{"id":18358,"date":"2021-08-16T11:06:26","date_gmt":"2021-08-16T07:06:26","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=18358"},"modified":"2021-08-16T11:09:09","modified_gmt":"2021-08-16T07:09:09","slug":"taliban-h%c9%99r%c9%99katinin-t%c9%99rkibi-kiml%c9%99rd%c9%99n-ibar%c9%99tdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=18358","title":{"rendered":"\u201cTaliban\u201d h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n t\u0259rkibi kiml\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u018ffqan\u0131standa ba\u015f ver\u0259n hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131 h\u0259rbi v\u0259 siyasi prosesl\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259 bir-birini \u0259v\u0259z etm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Art\u0131q \u018ffqan\u0131stan prezidenti \u018f\u015fr\u0259f Qani istefa verib. O, istefa s\u0259b\u0259bl\u0259rini bel\u0259 a\u00e7\u0131qlay\u0131b: &#8220;Taliban&#8221; m\u0259ni hakimiyy\u0259td\u0259n devirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Kabil\u0259 v\u0259 onun sakinl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 qanl\u0131 h\u00fccum etm\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan etdi. Qan t\u00f6k\u00fclm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259zif\u0259md\u0259n istefa verm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldim&#8221;.M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, art\u0131q radikal &#8220;Taliban&#8221; silahl\u0131lar\u0131 paytaxt Kabil\u0259\u00a0 daxil olublar. \u018ffqan\u0131stan prezidenti \u018f\u015fr\u0259f Qani Kabild\u0259n Tacikistana u\u00e7ub v\u0259 oradan Omana gedib. <\/strong><\/p>\n<p>B\u0259s, &#8220;Taliban&#8221; h\u0259r\u0259k\u0259ti n\u0259dir v\u0259 onun liderl\u0259ri kiml\u0259rdir? Siyasi icmal\u00e7\u0131, politoloq \u018flimusa \u0130brahimov &#8220;Olaylar&#8221;a bildirib ki, &#8220;Taliban&#8221; 1994-c\u00fc ild\u0259 yaranan v\u0259 1996-2004-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131 \u018ffqan\u0131stan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisini idar\u0259 etmi\u015f h\u0259r\u0259katd\u0131r. H\u0259r\u0259kat Q\u0259nd\u0259har \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki m\u0259dr\u0259s\u0259d\u0259, \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Om\u0259r\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, 30 t\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 birg\u0259 yarad\u0131l\u0131b.\u00a0B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259\u015fkilat Pakistan x\u00fcsusi xidm\u0259t orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n T\u00fcrkm\u0259nistan il\u0259 ticar\u0259t yolunun m\u00fcdafi\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Talibanlar\u0131 dig\u0259rl\u0259rind\u0259n zahir\u0259n f\u0259rql\u0259ndir\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259t onlar\u0131n qara \u00e7alma v\u0259 a\u011f paltar geym\u0259l\u0259ridir. M\u0259h\u0259mm\u0259d N\u0259cibulla rejiminin y\u0131x\u0131lmas\u0131ndan sonra dayanmayan v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 talibl\u0259r, \u0259fqan ictimaiyy\u0259tini \u0130slam bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Talibanlar\u0131n hakimiyy\u0259ti zaman\u0131 orta \u0259sr c\u0259za n\u00f6vl\u0259ri yeridilmi\u015fdi: o\u011furlu\u011fa g\u00f6r\u0259 bir v\u0259 ya iki \u0259l k\u0259silirdi v\u0259 s. Talibanlar dig\u0259r dinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 onlar\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 olduqca aqressiv m\u00f6vqed\u0259dirl\u0259r. Bel\u0259 ki, onlar \u018ffqan\u0131stan\u0131 idar\u0259 etdikl\u0259ri d\u00f6vrd\u0259 Buddan\u0131 canland\u0131ran, III v\u0259 VI \u0259srl\u0259r\u0259 aid \u0259n b\u00f6y\u00fck buddist abid\u0259sini m\u0259hv etmi\u015fl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259 \u0130slam\u0131n s\u0259l\u0259fi qoluna m\u0259xsus olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u015fi\u0259l\u0259ri t\u0259qib edirdil\u0259r.\u00a02001-ci ild\u0259n bu vaxta q\u0259d\u0259r &#8220;Taliban\u0131n&#8221; \u018ffqan\u0131standak\u0131 m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 6 \u015f\u0259xs r\u0259hb\u0259rlik edib.\u00a0Taliban 2001-ci ild\u0259n, hakimiyy\u0259td\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra\u00a0 Q\u0259rby\u00f6n\u00fcml\u00fc \u018ffqan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131. Bu h\u0259r\u0259kat \u00f6z q\u00fcvv\u0259sini 1980-ci ild\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131na qar\u015f\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n m\u00fccahid qrupla\u015fmas\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc.Talibl\u0259r 1994-c\u00fc ild\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si aparan qrupla\u015fma kimi yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 1996-c\u0131 ild\u0259 \u0130slam \u00fcsul idar\u0259si t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259y\u0259 n\u0259zar\u0259ti \u0259l\u0259 ald\u0131. Ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan daxili q\u00fcvv\u0259l\u0259r v\u0259 Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Talibl\u0259rin ciddi \u015f\u0259ri\u0259t qaydalar\u0131 t\u0259tbiq ed\u0259n q\u0259ddar d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259r kimi qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Molla M\u0259h\u0259mm\u0259d \u00d6m\u0259r h\u0259r\u0259kat\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan v\u0259 ona uzun m\u00fcdd\u0259t r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n \u015f\u0259xsdir. 11 sentyabr 2001-ci il Amerikadak\u0131 terror hadis\u0259si v\u0259 onun ard\u0131nca Amerika ordusunun \u018ffqan\u0131stan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259si Molla \u00d6m\u0259rin gizl\u0259nm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Onun 2013-c\u00fc id\u0259 \u00f6lm\u0259si haqq\u0131nda m\u0259lumat bel\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n iki il sonra g\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131.H\u0259r\u0259kat\u0131n dig\u0259r liderl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r.:<\/p>\n<p>Heyb\u0259tullah Axundzad\u0259-\u00a0&#8221; M\u00f6minl\u0259rin r\u0259hb\u0259ri&#8221; l\u0259q\u0259bini da\u015f\u0131y\u0131r. &#8220;Taliban\u0131n&#8221; dini lideri funksiyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irir, qrupun siyasi, dini v\u0259 h\u0259rbi i\u015fl\u0259rind\u0259 son s\u00f6z onundur.\u00a0 60 ya\u015f\u0131nda olmas\u0131 deyil\u0259n dini r\u0259hb\u0259r 2016-c\u0131 ild\u0259 onun s\u0259l\u0259fi \u018fht\u0259r M\u0259nsurun Amerikan\u0131n dron h\u00fccumu n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u018ffqan\u0131stan-Pakistan s\u0259rh\u0259di yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra bu v\u0259zif\u0259nin icras\u0131na ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\">Uzun m\u00fcdd\u0259t Pakistan\u0131n \u018ffqan\u0131stanla s\u0259rh\u0259dind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin birind\u0259 dini t\u0259liml\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub.<\/div>\n<p>Molla M\u0259h\u0259mm\u0259d Yaqub-&#8220;Taliban\u0131n&#8221; yarad\u0131c\u0131s\u0131 Molla \u00d6m\u0259rin o\u011fludur. Yaqub h\u0259r\u0259kat\u0131n h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131na r\u0259hb\u0259rlik edir v\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u018ffqan\u0131standad\u0131r. Yaqubun 30 ya\u015f\u0131 oldu\u011fu bildirilir.<\/p>\n<p>Siracuddin H\u0259qqani- M\u0259\u015fhur m\u00fccahid komandiri C\u0259laluddin h\u0259qqaninin o\u011fludur.\u00a0O H\u0259qqani \u015f\u0259b\u0259k\u0259sini idar\u0259 edir. \u015e\u0259b\u0259k\u0259 &#8220;Taliban\u0131n&#8221; xaricd\u0259 v\u0259 \u018ffqan\u0131stan-Pakistan s\u0259rh\u0259di boyu maliyy\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>Molla Abdul Hani B\u0259rad\u0259r-&#8220;Taliban\u0131n&#8221; \u0259sas\u0131n\u0131 qoyanlardan biridir. H\u0259r\u0259kat\u0131n siyasi ofisin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edir. Doha da apar\u0131lan dan\u0131\u015f\u0131qlar onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir.\u00a0Taliban\u0131n Dohadak\u0131 siyasi ofisinin d\u0259 r\u0259hb\u0259ridir. B\u0259rad\u0259r Molla \u00d6m\u0259rin \u0259n yax\u0131n adamlar\u0131ndan biri olub.\u00a02010-cu ild\u0259 Pakistan\u0131n c\u0259nubunda yerl\u0259\u015f\u0259n K\u0259ra\u00e7i \u015f\u0259h\u0259rind\u0259\u00a0 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik q\u00fcvv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs edilib, 2018-ci ild\u0259 azadl\u0131\u011fa burax\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u015eer M\u0259h\u0259mm\u0259d Abbas Stanikzay-&#8220;Taliban&#8221; h\u00f6kum\u0259tind\u0259 nazir m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sini icra edib.Uzun m\u00fcdd\u0259t Doha da ya\u015fay\u0131b v\u0259 2015-ci ild\u0259 burada &#8221; Taliban\u0131n&#8221; siyasi ofisin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib.\u00a0\u018ffqan h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlarda i\u015ftirak edib &#8221; taliban\u0131 &#8221; xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r zaman\u0131 t\u0259msil edib.<\/p>\n<p>\u018fbd\u00fcl Hakim H\u0259qqani-\u00a0&#8221; Taliban\u0131n&#8221; dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 aparan komandas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ridir. \u018fdliyy\u0259 Naziri funksiyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irir, din aliml\u0259ri \u015furas\u0131na ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edir v\u0259 Axundzad\u0259nin \u0259n \u00e7ox etibar etdiyi \u015f\u0259xs hesab olunur.<\/p>\n<p>Maraql\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">Mediazona.az<\/span>\u00a0Facebook s\u0259hif\u0259mizd\u0259n izl\u0259yin.<br \/>\n\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br \/>\nD\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz v\u0259 e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin 055 461 71 21 WHATSAPP<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018ffqan\u0131standa ba\u015f ver\u0259n hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131 h\u0259rbi v\u0259 siyasi prosesl\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259 bir-birini \u0259v\u0259z etm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Art\u0131q \u018ffqan\u0131stan prezidenti \u018f\u015fr\u0259f Qani istefa verib. O, istefa s\u0259b\u0259bl\u0259rini bel\u0259 a\u00e7\u0131qlay\u0131b: &#8220;Taliban&#8221; m\u0259ni hakimiyy\u0259td\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18361,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,24,1],"tags":[],"class_list":["post-18358","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-manset","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18358"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18362,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18358\/revisions\/18362"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}