{"id":16637,"date":"2021-02-05T21:51:13","date_gmt":"2021-02-05T17:51:13","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=16637"},"modified":"2021-02-05T21:51:13","modified_gmt":"2021-02-05T17:51:13","slug":"qloballasmanin-pandemiya-paradoksu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=16637","title":{"rendered":"Qloballa\u015fman\u0131n \u201cpandemiya\u201d paradoksu"},"content":{"rendered":"<div class=\"col-lg-8 col-md-12 mb-30\">\n<div class=\"news-details-layout1\">\n<p>Yax\u0131n zamanlara q\u0259d\u0259r qloballa\u015fma m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn \u0259n s\u00fcr\u0259tli v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131al\u0131nmaz bir proses kimi t\u0259s\u0259vv\u00fcr olunurdu. Qlobal miqyasda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00fcnyada 7 mind\u0259n \u00e7ox h\u00fcquqi \u015f\u0259xs yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 onlar bu g\u00fcn d\u0259 m\u00f6vcuddurlar. Bu h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259rin bir qismi d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131nan, f\u0259rqli h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda apar\u0131c\u0131 rol oynayan, siyas\u0259td\u0259 v\u0259 iqtisadiyyatda d\u00fcnya birliyinin \u00fczvl\u0259rin\u0259 istiqam\u0259t ver\u0259n beyn\u0259lxalq qurumlara \u00e7evrilibl\u0259r. Onlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcmumil\u0259\u015fdiril\u0259n hesabatlar v\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n ideyalar bir anda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yay\u0131mlan\u0131r, m\u00fczakir\u0259 olunur. Dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6z daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tl\u0259rind\u0259 bu qurumlardan yay\u0131lan informasiya, t\u0259limat v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Cavan\u015fir Feyziyev bildirib.<\/p>\n<p>Deputat qeyd edib ki, h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri getdikc\u0259 \u00f6z n\u0259z\u0259rl\u0259rini d\u00fcnyan\u0131n vahid idar\u0259etm\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldir v\u0259 t\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259, m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 qloballa\u015fma ax\u0131n\u0131na qo\u015fulurdular. Bu prosesi z\u0259r\u0259rli hesab edib onun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan antiqlobalistl\u0259rin vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq ke\u00e7irdikl\u0259ri etiraz mitinql\u0259ri get-ged\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n qloballa\u015fma meyill\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda art\u0131q diqq\u0259t c\u0259lb etm\u0259y\u0259n, maraq v\u0259 etimad do\u011furmayan s\u00f6n\u00fck bir h\u0259r\u0259kata \u00e7evrilirdi. Sanki d\u00fcnyada ham\u0131 qloballa\u015fmaq ist\u0259yirdi v\u0259 art\u0131q bel\u0259 hesab olunurdu ki, bu proses d\u00fcnya birliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n optimal, faydal\u0131 bir prosesdir v\u0259 onun alternativi yoxdur. \u018fslind\u0259, bu c\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada haql\u0131 idil\u0259r. \u018fg\u0259r d\u00fcnyan\u0131n haras\u0131nda ba\u015f verm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00fct\u00fcn probleml\u0259rin \u00fcmumi bir h\u0259ll yolu tap\u0131l\u0131rsa v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259, h\u0259m\u00e7inin eyni qaydalar \u0259sas\u0131nda bu probleml\u0259rd\u0259n xilas ola bil\u0259rl\u0259rs\u0259 bunun n\u0259yi pisdir ki?! 70 il davam ed\u0259n qloballa\u015fma marafonunun 2019 tarixind\u0259 d\u00fcnya birliyi qlobal problem olan COVID-19 pandemiyas\u0131 adland\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn s\u00fcrprizl\u0259r d\u0259 el\u0259 buradan ba\u015flad\u0131. Ba\u015flan\u011f\u0131cda son onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 qloballa\u015fma n\u0259z\u0259riyy\u0259\u00e7il\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r\u0259 s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 inanm\u0131\u015f 7 milyardl\u0131q Yer \u0259halisi pandemiya qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259di. Bu virusun qlobal t\u0259klifl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259c\u0259k qlobal t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 tez bir zamanda aradan qalxaca\u011f\u0131na \u00fcmid ed\u0259r\u0259k \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 h\u0259y\u0259can t\u0259bilin\u0259 v\u0259 onun t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 laqeyd t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259 cavab verdi. Az sonra v\u0259ziyy\u0259tin getdikc\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259si qlobal problemin qlobal \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll oluna bilm\u0259y\u0259c\u0259yini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, ilk h\u0259y\u0259can t\u0259bii \u00e7alan d\u00f6vl\u0259t d\u0259 Az\u0259rbaycan oldu. \u00d6lk\u0259 daxilind\u0259 ciddi haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131, T\u00fcrk \u015euras\u0131, Qo\u015fulamama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 BMT-nin x\u00fcsusi sessiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rind\u0259 problemin m\u00fczakir\u0259sini t\u0259\u015fkil etdi v\u0259 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini qlobal h\u0259mr\u0259yliy\u0259 s\u0259sl\u0259di.<\/p>\n<p>\u201cB\u00fct\u00fcn c\u0259hdl\u0259r\u0259 baxmayaraq, d\u00fcnya COVID-19 pandemiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda qlobal f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259di. Onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 qloballa\u015fma haqq\u0131nda dayanmadan dan\u0131\u015fan v\u0259 t\u0259bli\u011fat aparan beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 bu prosesd\u0259n \u0259n \u00e7ox qazanan y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n qlobal f\u0259aliyy\u0259td\u0259n uzaqla\u015faraq \u00f6z daxili v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 k\u00f6kl\u0259ndil\u0259r. Pandemiyan\u0131n ilk h\u0259ft\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 aylar\u0131nda tibbi l\u0259vazimatlar u\u011frunda \u0259sl \u201cd\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si\u201d ba\u015flad\u0131. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u0259rh\u0259d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131q unutmu\u015f avropal\u0131lar qloballa\u015fman\u0131n onlara verdiyi s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k h\u00fcququnu itirdil\u0259r. S\u0259rh\u0259dl\u0259r m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndiril\u0259rk\u0259n formal olaraq mal v\u0259 \u0259mt\u0259\u0259l\u0259rin s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259c\u0259yin\u0259 z\u0259man\u0259t verils\u0259 d\u0259, reall\u0131qda bu da h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. \u00c7ind\u0259n y\u00fckl\u0259nib z\u0259ngin bir Avropa d\u00f6vl\u0259tin\u0259 yola sal\u0131nan konteynerl\u0259r el\u0259 yolda ik\u0259n daha art\u0131q \u00f6d\u0259ni\u015f m\u00fcqabilind\u0259 daha z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irildi. Talel\u0259rini bir ittifaqda birl\u0259\u015fdirmi\u015f Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin h\u0259r biri \u00fcmumi problemin \u00fcmumi h\u0259llin\u0259 yox, \u00fcmumi problemin yaln\u0131z \u00f6z \u0259razisind\u0259 h\u0259llin\u0259 q\u0259rar verdil\u0259r. R\u0259sm\u0259n qloballa\u015fma ideyas\u0131ndan imtina edilm\u0259s\u0259 d\u0259 ilk qlobal problem olan pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 qlobal f\u0259aliyy\u0259td\u0259n geri \u00e7\u0259kildil\u0259r. Suda bo\u011fulanlar\u0131n xilas\u0131 ham\u0131n\u0131n yox, yaln\u0131z suda batan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn problemin\u0259 \u00e7evrildi. Pandemiya uzand\u0131qca xalqlar v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u0259 bir-birind\u0259n uzaqla\u015fma\u011fa meyill\u0259ndil\u0259r. Bug\u00fcnk\u00fc peyv\u0259nd marafonu da eyni ssenari \u00fczr\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma prinsipin\u0259 \u0259saslan\u0131r. BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi iclas\u0131nda Az\u0259rbaycan kas\u0131b \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259rab\u0259r \u0259saslarda peyv\u0259ndl\u0259r\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etmi\u015fdi. Lakin G-7 \u00fczv\u00fc olan q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6zl\u0259rin\u0259 laz\u0131m olan maksimum peyv\u0259nd say\u0131ndan 3 qat art\u0131q peyv\u0259nd sifari\u015f etm\u0259kl\u0259 burada da \u00f6z dominantl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar. Bel\u0259likl\u0259, d\u00fcnya \u0259halisinin \u00f6z\u00fcn\u00fcn bu g\u00fcn\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi hesab etdiyi qloballa\u015fmadan g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmad\u0131\u201d, &#8211; dey\u0259 C.Feyziyev vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin deputat\u0131 bildirib ki, ba\u015f ver\u0259nl\u0259r qlobal c\u0259miyy\u0259t v\u0259 qlobal m\u0259suliyy\u0259t anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 alt-\u00fcst edir. Art\u0131q say\u0131 7 mind\u0259n \u00e7ox olan qlobal t\u0259\u015fkilatlar\u0131n da s\u0259si \u00e7\u0131xm\u0131r. Paradoks da el\u0259 bundad\u0131r. Qloballa\u015fma xo\u015f g\u00fcnl\u0259rin x\u00fclyas\u0131 idimi, yoxsa dahi \u0130mmanuel Kant d\u00fcnya inki\u015faf\u0131n\u0131n dialektik qanunauy\u011funlu\u011funu d\u00fczg\u00fcn t\u0259yin etm\u0259mi\u015fdimi?! M\u0259nc\u0259, Kant d\u00fcnya birliyinin \u00e7oxluqlardan vahid\u0259 do\u011fru inki\u015faf\u0131n\u0131 lab\u00fcd hesab etm\u0259kd\u0259 haql\u0131 idi. Sad\u0259c\u0259 bu g\u00fcn qloballa\u015fman\u0131n y\u00fcy\u0259ni d\u00fcnyan\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259rin \u0259lind\u0259 yox, qloballa\u015fmadan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k d\u00fcnyan\u0131 daha \u00e7ox \u00f6z t\u0259siri alt\u0131na alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0259lind\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 qlobal c\u0259miyy\u0259t qlobal b\u00f6hran qar\u015f\u0131s\u0131nda bu q\u0259d\u0259r acizdir.<\/p>\n<div class=\"fotorama\"><\/div>\n<div class=\"post-share-area mb-40 item-shadow-1\">\n<div class=\"AdviadNativeVideo\">\n<div class=\"newin_manshet clearfix\">\n<div id=\"head_print\" class=\"nw_imtxt clearfix\">\n<p>Maraql\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u00a0<span style=\"color: #0000ff;\">Mediazona.az<\/span>\u00a0Facebook s\u0259hif\u0259mizd\u0259n izl\u0259yin.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\">\n<p>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<\/p>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz ve e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin 055 461 71 21 WHATSAPP<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"ne-sidebar sidebar-break-md col-lg-4 col-md-12\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yax\u0131n zamanlara q\u0259d\u0259r qloballa\u015fma m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn \u0259n s\u00fcr\u0259tli v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131al\u0131nmaz bir proses kimi t\u0259s\u0259vv\u00fcr olunurdu. Qlobal miqyasda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00fcnyada 7 mind\u0259n \u00e7ox h\u00fcquqi \u015f\u0259xs yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 onlar bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16638,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,1],"tags":[],"class_list":["post-16637","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16639,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16637\/revisions\/16639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}