{"id":17265,"date":"2021-05-17T17:09:14","date_gmt":"2021-05-17T13:09:14","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=17265"},"modified":"2021-05-17T17:09:14","modified_gmt":"2021-05-17T13:09:14","slug":"astronomlar-yupiterin-qeyri-adi-t%c9%99svirl%c9%99rini-%c9%99ld%c9%99-edibl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=17265","title":{"rendered":"Astronomlar Yupiterin qeyri-adi t\u0259svirl\u0259rini \u0259ld\u0259 edibl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Astronomlar \u201cHubble\u201d teleskopunun v\u0259 Havay adalar\u0131nda \u201cGemini\u201d r\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 eyni vaxtda spektrin infraq\u0131rm\u0131z\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi diapazonunda Yupiterin tam t\u0259svirl\u0259rini \u0259ld\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu t\u0259svirl\u0259r aliml\u0259r\u0259 m\u00fcxt\u0259lif uzunluqlu dal\u011falarda m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259y\u0259 v\u0259 qaz n\u0259h\u0259nginin atmosferind\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f detallar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131b. \u015e\u0259kill\u0259r AB\u015e Milli Optik-\u0130nfraq\u0131rm\u0131z\u0131 Astronomiya T\u0259dqiqat Laboratoriyas\u0131n\u0131n (NOIRLab) sayt\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n<p>H\u0259r \u00fc\u00e7 m\u00fc\u015fahid\u0259 2017-ci il yanvar\u0131n 11-d\u0259 eyni vaxtda apar\u0131l\u0131b. \u201cHubble\u201d teleskopu \u00f6z kameras\u0131 il\u0259 optik v\u0259 ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi dal\u011falar\u0131 emal edib, infraq\u0131rm\u0131z\u0131 t\u0259svir is\u0259 \u201cGemini\u201d r\u0259s\u0259dxanas\u0131nda NIRI (Near-InfraRed Imager) qur\u011fusu vasit\u0259sil\u0259 \u0259ld\u0259 olunub. N\u0259tic\u0259d\u0259 Yupiterin \u201c\u00fc\u00e7qat\u201d unikal \u015f\u0259kli &#8211; elektromaqnit spektrin \u0259n geni\u015f diapazonunu \u0259hat\u0259 ed\u0259n t\u0259sviri al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>\u00c7oxzonal\u0131 astronomiyan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc ondad\u0131r ki, planetl\u0259rin v\u0259 dig\u0259r astronomik obyektl\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif uzunluqlu i\u015f\u0131q dal\u011falar\u0131nda sinxron m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259si aliml\u0259r\u0259 \u0259ks t\u0259qdird\u0259 \u0259l\u00e7atmaz olan parametrl\u0259ri qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, g\u00f6r\u00fcn\u0259n i\u015f\u0131q diapazonu Yupiterin atmosfer s\u0259thind\u0259 detallar\u0131 tan\u0131ma\u011fa imkan yarad\u0131r, lakin buludlar\u0131n qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 imkan yaratm\u0131r. \u0130nfraq\u0131rm\u0131z\u0131 i\u015f\u0131qda daha parlaq zolaqlar planetd\u0259n istilik enerjisini daha yax\u015f\u0131 \u00f6t\u00fcr\u0259n z\u0259rif bulud t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rini g\u00f6st\u0259rir. Ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi t\u0259svir Yupiterin atmosferind\u0259 z\u0259rr\u0259cikl\u0259rin h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 paylanmas\u0131n\u0131 izl\u0259m\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck q\u0131rm\u0131z\u0131 l\u0259k\u0259nin (Yupiterin atmosferind\u0259 m\u0259\u015fhur daval\u0131 qas\u0131r\u011fa sistemidir, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 Yerd\u0259n b\u00f6y\u00fckd\u00fcr) m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259si aliml\u0259ri t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirib. Bel\u0259 ki, g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi i\u015f\u0131qda parlaq olan bu l\u0259k\u0259 infraq\u0131rm\u0131z\u0131da dem\u0259k olar yoxa \u00e7\u0131x\u0131b. Onun ki\u00e7ik analoqu Oval BA infraq\u0131rm\u0131z\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 he\u00e7 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. \u018fks istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u00f6vr ed\u0259n bulud zolaqlar\u0131 is\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 t\u0259svird\u0259 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu uy\u011funsuzluq ondan yaran\u0131r ki, m\u00fcxt\u0259lif strukturlar m\u00fcxt\u0259lif dal\u011fa uzunluqlar\u0131 il\u0259 a\u015fkarlan\u0131r: infraq\u0131rm\u0131z\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r qal\u0131n buludlarla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f sah\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rir, g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi \u015f\u0259kill\u0259r xromoforlar\u0131n (g\u00f6y v\u0259 ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi i\u015f\u0131\u011f\u0131 udan bu z\u0259rr\u0259cikl\u0259r B\u00f6y\u00fck q\u0131rm\u0131z\u0131 l\u0259k\u0259y\u0259 v\u0259 Oval BA-ya xarakterik nar\u0131nc\u0131 r\u0259ng verir) topland\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259ri a\u015fkarlay\u0131r.<\/p>\n<p>\u015e\u0259kill\u0259rd\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u0259n dig\u0259r atmosfer hadis\u0259si Yupiterin \u015fimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 saatda 72 kilometr s\u00fcr\u0259tl\u0259 \u015f\u0259rqd\u0259n q\u0259rb\u0259 uzanan x\u0259tti siklonik burul\u011fand\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u0259n diapazonda siklon t\u00fcnd q\u0259hv\u0259yi, infraq\u0131rm\u0131z\u0131 diapazonda parlaq zolaq, ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi dal\u011falarda is\u0259 B\u00f6y\u00fck q\u0131rm\u0131z\u0131 l\u0259k\u0259d\u0259n f\u0259rqli olaraq \u015eimal q\u00fctb\u00fcn\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131qda qal\u0131nla\u015fan stratosfer duman\u0131n\u0131n t\u0259b\u0259q\u0259si alt\u0131nda \u00e7\u0259tinlikl\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r planetin atmosferi haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Kaliforniya Universitetind\u0259n Mayk Vonqun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar, h\u0259m\u00e7inin NASA-n\u0131n \u201cYunona\u201d avtomatik planetl\u0259raras\u0131 stansiyas\u0131n\u0131n Yupiterin orbitind\u0259n g\u00f6nd\u0259rdiyi radiosiqnallarla \u0259ld\u0259 edil\u0259n t\u0259svirl\u0259ri birl\u0259\u015fdiribl\u0259r. Bu radiosiqnallar Yupiterin atmosferind\u0259 \u015fim\u015f\u0259yin oldu\u011fu yeri t\u0259yin edir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, b\u00fct\u00fcn n\u00f6v m\u0259lumatlar\u0131n birg\u0259 analizi onlara planetin atmosferind\u0259 buludlar\u0131n qurulu\u015funu \u0259trafl\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck qas\u0131r\u011falar\u0131n yaranma prosesini daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Maraql\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">Mediazona.az<\/span>\u00a0Facebook s\u0259hif\u0259mizd\u0259n izl\u0259yin.<br \/>\n\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br \/>\nD\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz ve e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin 055 461 71 21 WHATSAPP<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Astronomlar \u201cHubble\u201d teleskopunun v\u0259 Havay adalar\u0131nda \u201cGemini\u201d r\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 eyni vaxtda spektrin infraq\u0131rm\u0131z\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 ultrab\u0259n\u00f6v\u015f\u0259yi diapazonunda Yupiterin tam t\u0259svirl\u0259rini \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. Bu t\u0259svirl\u0259r aliml\u0259r\u0259 m\u00fcxt\u0259lif uzunluqlu dal\u011falarda m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri m\u00fcqayis\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17266,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19,1],"tags":[],"class_list":["post-17265","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-texnologiya","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17265"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17267,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17265\/revisions\/17267"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}