{"id":16791,"date":"2021-02-24T19:24:39","date_gmt":"2021-02-24T15:24:39","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=16791"},"modified":"2021-02-24T19:24:39","modified_gmt":"2021-02-24T15:24:39","slug":"xocali-qatill%c9%99ri-gec-tez-cavab-ver%c9%99c%c9%99kl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=16791","title":{"rendered":"Xocal\u0131 qatill\u0259ri gec-tez cavab ver\u0259c\u0259kl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Tarix b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin h\u0259yat\u0131nda q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 k\u00fctl\u0259viliyi il\u0259 d\u0259rin sars\u0131nt\u0131 yaradan \u00e7oxsayl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlara v\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik edib. B\u00fct\u00fcn qit\u0259ni b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f v\u0259 Avropa xalqlar\u0131n\u0131 qan g\u00f6l\u00fcn\u0259 q\u0259rq etmi\u015f iki d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si XX \u0259srd\u0259 bu amans\u0131z sava\u015flar\u0131n sonuncular\u0131 idi. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra formala\u015fm\u0131\u015f yeni d\u00fcnya d\u00fcz\u0259ni, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin t\u0259r\u0259qqisi v\u0259 humanistl\u0259\u015fm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 geni\u015f v\u00fcs\u0259t alan etik-siyasi t\u0259kam\u00fcl prosesl\u0259ri etnik, dini, irqi ayr\u0131-se\u00e7kiliy\u0259 \u0259saslanan zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131q tarixin arxivind\u0259 qald\u0131\u011f\u0131na b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, yenic\u0259 toxumlar\u0131 c\u00fcc\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flayan bu \u00fcmidl\u0259r \u0259srin sonlar\u0131na do\u011fru yenid\u0259n Avropan\u0131n qon\u015fulu\u011funda alovlanan etnik m\u00fcharib\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00f6nm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri\u00a0Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Cavan\u015fir Feyziyev deyib.<\/p>\n<p>Deputat bildirib ki, 1988-ci ild\u0259 Erm\u0259nistanda ya\u015fayan 250 min az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6z evl\u0259rind\u0259n v\u0259 torpaqlar\u0131ndan qovulmas\u0131 il\u0259 C\u0259nubi Qafqazda etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 ba\u015flad\u0131. Erm\u0259nistanda yerl\u0259\u015f\u0259n 185 Az\u0259rbaycan k\u0259ndind\u0259 ya\u015fayan 250 mind\u0259n \u00e7ox h\u0259mv\u0259t\u0259nimiz \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131ndan qovuldu, onlara m\u0259xsus 31 min ya\u015fay\u0131\u015f evi, 165 kolxoz v\u0259 sovxoz, \u00e7ox sayda mal qara v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u0259mlaklar\u0131 qar\u0259t olundu. Bu \u0259m\u0259liyyatlarda 225 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 1154 n\u0259f\u0259r yaraland\u0131. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 soyda\u015f\u0131m\u0131z fiziki i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qald\u0131lar v\u0259 \u015fik\u0259st oldular.<\/p>\n<p>Az sonra erm\u0259ni h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259 t\u0259cav\u00fcz\u00fc Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f \u0259razisinin v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 daha 7 rayonun i\u015f\u011fal\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin \u0259n faci\u0259li s\u0259hif\u0259si 7 min \u0259halisi olan Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n tamamil\u0259 silinm\u0259si oldu. 1992-ci il fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 erm\u0259ni quldurlar bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259 \u00f6nc\u0259d\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 h\u00fccum etdil\u0259r. \u015eaxtal\u0131 q\u0131\u015f gec\u0259sind\u0259 qa\u00e7\u0131b can\u0131n\u0131 qurtarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan dinc sakinl\u0259r t\u0259qib edil\u0259r\u0259k yollarda v\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcll\u0259baran edildil\u0259r. \u015e\u0259h\u0259r tamamil\u0259 yand\u0131r\u0131l\u0131b m\u0259hv edildi. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 63-\u00fc u\u015faq, 106-s\u0131 qad\u0131n, 70-i qoca v\u0259 qar\u0131 olmaqla, 613 Xocal\u0131 sakini q\u0259tl\u0259 yetirildi, 8 ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edildi, 25 u\u015faq h\u0259r iki valideynini, 130 u\u015faq is\u0259 valideynl\u0259rind\u0259n birini itirdi. 76-s\u0131 u\u015faq olmaqla, 487 n\u0259f\u0259r yaraland\u0131, 1275 n\u0259f\u0259r \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u018fsir g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259nl\u0259rd\u0259n 150 n\u0259f\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 68 qad\u0131n v\u0259 26 u\u015fa\u011f\u0131n taleyi bu g\u00fcn\u0259d\u0259k m\u0259lum deyil.<\/p>\n<p>BMT t\u0259r\u0259find\u0259n 1948-ci ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131 cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyada \u0259ks olunan m\u00fcdd\u0259alara m\u00fcvafiq olaraq, cinay\u0259t hadis\u0259l\u0259rini soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi xarakteriz\u0259 ed\u0259n b\u00fct\u00fcn x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri Xocal\u0131n\u0131n ac\u0131 taleyind\u0259 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. H\u0259min konvensiyada qeyd olunmu\u015f etnik m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 insanlar\u0131n m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259, x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla v\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 veril\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si, k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n akt\u0131n\u0131n qabaqcadan planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi meyarlar Xocal\u0131 hadis\u0259l\u0259rinin mahiyy\u0259tini t\u0259\u015fkil edir. \u00d6z\u00fcnd\u0259 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fc, etnik-dini ayr\u0131-se\u00e7kiliyi, m\u0259qs\u0259dli etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259ni, a\u011flas\u0131\u011fmaz i\u015fg\u0259nc\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131 \u0259sl soyq\u0131r\u0131m\u0131 hadis\u0259sidir. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k d\u00fcnyan\u0131n 10-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 5 il davam ed\u0259n Qaraba\u011f sava\u015flar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259xmin\u0259n 20 faizini t\u0259\u015fkil ed\u0259n 12 rayonunda yerl\u0259\u015f\u0259n 700 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si i\u015f\u011fal olundu, 24 min az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, 4 min\u0259 q\u0259d\u0259r dinc \u0259hali \u0259sir d\u00fc\u015fd\u00fc. \u018fsir apar\u0131lanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti u\u015faq, qad\u0131n v\u0259 qocalardan ibar\u0259tdir. \u0130tkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u0259rin say\u0131 4965 n\u0259f\u0259rdir. Onlardan 320-si qad\u0131n, 69-u is\u0259 u\u015faqd\u0131r. Bir milyona yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131ndan qovularaq qa\u00e7q\u0131na v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u0259 \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu hadis\u0259l\u0259rin c\u0259r\u0259yan etdiyi zamanda d\u00fcnya susdu, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n f\u0259ryad\u0131na s\u0259s ver\u0259n olmad\u0131. O zaman d\u00fcnya n\u0259inki erm\u0259nil\u0259ri q\u0131nad\u0131, h\u0259tta erm\u0259nil\u0259rin bu v\u0259h\u015filiyin\u0259 \u0259l altdan d\u0259st\u0259k ver\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, siyasi xadiml\u0259r, dini r\u0259hb\u0259rl\u0259r d\u0259 tap\u0131ld\u0131. B\u0259zi beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n zorak\u0131l\u0131qdan \u00e7\u0259kinm\u0259k \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131 e\u015fitm\u0259zliy\u0259 vuran erm\u0259nil\u0259r 1993-c\u00fc ild\u0259 BMT-nin b\u00fct\u00fcn i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n d\u0259rhal v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz geri \u00e7\u0259kilm\u0259k haqq\u0131nda q\u0259bul etdiyi 4 Q\u0259tnam\u0259y\u0259 d\u0259 m\u0259h\u0259l qoymad\u0131.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni lobbisinin t\u0259bli\u011fat\u0131na uymu\u015f Avropa susdu, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131ya \u201cdur\u201d dey\u0259n v\u0259 onu durma\u011fa m\u0259cbur ed\u0259n g\u00fcc tap\u0131lmad\u0131. B\u00fct\u00fcn bu hadis\u0259l\u0259ri planlayan, h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 bilavasit\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n erm\u0259ni ideoloqlar\u0131 Zori Balayan, Silva Kaputikyan, o zamank\u0131 Erm\u0259nistan prezidenti Levon Ter-Petrosyan, s\u0259hra komandirl\u0259ri Robert Ko\u00e7aryan, Serj Sarkisyan, Seyran Ohanyan v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 is\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 cinay\u0259tl\u0259r t\u00f6r\u0259tdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fchakim\u0259 olunmaq \u0259v\u0259zin\u0259 Erm\u0259nistanda siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259ndil\u0259r v\u0259 o zamandan z\u0259bt etdikl\u0259ri hakimiyy\u0259ti 2018-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ll\u0259rind\u0259 saxlad\u0131lar.<\/p>\n<p>Sentyabr\u0131n 27-d\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcq\u0259dd\u0259s sava\u015fa qalxan Az\u0259rbaycan Ordusu c\u0259mi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn ordusunu v\u0259 separat\u00e7\u0131 rejimin quldur d\u0259st\u0259l\u0259rini darmada\u011f\u0131n ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etdi. Bununla da 1993-c\u00fc ild\u0259 BMT t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunmu\u015f 4 Q\u0259tnam\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259min olundu.<\/p>\n<p>\u0130ndi Erm\u0259nistan 30 il \u0259rzind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259cav\u00fcz v\u0259 i\u015f\u011fal siyas\u0259tinin ac\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 dayan\u0131b. \u00d6lk\u0259 iflic v\u0259ziyy\u0259tind\u0259, insanlar is\u0259 d\u0259rin m\u0259yusluq v\u0259 \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q i\u00e7\u0259risind\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 dola\u015f\u0131r v\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu axtar\u0131rlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259yat\u0131nda is\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259 &#8211; azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015flay\u0131r. Talanlara v\u0259 qeyri-qanuni istismara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f Qaraba\u011f torpaqlar\u0131nda art\u0131q abadl\u0131q\u2013quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131b. Lakin Qaraba\u011f\u0131n azad olunmas\u0131 n\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n, n\u0259 d\u0259 onun ad\u0131ndan 30 il torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlam\u0131\u015f, soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259yat\u0131ndan v\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u00fcquqlar\u0131ndan m\u0259hrum etmi\u015f Levon Ter-Petrosyan, Robert Ko\u00e7aryan, Serj Sarkisyan v\u0259 dig\u0259r cinay\u0259tkarlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259td\u0259n qa\u00e7a bil\u0259c\u0259yi anlam\u0131na g\u0259lmir. H\u0259rb meydan\u0131nda \u0259dal\u0259t \u00f6z yerini tutdu, indi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rini \u0259dal\u0259t m\u0259hk\u0259m\u0259si g\u00f6zl\u0259yir. Gec v\u0259 ya tez h\u0259r bir qatil v\u0259 cinay\u0259tkar Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi b\u00fct\u00fcn cinay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00f6z layiqli c\u0259zas\u0131n\u0131 alacaq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Maraql\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">Mediazona.az<\/span>\u00a0Facebook s\u0259hif\u0259mizd\u0259n izl\u0259yin.<br \/>\n\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz ve e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin 055 461 71 21 WHATSAPP<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarix b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin h\u0259yat\u0131nda q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 k\u00fctl\u0259viliyi il\u0259 d\u0259rin sars\u0131nt\u0131 yaradan \u00e7oxsayl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131nlara v\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik edib. B\u00fct\u00fcn qit\u0259ni b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f v\u0259 Avropa xalqlar\u0131n\u0131 qan g\u00f6l\u00fcn\u0259 q\u0259rq etmi\u015f iki d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si XX&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16792,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,1],"tags":[],"class_list":["post-16791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16793,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16791\/revisions\/16793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}