{"id":12978,"date":"2020-02-22T01:41:52","date_gmt":"2020-02-21T21:41:52","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=12978"},"modified":"2020-02-22T01:41:52","modified_gmt":"2020-02-21T21:41:52","slug":"kecmisd%c9%99n-g%c9%99l%c9%99c%c9%99y%c9%99-n%c9%99-dasiyiriq-altinci-yazi-yunus-oguz-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=12978","title":{"rendered":"Ke\u00e7mi\u015fd\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 n\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r\u0131q?- ALTINCI YAZI-YUNUS O\u011eUZ YAZIR"},"content":{"rendered":"<p><strong>F\u0259ls\u0259fi-tarixi-publisist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rim<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Epiqraf<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>H\u00f6kum\u0259t o zaman \u00f6z\u00fcn\u0259 potensial \u00fcsyan\u00e7\u0131lar haz\u0131rlay\u0131r ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 xurafatla\u015fma, manqurtla\u015fma, cahill\u0259\u015fm\u0259, zombil\u0259\u015fm\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nir, riyakarl\u0131q, saxtakarl\u0131q ba\u015f al\u0131b gedir. Bu zaman milli-m\u0259n\u0259vi v\u0259 maddi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyin t\u0259bli\u011fi effekt vermir v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 m\u0259mur v\u0259 ictimai status anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 eynil\u0259\u015fdirilir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Yunus O\u011fuz<\/strong><\/em><\/p>\n<ul>\n<li><em><strong>Alt\u0131nc\u0131 yaz\u0131<\/strong><\/em><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><em>Birinci yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz<\/em>\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/365495\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/365495\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.5.4&amp;mid=171418260816854503&amp;h=a,bKJeruY35Knl1PzmX6dXow&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc2l5YXNldC8zNjU0OTU\">https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/365495<\/a><\/li>\n<li><em>\u0130kinci yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz<\/em>\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/366212\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/366212\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.5.4&amp;mid=171418260816854505&amp;h=a,gggxz215c39uDRGlEzgi_w&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc29zaWFsLzM2NjIxMg\">https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/366212<\/a><\/li>\n<li><em>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz<\/em>\u00a0<a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/367202\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/367202\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.5.4&amp;mid=171418260816854507&amp;h=a,FsQm1cwXvC8qTTTvRRpYUg&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc29zaWFsLzM2NzIwMg\">https:\/\/olaylar.az\/news\/sosial\/367202<\/a><\/li>\n<li><em>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc<\/em>\u00a0<em>yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/368146\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/368146\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.6.2&amp;mid=171699735793565569&amp;h=a,lJnEg3oLsI9N8Nco8W-1wQ&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc2l5YXNldC8zNjgxNDY\">https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/368146<\/a><\/li>\n<li><em>Alt\u0131nc\u0131 yaz\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/369204\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-orig-href=\"https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/369204\" data-vdir-href=\"https:\/\/mail.yandex.ru\/re.jsx?uid=1130000024745255&amp;c=LIZA&amp;cv=20.8.1&amp;mid=171699735793566111&amp;h=a,5o0_BWvAccr1aXwgzvr2zw&amp;l=aHR0cHM6Ly9vbGF5bGFyLmF6L25ld3Mvc2l5YXNldC8zNjkyMDQ\">https:\/\/olaylar.az\/news\/siyaset\/369204<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Niy\u0259? Cavab\u0131 m\u0259lum idi: N\u00f6vb\u0259ti \u0259razi bo\u015fald\u0131lmas\u0131 Qaraba\u011fda olacaq. Bu ham\u0131ya g\u00fcn kimi ayd\u0131n olsa da A. M\u00fct\u0259llibova ayd\u0131n deyildi. Adam bir d\u0259f\u0259 televizorda \u00e7\u0131x\u0131b b\u0259yan etm\u0259di ki, m\u0259n Moskvaya etiraz edir\u0259m. \u018fv\u0259zind\u0259 guya rus ordusunun k\u00f6m\u0259yil\u0259\u00a0 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparacaqd\u0131. Maraql\u0131 v\u0259ziyy\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131. \u0130mperiya d\u0259rin iqtisadi v\u0259 siyasi b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259 idi. \u018fn adi t\u0259l\u0259bat\u00a0mallar\u0131n\u0131 tapmaq bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildi. \u018ft, ya\u011f v\u0259 dig\u0259r \u0259rzaqlar talonla verilirdi. Zavod, fabrik i\u015f\u00e7il\u0259ri maa\u015f ala bilmirdil\u0259r, \u00e7\u00fcnki iqtisadi sistem pozulmu\u015fdu. Bu sistem bel\u0259 idi ki,\u00a0 \u0259g\u0259r bir zavodda i\u015f dayan\u0131rsa, \u00f6lk\u0259nin o biri ba\u015f\u0131nda, m\u0259s\u0259l\u0259n Kam\u00e7atkada da i\u015f dayanacaq, \u00e7\u00fcnki haz\u0131r mal\u0131n bir hiss\u0259sini burada haz\u0131rlay\u0131rd\u0131larsa, dig\u0259r hiss\u0259sini SSR\u0130-nin ba\u015fqa bir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 istehsal edirdil\u0259r. H\u0259l\u0259 m\u0259n demir\u0259m ki, rubl \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 ucuzla\u015f\u0131r, devolvasiya olurdu. \u0130mperiyada i\u015fbazlar, yaxud i\u015f adamlar\u0131 ya bir ay\u0131n i\u00e7ind\u0259 \u00e7ox varl\u0131 olurdular, ya da m\u00fcflisl\u0259\u015firdil\u0259r. Kimin adam\u0131 vard\u0131, bir g\u00fcn\u00fcn i\u00e7ind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 milyon subsidiya g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. \u018fg\u0259r bu pul \u0259mt\u0259\u0259y\u0259 qoyulurdusa, yaxud buna mal al\u0131n\u0131rd\u0131sa adam milyoner olurdu, \u00e7\u00fcnki rubl \u00e7ox tezlikl\u0259 d\u0259y\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 konfet ka\u011f\u0131z\u0131na d\u00f6n\u00fcrd\u00fc. Bel\u0259 d\u00f6vrd\u0259\u00a0<strong>pul-\u0259mt\u0259\u0259-pul\u00a0<\/strong>deyil,\u00a0<strong>\u0259mt\u0259\u0259-pul-\u0259mt\u0259\u0259<\/strong>\u00a0prinsipi b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bax, bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 Qaraba\u011fda v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n ordu hiss\u0259l\u0259ri m\u0259vacibsiz qalm\u0131\u015fd\u0131lar v\u0259 komandanl\u0131q \u0259sg\u0259rl\u0259rini yedirtm\u0259li, zabitl\u0259rin maa\u015flar\u0131n\u0131 verm\u0259li idi.\u00a0 Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlarda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lardan\u00a0 ov t\u00fcf\u0259ngl\u0259rini y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131, yaxud m\u00fcsadir\u0259 etdikl\u0259ri halda, ordu erm\u0259nil\u0259r\u0259 silah v\u0259 ba\u015fqa h\u0259rbi l\u0259vazimatlar sat\u0131rd\u0131. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bir ha\u015fiy\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131m.\u00a0 Silah al\u0131\u015f-veri\u015f m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131n alt\u0131na bal\u0131\u015f qoyan birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259\u00a0 1989-cu ilin yanvar\u0131nda Moskva t\u0259r\u0259find\u0259n yaranm\u0131\u015f Qaraba\u011f \u00fczr\u0259 &#8220;X\u00fcsusi komit\u0259&#8221; oldu.\u00a0 Bu komit\u0259nin d\u0259 ba\u015f\u0131na erm\u0259nip\u0259r\u0259st\u00a0 Arkadi Volski t\u0259yin edildi. Moskva bu komit\u0259ni yaratmaqla Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Muxtar Vilay\u0259tinin tabe\u00e7iliyini Bak\u0131n\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131b birba\u015fa \u00f6z\u00fcn\u0259 tabe etdi.\u00a0 Bu imperiya \u00fc\u00e7\u00fcn non-sens \u00a0v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n o zamank\u0131 r\u0259hb\u0259rliyinin \u00fcz\u00fcn\u0259 t\u00fcp\u00fcrm\u0259k idi. Bu t\u0259hqir idi v\u0259 bunu xalq\u0131n\u0131n psixologiyas\u0131n\u0131 z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r bilm\u0259y\u0259n v\u0259 M. S. Qorba\u00e7ova sonsuz inanan \u018f. V\u0259zirov he\u00e7 n\u0259 olmay\u0131bm\u0131\u015f kimi q\u0259bul etdi.<\/p>\n<p>Qay\u0131daq pulsuz qalan ordu hiss\u0259l\u0259rin\u0259. H\u0259rbi hiss\u0259 komandiri pul qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, t\u0259biidir, Moskvan\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 h\u0259m Az\u0259rbaycan, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131rd\u0131lar ki, b\u0259s filan k\u0259ndi sizin \u00fc\u00e7\u00fcn bo\u015faldaca\u011f\u0131q. Pulunu al\u0131b k\u0259ndi bo\u015fald\u0131rd\u0131, guya h\u00fccum edib k\u0259ndi erm\u0259nil\u0259rd\u0259n al\u0131blar. Sonra da erm\u0259ni t\u0259r\u0259fil\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131rd\u0131lar. Raz\u0131la\u015fd\u0131qdan sonra yenid\u0259n k\u0259ndi erm\u0259nil\u0259r\u0259 qaytar\u0131rd\u0131lar. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fin r\u0259hb\u0259ri d\u0259 xalq\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib deyirdil\u0259r ki, b\u0259s imkan verin i\u015fimizi g\u00f6r\u0259k, art\u0131q rus ordusu il\u0259 h\u0259r \u015fey dan\u0131\u015f\u0131l\u0131b. Ancaq mahiyy\u0259t b\u0259lli idi, bu \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lar ya q\u0131r\u0131lmal\u0131, ya da \u0259ynind\u0259 n\u0259 vard\u0131sa el\u0259c\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Biz is\u0259 h\u0259l\u0259lik k\u00f6n\u00fcll\u00fc batalyonlar yaratmaqla\u00a0 m\u0259\u015f\u011ful idik. Zat\u0259n, yaranan b\u0259zi batalyonlar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00f6zl\u0259rini do\u011frulda bildil\u0259r. \u015eu\u015fa, La\u00e7\u0131n, A\u011fdam v\u0259 ba\u015fqa batalyonlar buna misal ola bil\u0259r. Erm\u0259nil\u0259rl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f v\u0259 qar\u015f\u0131durma t\u0259kc\u0259 Qaraba\u011fda v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda getmirdi. Bura Nax\u00e7\u0131van\u0131, Qazax\u0131, Tovuzu, G\u0259d\u0259b\u0259yi v\u0259 ba\u015fqa rayonlar\u0131 da aid etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu b\u0259dnam qon\u015fumuzla n\u0259 q\u0259d\u0259r\u00a0s\u0259rh\u0259d rayonlar\u0131m\u0131z vard\u0131, ham\u0131s\u0131ndan h\u0259y\u0259canl\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259r g\u0259lirdi.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 1991-ci ilin 21 noyabr\u0131nda siyasi elitam\u0131z\u0131n, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r insanlar\u0131n, Qazax\u0131stan n\u00fcmay\u0259nd\u0259sinin v\u0259 rus zabitinin oturdu\u011fu vertolyotun Qarak\u0259nd \u00fcz\u0259rind\u0259 vurulmas\u0131 v\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131n faci\u0259li sur\u0259td\u0259 h\u0259lak olmas\u0131 Az\u0259rbaycanda siyasi bo\u015flu\u011fu daha da d\u0259rinl\u0259\u015firdi v\u0259 bununla Erm\u0259nistanla Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 b\u00f6hran \u00f6z\u00fcn\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Art\u0131q bo\u015fluq vard\u0131 v\u0259 M\u00fct\u0259llibov respublikan\u0131 idar\u0259 ed\u0259 bilmirdi. Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si is\u0259 getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259nirdi. Bu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 d\u0259 yaranm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn k\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u0259st\u0259l\u0259r dem\u0259k olar ki, Xalq C\u0259bh\u0259sin\u0259 tabe idil\u0259r. Xarizmatik liderin r\u0259hb\u0259rlikd\u0259 olmamas\u0131, Moskvaya ba\u011fl\u0131l\u0131q, son n\u0259tic\u0259d\u0259 26 fevral 1992-ci il Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xartd\u0131.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259, art\u0131q prezident ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan M\u00fct\u0259llibov r\u0259smi elan etdi ki, Xocal\u0131da he\u00e7 n\u0259 ba\u015f verm\u0259yib, yaln\u0131z bir-iki n\u0259f\u0259r \u015f\u0259h\u0259ri m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n zaman h\u0259lak olub. H\u0259qiq\u0259td\u0259 is\u0259 Xank\u0259ndind\u0259 ( sovet vaxt\u0131\u00a0\u00a0ad\u0131 Stepanakert) yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 hey\u0259tinin yar\u0131s\u0131 erm\u0259ni \u0259sg\u0259ri\u00a0 v\u0259 zabiti olan 366-c\u0131\u00a0 alay Xocal\u0131da u\u015faq, qoca, qad\u0131n dem\u0259d\u0259n, qar\u015f\u0131lar\u0131na kim \u00e7\u0131x\u0131bsa q\u0259tl\u0259 yetirdi. Bunu yax\u015f\u0131 ki, o zaman ANS-in yarad\u0131c\u0131s\u0131 olan, sonradan Milli Q\u0259hr\u0259man ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n\u00a0\u00a0<strong>\u00c7ingiz Mustafayev<\/strong>in yan\u0131ndak\u0131 operator lent\u0259 ald\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rdi. S\u0259n dem\u0259, 800-\u0259 yax\u0131n insan q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, minl\u0259rl\u0259 adam \u0259sir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Birc\u0259 g\u00fcnd\u0259 xalq\u0131n q\u0259z\u0259bi v\u0259 nifr\u0259ti g\u00f6r\u00fcnm\u0259z h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131 v\u0259 bu \u00e7\u0259kili\u015f Milli M\u0259clisd\u0259 n\u00fcmayi\u015f olunduqdan sonra Ayaz M\u00fct\u0259llibovun istefas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259ldi. Bu istefa m\u0259s\u0259l\u0259si 6 mart \u00a01992-ci ild\u0259 ba\u015f verdi.<\/p>\n<p>Buna q\u0259d\u0259r is\u0259 1991-ci ild\u0259 maraql\u0131 hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verdi.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\">M\u0259hz bu ild\u0259 b\u00fct\u00fcn imperiya qaynay\u0131rd\u0131. Art\u0131q Moskvada\u00a0 oturanlar da ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r ki, bu yenid\u0259nqurma v\u0259 a\u015fkarl\u0131q d\u00f6vl\u0259ti q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u00f6kd\u00fcr\u00fcb. Moskvada B.N.Yelsinl\u0259 M. S. Qorba\u00e7ovun amans\u0131z m\u00fcbariz\u0259si\u00a0 gedirdi v\u0259 xalq, onun apar\u0131c\u0131 hiss\u0259si olan ziyal\u0131lar Yelsin t\u0259r\u0259find\u0259 idi. Faktiki olaraq Yelsin \u00f6z\u00fcn\u00fc\u00a0 Rusiyan\u0131n m\u00fctl\u0259q hakimi say\u0131rd\u0131 v\u0259 buna haqq\u0131 da \u00e7at\u0131rd\u0131, \u00e7\u00fcnki Moskvada ikihakimiyy\u0259tlilik yaranm\u0131\u015fd\u0131.<\/div>\n<p>SSR\u0130 par\u00e7alanma\u011fa do\u011fru gedirdi v\u0259\u00a0 siyasi prosesl\u0259r getdikc\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015firdi. G\u00f6r\u00fcn\u0259n bu idi ki, 1991-ci ild\u0259 respublikalar Moskvan\u0131n tabe\u00e7iliyind\u0259n uzaqla\u015f\u0131rd\u0131lar. Bunun bariz n\u00fcmun\u0259si kimi sosialist bayraqlardan imtina s\u00fcr\u0259tl\u0259nirdi. Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 r\u0259smi olaraq\u00a0 \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z 17 noyabr 1990-c\u0131 ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Ali Sovetd\u0259 q\u0259bul olundu. Bu bir n\u00f6v Nax\u00e7\u0131van\u0131n m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 idi. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 o zamanlar Nax\u00e7\u0131van azadl\u0131q u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 poliqon hesab olunurdu. Bu yolda orada hans\u0131 add\u0131mlar at\u0131l\u0131rd\u0131sa, sonradan bunlar Bak\u0131da t\u0259tbiq olunurdu.<\/p>\n<p>Baxmayaraq ki, Bak\u0131da H. \u018fliyev A. M\u00fct\u0259llibov v\u0259 onun t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qib v\u0259 t\u0259hdid\u00a0 olunurdu, buna r\u0259\u011fm\u0259n Nax\u00e7\u0131van\u0131n add\u0131m s\u0259sl\u0259ri Bak\u0131da daha \u00e7ox e\u015fidilm\u0259y\u0259\u00a0 ba\u015flay\u0131rd\u0131. Bununla yana\u015f\u0131 erm\u0259nil\u0259rin d\u0259 Nax\u00e7\u0131vana h\u00fccumlar\u0131 s\u0259ngimirdi. Bir s\u00f6zl\u0259, bu &#8220;ki\u00e7ik torpaq&#8221;da xalq h\u0259m m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 do\u011fru add\u0131m at\u0131r, h\u0259m d\u0259 torpaqlar\u0131n\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n qoruyurdu.<\/p>\n<p>Bunun ard\u0131nca 1991-ci il fevral\u0131n 5-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ali Soveti &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 haqq\u0131nda&#8221; qanun q\u0259bul ed\u0259r\u0259k onu D\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 elan etdi.<\/p>\n<p>B\u0259li, 1918-ci il\u00a0noyabr\u0131n 9-da Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin q\u0259bul etdiyi \u00fc\u00e7r\u0259ngli (g\u00f6y, q\u0131rm\u0131z\u0131, ya\u015f\u0131l r\u0259ngl\u0259r b\u0259rab\u0259r \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259) bayra\u011f\u0131m\u0131z \u00fcst\u00fcnd\u0259 hilal (ay) v\u0259 s\u0259kkiz gu\u015f\u0259li ulduzla yenid\u0259n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131m\u0131z oldu. Buna q\u0259d\u0259r, y\u0259ni iyunun 26-dan noyabr\u0131n 9-na q\u0259d\u0259r bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n r\u0259ngi, \u00fcst\u00fcnd\u0259 ay v\u0259 s\u0259kkiz g\u00fc\u015f\u0259li ulduz olmaqla al q\u0131rm\u0131z\u0131 idi.<\/p>\n<p>Hadis\u0259l\u0259r \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedirdi. Faktiki olaraq Bak\u0131da ikihakimiyy\u0259tlik idi. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Moskvan\u0131n paytaxtda otuzdurdu\u011fu A. M\u00fct\u0259llibov (yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n A. M\u00fct\u0259llibov \u00f6z\u00fcn\u00fc Qorba\u00e7ov kimi prezident t\u0259yin etdirmi\u015fdi), dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 xalqdan g\u00fcc alan Az\u0259rbaycan Xalq C\u0259bh\u0259si\u00a0 v\u0259 onun T\u0259til Komit\u0259si yaranm\u0131\u015fd\u0131. Xalq C\u0259bh\u0259si d\u0259 i\u00e7ind\u0259n par\u00e7alanmaya meylli idi. Bir t\u0259r\u0259f \u00f6z\u00fcn\u00fc demokrat, dig\u0259r t\u0259r\u0259fs\u0259 radikal mill\u0259t\u00e7i adland\u0131r\u0131rd\u0131. \u018fslind\u0259 burada demokratiyaya yer olmamal\u0131 idi, \u00e7\u00fcnki xalq Erm\u0259nistan\u0131n timsal\u0131nda b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 m\u00fcharib\u0259 gedirdi. Az\u0259rbaycan qa\u00e7q\u0131n v\u0259 k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r torpa\u011f\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdi.\u00a0 \u00d6z\u00fc d\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259r t\u0259kc\u0259 Erm\u0259nistandan deyildi, h\u0259m d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qaraba\u011f\u0131n i\u00e7ind\u0259n g\u0259l\u0259nl\u0259r getdikc\u0259 \u00e7oxal\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259til komit\u0259si ist\u0259diyi vaxt fabrik, zavodlar\u0131 v\u0259 d\u0259mir yollar\u0131n\u0131 ba\u011flay\u0131r, sad\u0259 camaat\u0131 mitinql\u0259r\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. 1991-ci il \u0259n \u00e7ox mitinql\u0259r ke\u00e7iril\u0259n il oldu. Bak\u0131da ikihakimiyy\u0259tliliy\u0259 bir s\u0259b\u0259b o idi ki, demokrat v\u0259 kommunistl\u0259rd\u0259n\u00a0 (h\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n 25 \u00a0deputat olmaq \u015f\u0259rti il\u0259) ibar\u0259t Ali Sovet t\u0259r\u0259find\u0259n Milli \u015eura yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 bu qurum \u00f6z s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini 50 n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t Milli \u015euraya h\u0259val\u0259 etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u0130mperiyan\u0131n son n\u0259riltisi g\u0259lirdi. M. S. Qorba\u00e7ovun Forosda istirah\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k bir qrup y\u00fcks\u0259k \u00e7inli insan 1991-ci ilin 19 avqustunda f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 komit\u0259\u00a0yaratd\u0131.\u00a0 Xalq aras\u0131nda bu komit\u0259y\u0259 QK\u00c7P (qosudarstvenn\u0131y komitet no \u00e7erezv\u0131\u00e7oynomu polojeniyu) deyilirdi. Bu komit\u0259nin s\u0259dri Qorba\u00e7ovun m\u00fcavini Gennadi Yanayev idi v\u0259 imperiyan\u0131 idar\u0259 etm\u0259k\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r bu komit\u0259y\u0259 verildi. Yanayevd\u0259n \u0259lav\u0259 bura DTK s\u0259dri V. Kryu\u00e7kov, daxili i\u015fl\u0259r naziri B. Puqo, ba\u015f nazir V. Pavlov, m\u00fcdafi\u0259 naziri D. Yazov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 daxil idi. Bunun ard\u0131nca SSR\u0130 Ali Sovetinin s\u0259dri A. Lukyanov QK\u00c7P-ni d\u0259st\u0259kl\u0259diyini b\u0259yan etdi.<\/p>\n<p>Qorba\u00e7ov Kr\u0131m\u0131n Foros adl\u0131 rezidensiyas\u0131nda faktiki olaraq ev dusta\u011f\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdi v\u0259 bu, d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015fi idi. Komit\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, 1964- c\u00fc ild\u0259 N. S. Xru\u015f\u015fovu nec\u0259 devirmi\u015fdil\u0259rs\u0259 el\u0259 d\u0259 olacaq.<\/p>\n<p><em><strong>\u00a0Ard\u0131 var&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Maraql\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259ri\u00a0<a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/OlaylarAz-667953270010515\/?fref=ts\" target=\"_blank\">Mediazona.Az<\/a>\u00a0Facebook s\u0259hif\u0259mizd\u0259n izl\u0259yin.<\/p>\n<hr \/>\n<p>D\u0130QQ\u018fT! \u015eikay\u0259t v\u0259 t\u0259klifl\u0259riniz, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz ve e\u015fitdiyiniz h\u0259r hans\u0131 bir maraql\u0131 m\u0259lumat\u0131 bu n\u00f6mr\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rin 055-461-71-21\u00a0 WHATSAPP<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F\u0259ls\u0259fi-tarixi-publisist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rim Epiqraf H\u00f6kum\u0259t o zaman \u00f6z\u00fcn\u0259 potensial \u00fcsyan\u00e7\u0131lar haz\u0131rlay\u0131r ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 xurafatla\u015fma, manqurtla\u015fma, cahill\u0259\u015fm\u0259, zombil\u0259\u015fm\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nir, riyakarl\u0131q, saxtakarl\u0131q ba\u015f al\u0131b gedir. Bu zaman milli-m\u0259n\u0259vi v\u0259 maddi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyin t\u0259bli\u011fi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12867,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,25,24],"tags":[],"class_list":["post-12978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-gundm","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12978"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12979,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12978\/revisions\/12979"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}