\u0259 milli s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015faraq universal bir d\u0259y\u0259r\u0259 \u00e7evrilir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyi d\u0259 m\u0259hz bel\u0259 bir d\u0259y\u0259r\u0259 sahib olmas\u0131ndad\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin:\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">055 461 71 21 WHATSAPP<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2021-ci ilin \u201cNizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li\u201d elan edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131nda deyilir: \u201cDahi Az\u0259rbaycan \u015fairi v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkiri Nizami G\u0259nc\u0259vi b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin b\u0259dii fikir salnam\u0259sind\u0259 yeni s\u0259hif\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19274,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,4,1],"tags":[],"class_list":["post-19273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19273"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19275,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19273\/revisions\/19275"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}