{"id":13028,"date":"2020-03-06T15:44:58","date_gmt":"2020-03-06T11:44:58","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=13028"},"modified":"2020-03-06T15:44:58","modified_gmt":"2020-03-06T11:44:58","slug":"kecmisd%c9%99n-g%c9%99l%c9%99c%c9%99y%c9%99-n%c9%99-dasiyiriq-yeddinci-yazi-yunus-oguz-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=13028","title":{"rendered":"Ke\u00e7mi\u015fd\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 n\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r\u0131q?- YEDD\u0130NC\u0130 YAZI-YUNUS O\u011eUZ YAZIR"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>F\u0259ls\u0259fi-tarixi-publisist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rim<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Yunus O\u011fuz<\/strong><\/em><em><strong>Epiqraf<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong><em>H\u00f6kum\u0259t o zaman \u00f6z\u00fcn\u0259 potensial \u00fcsyan\u00e7\u0131lar haz\u0131rlay\u0131r ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 xurafatla\u015fma, manqurtla\u015fma, cahill\u0259\u015fm\u0259, zombil\u0259\u015fm\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nir, riyakarl\u0131q, saxtakarl\u0131q ba\u015f al\u0131b gedir. Bu zaman milli-m\u0259n\u0259vi v\u0259 maddi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyin t\u0259bli\u011fi effekt vermir v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 m\u0259mur v\u0259 ictimai status anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 eynil\u0259\u015fdirilir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Yunus O\u011fuz<\/em><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><em><strong>Yeddinci yaz\u0131<\/strong><\/em><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><em>Birinci yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz<\/em>\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/365495\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/365495\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.5.4&amp;mid=171418260816854503&amp;h=a,bKJeruY35Knl1PzmX6dXow&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc2l5YXNldC8zNjU0OTU\">https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/365495<\/a><\/li>\n<li><em>\u0130kinci yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz<\/em>\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/366212\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/366212\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.5.4&amp;mid=171418260816854505&amp;h=a,gggxz215c39uDRGlEzgi_w&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc29zaWFsLzM2NjIxMg\">https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/366212<\/a><\/li>\n<li><em>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz<\/em>\u00a0<a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/367202\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/367202\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.5.4&amp;mid=171418260816854507&amp;h=a,FsQm1cwXvC8qTTTvRRpYUg&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc29zaWFsLzM2NzIwMg\">https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/367202<\/a><\/li>\n<li><em>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc<\/em>\u00a0<em>yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/368146\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/368146\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.6.2&amp;mid=171699735793565569&amp;h=a,lJnEg3oLsI9N8Nco8W-1wQ&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc2l5YXNldC8zNjgxNDY\">https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/368146<\/a><\/li>\n<li><em>Be\u015finci yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/369204\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/369204\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.8.1&amp;mid=171699735793566111&amp;h=a,5o0_BWvAccr1aXwgzvr2zw&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc2l5YXNldC8zNjkyMDQ\">https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/369204<\/a><\/li>\n<li><em>Alt\u0131nc\u0131 yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz \u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/370131\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/370131\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.9.2&amp;mid=171699735793567047&amp;h=a,a8k4Vfgzjc3HZzP3j68CQw&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc2l5YXNldC8zNzAxMzE\">https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/370131<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>a) Tarix ibr\u0259tdir<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fc sovet r\u0259hb\u0259rliyi adland\u0131ran bu komit\u0259nin ilk b\u0259yanat\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar qeyd olunurdu: &#8220;Yenid\u0259nqurma dalana dir\u0259nib, SSR\u0130-ni da\u011f\u0131tmaq v\u0259 hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k ist\u0259y\u0259n ekstremist q\u00fcvv\u0259l\u0259r ortaya \u00e7\u0131x\u0131blar. QK\u00c7P \u00f6lk\u0259ni b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xartmaq \u0259zmind\u0259dir. Sovet v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 is\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u0259m\u0259k nizam-intizam\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259li, istehsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc qald\u0131rmal\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin b\u00f6hrandan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 s\u0259yl\u0259rin\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Daha sonra f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 komit\u0259nin bir n\u00f6mr\u0259li q\u0259rar\u0131 h\u0259r saatda bir televizordan oxunurdu. Q\u0259rarda deyilirdi ki, SSR\u0130 konstitusiyas\u0131na zidd olaraq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n hakimiyy\u0259t v\u0259 idar\u0259etm\u0259 strukturlar\u0131, h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r burax\u0131ls\u0131n, v\u0259ziyy\u0259tin normalla\u015fmas\u0131na mane olan partiya v\u0259 ictimai birlikl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131ls\u0131n v\u0259 t\u0259till\u0259r qada\u011fa olunsun, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 senzura t\u0259tbiq edilsin.<\/p>\n<p>Moskvaya ordu daxil olur. Ancaq bu komit\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131na o zaman Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n yeni se\u00e7ilmi\u015f prezindenti B. N. Yelsin \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 buna qar\u015f\u0131 h\u0259r\u0259kata ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edir.<\/p>\n<p>F\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edil\u0259nd\u0259 Yelsin Moskvada yox idi\u00a0 v\u0259 DTK-n\u0131n m\u00fcavini \u015eebar\u015fin\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verilmi\u015fdi ki, o paytaxta burax\u0131lmas\u0131n. Alfa x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131lar is\u0259 mitinqi da\u011f\u0131ts\u0131n. \u015eebar\u015fin\u00a0 x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131lara mitinqi da\u011f\u0131tmamaq haqq\u0131nda g\u00f6st\u0259ri\u015f verir v\u0259 Rusiya prezidentini paytaxta burax\u0131r, bununla da o mitinq\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259f\u0259 ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu komit\u0259 Yelsinl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259n qalib \u00e7\u0131xsa idi, bilm\u0259k olmazd\u0131 ki, taleyimiz nec\u0259 olacaqd\u0131. \u00c7\u00fcnki respublikalarda h\u0259r\u0259kat f\u0259allar\u0131n\u0131n h\u0259bs olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn siyah\u0131lar haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Y\u0259qin ki, 1937-ci ild\u0259 oldu\u011fu kimi \u0259n &#8220;yum\u015faq c\u0259za&#8221; Sibir\u0259 s\u00fcrg\u00fcn olard\u0131. Ancaq bel\u0259 olmad\u0131. Yelsinin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi h\u0259r\u0259kat \u00fc\u00e7 g\u00fcn davam ed\u0259n mitinql\u0259rd\u0259n q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rin h\u0259lak olmas\u0131na baxmayaraq QK\u00c7P-\u00e7il\u0259r m\u0259\u011flub oldular. Komit\u0259 \u00fczvl\u0259rind\u0259n daxili i\u015fl\u0259r naziri Puqo \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcll\u0259l\u0259di, bir \u00e7oxlar\u0131 is\u0259 h\u0259bs olundular.<\/p>\n<p>B. N. Yelsins\u0259 m\u0259h\u015fur k\u0259lam\u0131n\u0131 bu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 s\u00f6yl\u0259di: &#8220;Kim n\u0259 q\u0259d\u0259r bacar\u0131rsa o q\u0259d\u0259r demokratiya g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130randa s\u0259f\u0259rd\u0259 olan Ayaz M\u00fct\u0259llibov hadis\u0259l\u0259rin axar\u0131n\u0131n hara ged\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n, el\u0259 oradan qiyam\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n b\u0259yanat yayd\u0131. Bak\u0131da is\u0259 Xalq C\u0259bh\u0259si Yelsini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00e7ox g\u00fccl\u00fc mitinq ke\u00e7irdi. Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259ri Moskvadak\u0131 \u00fcsyandan el\u0259 ruhlanm\u0131\u015fd\u0131 ki, x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131lara mitinqi da\u011f\u0131tmaq haqq\u0131nda g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi. Mitinq \u00e7ox amans\u0131zl\u0131qla da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131, h\u0259tta apar\u0131c\u0131lar, liderl\u0259r, mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri \u00e7ox ciddi yaraland\u0131lar, z\u0259rb\u0259 ald\u0131lar.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>21 avqust 1991-ci ild\u0259 \u00fcsyan iflasa u\u011frayandan sonra m\u0259lum oldu ki, imperiyan\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131na \u00e7ox qalmay\u0131b. Bu d\u00f6rd aydan sonra ba\u015f ver\u0259c\u0259kdi.<\/p>\n<p>T\u0259p\u0259d\u0259n d\u0131rna\u011fa q\u0259d\u0259r silahlanm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131na n\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131xmaq laz\u0131m oldu\u011funu he\u00e7 kim bilmirdi. \u018flb\u0259tt\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r hardansa n\u0259s\u0259 tap\u0131rd\u0131lar. Ancaq respublika h\u00f6kum\u0259ti s\u0259viyy\u0259sind\u0259 deyildi. M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyi yenic\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00e7abalara baxmayaraq \u0259limizd\u0259 olanlar he\u00e7 &#8220;ilkin tibbi xidm\u0259t&#8221; g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 yaramazd\u0131. H\u0259r \u015fey da\u011f\u0131n\u0131q hal\u0131nda idi. Ordu yaratmaq i\u015fi \u00e7ox a\u011f\u0131r gedirdi. Buna bir t\u0259r\u0259fd\u0259n ordu yaratmaq s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc batalyonlar\u0131n birl\u0259\u015fib vahid \u015f\u0259kild\u0259 idar\u0259 edilm\u0259m\u0259si mane olurdu.\u00a0 Ayr\u0131-ayr\u0131 imkanl\u0131 adamlar \u015fprisd\u0259n tutmu\u015f silah v\u0259 sursata q\u0259d\u0259r al\u0131b k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rirdil\u0259r. Ancaq bu ba\u015f\u0131pozuq \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilirdi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 c\u0259bh\u0259d\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259timiz \u00e7oxal\u0131rd\u0131. Qaraba\u011f\u0131n i\u00e7ind\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fayan k\u0259ndl\u0259r bo\u015fal\u0131rd\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizi elan ed\u0259c\u0259yimiz g\u00fcn\u0259 &#8220;\u0259libo\u015f&#8221; yax\u0131nla\u015f\u0131rd\u0131q.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq 1991-ci il Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fch\u00fcm v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli il hesab olunmal\u0131d\u0131r v\u0259 olunur da. M\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259\u00a0 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n y\u00fcks\u0259k n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7at\u0131rd\u0131. Qaraba\u011fda v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 erm\u0259ni c\u0259bh\u0259sind\u0259 \u00e7ox ciddi d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r gedirdi. Indi bunun \u00fcst\u00fcnd\u0259n otuz il ke\u00e7dikd\u0259n sonra, d\u00f6n\u00fcb arxaya baxanda \u00f6z\u00fcm\u0259 sual verir\u0259m: B\u00fct\u00fcn bu \u00fc\u00e7 il \u0259rzind\u0259 xalq yal\u0131n \u0259ll\u0259 nec\u0259 oldu ki, torpaqlar\u0131 qism\u0259n qoruya bildi? Y\u0259ni m\u0259n Nax\u00e7\u0131van\u0131, G\u0259d\u0259b\u0259yi, Qazax\u0131, Tovuzu v\u0259 s. \u0259razil\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam. B\u00fct\u00fcn olanlar b\u00f6y\u00fck dir\u0259ni\u015fd\u0259n x\u0259b\u0259r verirdi. Xalq \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259sdiq fazas\u0131na daxil olmu\u015fdu, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t olmasa da, birlik enerjisini t\u0259sdiq edirdi. O zaman bu birlik \u00e7ox vacib idi. Bu birlik olmasayd\u0131, m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda dan\u0131\u015fma\u011fa d\u0259ym\u0259zdi.<\/p>\n<p>T\u0259biidir ki, bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 m\u00f6ht\u0259kirl\u0259r, d\u0259llallar, g\u00fcd\u00fck\u00e7\u00fcl\u0259r v\u0259 f\u00fcrs\u0259t\u00e7il\u0259r\u00a0 d\u0259 at oynad\u0131rd\u0131lar. Xalq\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131ndan, iniltisind\u0259n var-d\u00f6vl\u0259t qazanmaq ist\u0259y\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r idi. Orta t\u0259b\u0259q\u0259li m\u0259mur\u00a0 v\u0259zif\u0259sin\u0259 ke\u00e7m\u0259k ist\u0259y\u0259n m\u00fcdirin\u0259 badalaq qurur, min bir hiyl\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259r\u0259k torbas\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131 ba\u011flay\u0131rd\u0131. \u00d6zl\u0259rini v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r, mill\u0259t\u00e7i, h\u0259tta bozqurd\u00a0 g\u00f6st\u0259rib min oyunlardan \u00e7\u0131xanlar\u0131n \u015f\u0259xs\u0259n bu s\u0259trin m\u00fc\u0259llifi kimi \u015fahidi olmu\u015fam. O zaman m\u0259n h\u0259m AXC idar\u0259 hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc, h\u0259m d\u0259 &#8220;Ordu&#8221; q\u0259zetinin ba\u015f redaktoru idim.<\/p>\n<p>H\u0259ft\u0259lik \u00e7\u0131xan bu q\u0259zetin tiraj\u0131 otuz min, q\u0131rx min, b\u0259z\u0259n \u0259lli mini ke\u00e7irdi. \u0130ndiki kimi o zaman q\u0259zet bollu\u011fu deyildi. \u0130nsanlar h\u0259ft\u0259lik q\u0259zetl\u0259ri &#8220;Ordu&#8221;nu , &#8220;Ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131&#8221;, &#8220;S\u0259s&#8221;i, &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;, &#8220;Azadl\u0131\u011f\u0131&#8221;, &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221;\u0131 h\u0259sr\u0259tl\u0259 v\u0259 intizarla g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r. K\u00f6\u015fkl\u0259rd\u0259 uzun-uzad\u0131 q\u0259zet almaq n\u00f6vb\u0259l\u0259ri yaran\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259siz olan bizl\u0259ri g\u00fcd\u00fck\u00e7\u00fcl\u0259r v\u0259 f\u00fcrs\u0259t\u00e7il\u0259r \u00e7ox asanl\u0131qla \u0259l\u0259 ala bilirdil\u0259r. Yox-yox, el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yin ki, bizim cibimiz\u0259 g\u0259tirib pul qoyurdular. \u018fksin\u0259, biziml\u0259 el\u0259 mill\u0259t\u00e7i s\u00f6hb\u0259tl\u0259r edirdil\u0259r ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz qaba\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcb, ya hans\u0131sa nazird\u0259n kimins\u0259 i\u015finin h\u0259ll olunmas\u0131n\u0131, ya da banklardan kim\u0259s\u0259 kredit, yaxud ssuda verilm\u0259sini xahi\u015f edirdik. \u018fslind\u0259, bunlar\u0131 b\u0259zil\u0259rimiz bil\u0259r\u0259kd\u0259n, b\u0259zil\u0259rimiz is\u0259 bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n\u00a0 edirdik. Fakt odur ki, bu d\u0259llallara, m\u00f6ht\u0259kirl\u0259r\u0259, f\u00fcrs\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 imkan verirdik ki, milyonlar qazans\u0131nlar, g\u0259lirli yerl\u0259rd\u0259 v\u0259zif\u0259 tutsunlar. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f add\u0131mlar idi, \u00e7\u00fcnki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tin h\u00f6km\u0259n milli burjuaziyas\u0131, milli m\u0259murlar\u0131 olmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri idi. M\u00fcst\u0259qillikd\u0259n iyirmi doqquz il ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq bu seqmentl\u0259rin formala\u015fmas\u0131 \u00e7ox l\u0259ng gedir.<\/p>\n<p>Fakt odur ki, t\u0259kc\u0259 A. M\u00fct\u0259llibovun komandas\u0131ndan savay\u0131,\u00a0<strong>xalq\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti vahid enerjiy\u0259 \u00e7evrilib Moskva as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan qurtulmaq ist\u0259yirdi<\/strong>.\u00a0 Burada bizim m\u00fcst\u0259qilliyimizi \u00a0ist\u0259y\u0259n yegan\u0259 d\u00f6vl\u0259t T\u00fcrkiy\u0259 idi.\u00a0 \u0130ran f\u00fcrs\u0259t g\u00f6zl\u0259yirdi ki, SSR\u0130 par\u00e7alans\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan z\u0259if v\u0259 \u00fcmidsiz halda ondan birl\u0259\u015fm\u0259k haqq\u0131nda xahi\u015f etsin, yalvars\u0131n. Mollaba\u015f\u0131 yetkilil\u0259ri el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, bu xalq m\u00fcst\u0259qil ya\u015fama\u011f\u0131 bacarm\u0131r, \u0259n az\u0131 bunun ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 ba\u015fqa bir xalq\u0131n lideri dayanmal\u0131d\u0131r. El\u0259 Moskva da o c\u00fcr\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc.\u00a0 Az\u0259rbaycan u\u011frunda geosiyasi oyunlar gedirdi v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00fcc hesab ed\u0259nl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salmaq ist\u0259yirdil\u0259r. \u0130ndi o hadis\u0259l\u0259rin \u00fcst\u00fcnd\u0259n ill\u0259r ke\u00e7ib. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fib, Qaraba\u011f problemini h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259s\u0259 d\u0259, d\u00fcnyan\u0131n istehsal el\u0259diyi \u0259n m\u00fcasir silahlarla silahlan\u0131b, h\u0259tta xaric\u0259 silah v\u0259 h\u0259rbi l\u0259vazimatlar sat\u0131r, qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259, b\u0259z\u0259ns\u0259 qon\u015fu olmayanlara borc pul da ver\u0259 bilir, kiml\u0259r\u0259s\u0259 maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir. Amma, 1991-ci il bel\u0259 deyildi. Bizim \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k laz\u0131m idi. Bunu is\u0259 yaln\u0131z t\u0259m\u0259nnas\u0131z T\u00fcrkiy\u0259 edirdi, xalq \u0259zab \u00e7\u0259kirdi.\u00a0<strong>Kims\u0259sizlik onu bezdirirdi<\/strong>. B\u0259lk\u0259 buna g\u00f6r\u0259 idi ki, xalq daxild\u0259n birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7ox ehtiyac duyur v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ir\u0259li add\u0131mlay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 indi niy\u0259 yaz\u0131ram? Bir m\u0259s\u0259l var: &#8220;El bir olsa z\u0259rbi k\u0259r\u0259n s\u0131nd\u0131rar&#8221;. Qoy o d\u00f6vr biz\u0259 ibr\u0259t olsun. Xalq\u0131n z\u0259rbi do\u011furdan da k\u0259r\u0259n s\u0131nd\u0131rd\u0131, \u00e7\u00fcnki bir idi, diriliy\u0259 do\u011fru gedirdi, he\u00e7 bir atalar m\u0259s\u0259li bu m\u0259s\u0259l kimi \u00f6z t\u0259sdiqini tapmam\u0131\u015fd\u0131. 1991-ci il s\u00fcbut etdi ki, bel\u0259 m\u0259s\u0259ll\u0259r el\u0259 bel\u0259 deyilmirmi\u015f.<\/p>\n<p>O d\u00f6vrl\u0259r\u00a0 Milli Azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259sas \u015f\u00fcar\u0131 bel\u0259 idi: &#8220;Azadl\u0131q verilmir, ALINIR&#8221;. Xalq\u0131n bir olmas\u0131, t\u0259kidli etirazlar\u0131, respublikan\u0131n s\u0259nayesini, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, elmi institutlar\u0131n iflic v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si, n\u0259hay\u0259t &#8220;z\u0259rbi k\u0259r\u0259n s\u0131nd\u0131rd\u0131&#8221;.<\/p>\n<p>1991-ci ilin bir pay\u0131z g\u00fcn\u00fc, oktyabr\u0131n 18-d\u0259 xalq\u0131n t\u0259zyiqi il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n r\u0259hb\u0259rlik, ist\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ali Sovetinin sessiyas\u0131nda &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131 q\u0259bul olundu.<\/p>\n<p>O g\u00fcnl\u0259ri diri ya\u015fayan, y\u0259ni gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc bir an bel\u0259 q\u0131rpmadan \u00e7al\u0131\u015fan v\u0259 hadis\u0259l\u0259rin \u015fahidi kimi\u00a0 qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, sevincimizin h\u0259ddi-h\u00fcdudu yox idi. H\u0259r k\u0259sin g\u00f6z\u00fcnd\u0259n q\u0259l\u0259b\u0259 ya\u015f\u0131 ax\u0131rd\u0131. Tan\u0131d\u0131-tan\u0131mad\u0131, k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 ham\u0131 bir-birini \u00f6p\u00fcb t\u0259brik edirdi. \u00c7\u00fcnki rus s\u00fcng\u00fcs\u00fcn\u00fc v\u0259 tanklar\u0131n\u0131 20 yanvarda g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fck. Qan\u0131m\u0131zla, can\u0131m\u0131zla hiss etmi\u015fdik. Erm\u0259nistan deyil\u0259n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259nl\u0259rin a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n istisini h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00fcz\u0259rimizd\u0259 hiss edirdik. M\u0259n h\u0259l\u0259 Qaraba\u011fda q\u0259tl\u0259 yetiril\u0259nl\u0259rin\u00a0 say\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 v\u0259 bu a\u011fr\u0131lar\u0131n alt\u0131nda nec\u0259 \u0259zab \u00e7\u0259kdiyimizi demir\u0259m.\u00a0<strong>1988-ci ild\u0259n sonra \u00fcz\u00fcm\u00fcz yaln\u0131z 18 oktyabrda g\u00fcld\u00fc<\/strong>.<\/p>\n<p>Maraql\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u00a0<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/OlaylarAz-667953270010515\/?fref=ts\" target=\"_blank\">Mediazona.Az<\/a>\u00a0Facebook s\u0259hif\u0259mizd\u0259n izl\u0259yin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u0259ls\u0259fi-tarixi-publisist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rim Yunus O\u011fuzEpiqraf H\u00f6kum\u0259t o zaman \u00f6z\u00fcn\u0259 potensial \u00fcsyan\u00e7\u0131lar haz\u0131rlay\u0131r ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 xurafatla\u015fma, manqurtla\u015fma, cahill\u0259\u015fm\u0259, zombil\u0259\u015fm\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nir, riyakarl\u0131q, saxtakarl\u0131q ba\u015f al\u0131b gedir. Bu zaman milli-m\u0259n\u0259vi v\u0259 maddi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12867,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,24,1],"tags":[],"class_list":["post-13028","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13029,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13028\/revisions\/13029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}