{"id":12703,"date":"2019-10-17T09:41:05","date_gmt":"2019-10-17T05:41:05","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=12703"},"modified":"2019-10-17T09:41:05","modified_gmt":"2019-10-17T05:41:05","slug":"az%c9%99rbaycan-prezidenti-ilham-%c9%99liyevin-yaninda-iqtisadi-musavir%c9%99-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=12703","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda iqtisadi m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, oktyabr\u0131n 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda iqtisadi m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 nitq s\u00f6yl\u0259yib:<\/p>\n<div><\/div>\n<p>&#8211; Doqquz ay\u0131n sosial-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri m\u00fcsb\u0259tdir. \u0130qtisadi art\u0131m t\u0259min olunub. Sevindirici hal ondan ibar\u0259tdir ki, qeyri-neft sektorunda iqtisadi art\u0131m 3 faizd\u0259n \u00e7oxdur. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r \u00f6z n\u0259tic\u0259sini verir. \u018flb\u0259tt\u0259, biz ist\u0259rdik ki, art\u0131m daha da y\u00fcks\u0259k olsun. Hesab edir\u0259m ki, buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r imkanlar, potensial var. Sad\u0259c\u0259 olaraq, biz bu potensialdan maksimum s\u0259m\u0259r\u0259 il\u0259 istifad\u0259 etm\u0259liyik.<\/p>\n<p>Yen\u0259 d\u0259 qeyri-neft s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259r m\u00f6vcuddur. Bel\u0259likl\u0259, qeyri-neft s\u0259nayemiz 15 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131b. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, son ill\u0259rd\u0259 apar\u0131lan islahatlar, x\u00fcsusil\u0259 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 at\u0131lan add\u0131mlar \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verir. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, qeyri-neft s\u0259nayemizin 15 faizd\u0259n \u00e7ox artmas\u0131 d\u00fcnya miqyas\u0131nda rekord g\u00f6st\u0259rici hesab oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bununla b\u0259rab\u0259r, bildiyiniz kimi, son ill\u0259rd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na b\u00f6y\u00fck investisiyalar qoyulmu\u015fdur. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 prioritet sah\u0259 kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. M\u0259n, eyni zamanda, \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 bir q\u0259d\u0259r t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nirdim ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bu q\u0259d\u0259r investisiyalar\u0131n m\u00fcqabilind\u0259, bu q\u0259d\u0259r d\u0259st\u0259yin, subsidiyalar\u0131n, g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 verilmi\u015f kreditl\u0259rin oldu\u011fu bir zamanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda art\u0131m 2-3 faiz idi. Ancaq haz\u0131rda bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015f m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bel\u0259likl\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 doqquz ayda 7 faizd\u0259n \u00e7ox artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rimiz d\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259tdir. Bizim xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuz \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir &#8211; \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun c\u0259mi 17 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bu g\u00f6st\u0259riciy\u0259 g\u00f6r\u0259 biz d\u00fcnya miqyas\u0131nda doqquzuncu yerd\u0259yik. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bizd\u0259n daha yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259si olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri o \u00f6lk\u0259l\u0259rdir ki, onlara, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, xaricd\u0259n he\u00e7 bir kredit verilmir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131n y\u00fcks\u0259k pill\u0259d\u0259 olmas\u0131 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, obyektiv m\u0259nz\u0259r\u0259ni \u0259ks etdirmir. Bel\u0259likl\u0259, biz d\u00fcnya miqyas\u0131nda xarici borcun a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 qabaqc\u0131l yerd\u0259yik. Bunu bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, m\u0259n h\u00f6kum\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259zif\u0259 qoymu\u015fam ki, biz xarici d\u00f6vl\u0259t borcumuzu ild\u0259n-il\u0259 azaldaq v\u0259 g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259 bu, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>\u0130nflyasiya \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, 2 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. N\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, bu il \u00e7ox ciddi v\u0259 b\u00f6y\u00fck sosial paket realla\u015fd\u0131 \u2013 4 milyon 200 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131n maddi v\u0259ziyy\u0259ti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131, pensiyalar, \u0259m\u0259khaqlar\u0131, m\u00fcavin\u0259tl\u0259r art\u0131r\u0131ld\u0131. Y\u0259ni, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn milyardlarla manat v\u0259sait x\u0259rcl\u0259nib v\u0259 bu v\u0259sait sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc istiqam\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. Buna baxmayaraq, inflyasiya \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Bu, \u00e7ox yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricidir. \u018fhalinin g\u0259lirl\u0259ri yen\u0259 d\u0259 inflyasiyan\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir.<\/p>\n<p>Minimum pensiyan\u0131n al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn MDB m\u0259kan\u0131nda birinci yerd\u0259dir. Orta ayl\u0131q pensiyan\u0131n h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 is\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yerd\u0259dir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, bizi qane ed\u0259 bilm\u0259z. Ancaq m\u0259n m\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bunu bildirm\u0259liy\u0259m. H\u0259r \u015fey m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n, minimum pensiyan\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bizd\u0259 irad\u0259 var v\u0259 imkanlar buna uy\u011fun olmal\u0131d\u0131r. Buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn maliyy\u0259 v\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 tam \u015f\u0259ffafl\u0131q t\u0259min edilm\u0259lidir. Haz\u0131rda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7ox ehtiyatlar\u0131m\u0131z var v\u0259 h\u00f6kum\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259zif\u0259 qoyulub ki, biz b\u00fct\u00fcn bu ehtiyatlar\u0131 a\u015fkarlayaq v\u0259 h\u0259m b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259rimizi art\u0131raq, h\u0259m d\u0259 b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rimiz m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 \u015f\u0259ffaf olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn bundan \u0259vv\u0259l m\u0259nim S\u0259r\u0259ncam\u0131mla \u018fli \u018fs\u0259dov Ba\u015f Nazir v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin edilib. \u018fli \u018fs\u0259dov uzun ill\u0259r m\u0259nim k\u00f6m\u0259k\u00e7im kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. \u018fmin\u0259m ki, Ba\u015f Nazir kimi o, m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n qar\u015f\u0131ya qoyulan v\u0259zif\u0259l\u0259ri icra ed\u0259c\u0259k. \u018fsas v\u0259zif\u0259 iqtisadi art\u0131m\u0131 daha da y\u00fcks\u0259k r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 qald\u0131rmaq v\u0259 islahatlar\u0131 davam etdirm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Ke\u00e7\u0259n il prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259n sonra m\u0259nim andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131mda dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilibdir. O \u00e7\u0131x\u0131\u015f proqram xarakterli \u00e7\u0131x\u0131\u015f idi. O \u00e7\u0131x\u0131\u015fdan sonra biz \u0259m\u0259li add\u0131mlara ba\u015flad\u0131q, islahatlar\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirdik. Vergi v\u0259 g\u00f6mr\u00fck sah\u0259l\u0259rind\u0259 apar\u0131lan islahatlar, \u015f\u0259ffafl\u0131qla ba\u011fl\u0131 add\u0131mlar \u00f6z s\u0259m\u0259r\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. G\u00f6mr\u00fck v\u0259 vergi orqanlar\u0131 doqquz ayda b\u00fcdc\u0259y\u0259 plandan \u0259lav\u0259 700 milyon manatdan \u00e7ox v\u0259sait daxil edibl\u0259r. Bu, bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, bizim n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck ehtiyatlar\u0131m\u0131z var. Bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259l\u0259 bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r vergil\u0259ri tam \u00f6d\u0259mirl\u0259r. Onlar\u0131n qara m\u00fchasibatl\u0131\u011f\u0131 var. B\u0259zi \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r orada qeydiyyata al\u0131nm\u0131r. D\u00fczd\u00fcr, son m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 on minl\u0259rl\u0259 i\u015f yeri r\u0259smil\u0259\u015fdirildi v\u0259 bel\u0259likl\u0259, qara b\u00f6lg\u0259d\u0259n a\u011f b\u00f6lg\u0259y\u0259 transfer olundu. Amma bu, k\u00fctl\u0259vi xarakter da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Bir \u00e7ox \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259tl\u0259r vergil\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 tam h\u0259cmd\u0259 \u00f6d\u0259mir v\u0259 ikili m\u00fchasibat saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>Vergi orqanlar\u0131, dig\u0259r h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 bu tipli d\u0131rnaqaras\u0131 sahibkarlara qar\u015f\u0131 \u00e7ox ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259lidirl\u0259r. H\u0259min sahibkarlar da bilm\u0259lidirl\u0259r ki, vergil\u0259ri \u00f6d\u0259m\u0259k onlar\u0131n borcudur. Onlardan he\u00e7 bir ba\u015fqa \u00f6d\u0259ni\u015f t\u0259l\u0259b oluna bilm\u0259z. M\u0259n b\u00fct\u00fcn qurumlar qar\u015f\u0131s\u0131nda bu v\u0259zif\u0259ni qoydum, maksimum \u015f\u0259ffafl\u0131q, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck olmal\u0131d\u0131r, r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa, korrupsiyaya son qoyulmal\u0131d\u0131r. Ancaq sahibkarlar d\u00f6vl\u0259t vergisini tam \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6d\u0259m\u0259lidirl\u0259r. Biz bu vergil\u0259r hesab\u0131na sosial layih\u0259l\u0259ri icra edirik, vergil\u0259r hesab\u0131na k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259ri yerl\u0259\u015fdiririk, vergil\u0259r hesab\u0131na ordumuzu g\u00fccl\u0259ndiririk. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 vergini \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259n cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox hallarda e\u015fidirik ki, bizd\u0259 standartlar, meyarlar Avropa standartlar\u0131na uy\u011fun olmal\u0131d\u0131r. Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 vergisini \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259n\u0259 hans\u0131 c\u0259za verilirs\u0259, biz d\u0259 onlardan n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259liyik. Ona g\u00f6r\u0259 vergid\u0259n yay\u0131nmaq \u00e7ox ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmal\u0131d\u0131r. M\u0259n b\u00fct\u00fcn aidiyy\u0259ti qurumlara bir daha bu tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 verir\u0259m.<\/p>\n<p>Bizim sosial siyas\u0259timiz birm\u0259nal\u0131d\u0131r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, siyas\u0259timizin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 dayan\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan sosial m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sind\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda n\u00fcmun\u0259vi \u00f6lk\u0259dir. H\u0259m minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131, pensiyalar art\u0131r\u0131l\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131 geni\u015f v\u00fcs\u0259t al\u0131r. Bu il on mind\u0259n \u00e7ox insan bu proqramla \u0259hat\u0259 olunacaq. \u00dcnvanl\u0131 sosial yard\u0131m alanlar\u0131n say\u0131 art\u0131r. M\u0259n \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si nazirinin qar\u015f\u0131s\u0131nda v\u0259zif\u0259 qoydum ki, biz bu kateqoriyadan olan insanlara daha geni\u015f h\u0259cmd\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259k. \u0130ndi h\u0259r bir ail\u0259 orta hesabla 200 manatdan \u00e7ox yard\u0131m al\u0131r. O, ail\u0259l\u0259rin say\u0131 artmal\u0131d\u0131r, qar\u015f\u0131ya bel\u0259 v\u0259zif\u0259 qoyulub.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u0259sas v\u0259zif\u0259miz iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n islahatlar\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259kdir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycanda iqtisadi sah\u0259d\u0259 islahatlar u\u011furla gedir. Beyn\u0259lxalq apar\u0131c\u0131 maliyy\u0259 qurumlar\u0131 bu sah\u0259d\u0259ki f\u0259aliyy\u0259timizi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r. M\u0259nim D\u00fcnya Bank\u0131, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Avropa \u0130nvestisiya Bank\u0131, Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondu v\u0259 dig\u0259r apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rim dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan islahatlar y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>\u201cDoing Business\u201d hesabat\u0131nda biz biznes m\u00fchitin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda 25-ci yerd\u0259yik. Son hesabatda Az\u0259rbaycan yen\u0259 d\u0259 20 \u0259n islahat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259 s\u0131ras\u0131nda yer al\u0131b. Bu yax\u0131nlarda Davos \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu yeni hesabat d\u0259rc edib. Bu hesabat bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan islahatlar ard\u0131c\u0131l xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Hesabatdan b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131 m\u0259n Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259rdim. Bildiyiniz kimi, burada r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tlilikl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir \u00e7ox meyarlar m\u00f6vcuddur, h\u0259m ictimai-siyasi v\u0259ziyy\u0259t, h\u0259m d\u0259 cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259, iqtisadi islahatlar, sosial islahatlar, infrastruktur v\u0259 sair.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada 18-ci yerd\u0259dir. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu hesabat d\u00fcnyan\u0131n 141 \u00f6lk\u0259si aras\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlan\u0131b d\u0259rc edilmi\u015fdir. Polis orqanlar\u0131na \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n inam\u0131n s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan 30-cu yerd\u0259dir. M\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 bizim yerimiz 37-cidir. H\u00f6kum\u0259tin, y\u0259ni, d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyin uzunm\u00fcdd\u0259tli strategiyas\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan, fikir verin, d\u00fcnya miqyas\u0131nda 10-cu yerd\u0259dir. Y\u0259ni, bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f uzunm\u00fcdd\u0259tli siyas\u0259t Az\u0259rbaycanda \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. R\u0259hb\u0259rliyin d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259, y\u0259ni, islahatlara meyillilik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 biz d\u00fcnyada 5-ci yerd\u0259yik. N\u0259qliyyat infrastrukturuna g\u00f6r\u0259 31-ci yerd\u0259yik. Yol infrastrukturuna g\u00f6r\u0259 27-ci yerd\u0259yik. Biz ke\u00e7\u0259n hesabatda 34-c\u00fc yerd\u0259 idik, indiki hesabatda 27-ci yerd\u0259yik v\u0259 MDB m\u0259kan\u0131nda birinci yerd\u0259yik. D\u0259mir yollar\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 34-c\u00fc yerd\u0259yik. N\u0259qliyyat xidm\u0259tl\u0259rinin s\u0259m\u0259r\u0259liliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 12-ci yerd\u0259yik. Elektrik enerjisinin \u0259l\u00e7atanl\u0131q \u0259msal\u0131na g\u00f6r\u0259 biz d\u00fcnyada ikinci yerd\u0259yik.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 bu q\u0259d\u0259r elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n, yar\u0131mstansiyalar\u0131n, \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc x\u0259tl\u0259rin tikilm\u0259si, bax, bizi d\u00fcnya miqyas\u0131nda ikinci yer\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. F\u0259al \u0259halinin r\u0259q\u0259msal qabiliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 19-cu yerd\u0259yik. Bu, xalq\u0131m\u0131z\u0131n istedad\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi meyill\u0259r\u0259 yax\u0131n oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Biznesi ba\u015flamaq bax\u0131m\u0131ndan biz 8-ci yerd\u0259yik v\u0259 bu r\u0259q\u0259ml\u0259r \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259qiq\u0259ti \u0259ks etdirir. \u00c7\u00fcnki Davos \u00dcmumd\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131ndan biridir v\u0259 \u00e7ox m\u00f6t\u0259b\u0259r forumdur. Bildiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan Prezidenti m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq forumun iclaslar\u0131nda i\u015ftirak edir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz i\u015fl\u0259r\u0259 veril\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tdir. \u018fn b\u00f6y\u00fck qiym\u0259t Az\u0259rbaycan xalq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n veril\u0259n qiym\u0259tdir. Bu yax\u0131nlarda apar\u0131lan sor\u011fuya \u0259sas\u0259n dem\u0259k olar ki, \u0259halinin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyini, bizim apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259ti birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu d\u0259st\u0259k biz\u0259 g\u00fcc verir, irad\u0259mizi art\u0131r\u0131r v\u0259 biz islahatlara daha da b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259, daha da b\u00f6y\u00fck imkanlarla meyil g\u00f6st\u0259ririk, bu islahatlar\u0131 apar\u0131r\u0131q. Ancaq buna baxmayaraq, \u0259lb\u0259tt\u0259, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, istifad\u0259 olunmayan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ehtiyatlar var v\u0259 biz bu ehtiyatlar\u0131 a\u015fkar etm\u0259liyik. El\u0259 etm\u0259liyik ki, Az\u0259rbaycanda h\u0259r bir sah\u0259 \u015f\u0259ffaf olsun v\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k standartlara cavab versin. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu m\u0259qs\u0259d\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn korrupsiyaya, r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa qar\u015f\u0131 amans\u0131z m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, haz\u0131rda bu m\u00fcbariz\u0259 bizi tam qane ed\u0259 bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki biz bilirik ki, korrupsiya hallar\u0131 geni\u015f v\u00fcs\u0259t al\u0131b, t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda yox, b\u00fct\u00fcn MDB m\u0259kan\u0131nda. Y\u0259ni, bu, bizim ke\u00e7mi\u015fd\u0259n qalan ac\u0131 miras\u0131m\u0131zd\u0131r. Ancaq biz xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131y\u0131q v\u0259 t\u0259kc\u0259 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 yox, b\u00fct\u00fcn aidiyy\u0259ti qurumlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, ictimai n\u0259zar\u0259t daha da g\u00fccl\u00fc olmal\u0131d\u0131r. H\u0259r bir yerd\u0259, h\u0259r bir b\u00f6lg\u0259d\u0259, Bak\u0131n\u0131n h\u0259r bir yerind\u0259 \u0259g\u0259r hans\u0131sa qanunsuzluq ba\u015f verirs\u0259, aidiyy\u0259ti orqanlar bunu a\u015fkarlamal\u0131 v\u0259 bu qanunsuzlu\u011fa yol a\u00e7an v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131, insanlar\u0131 m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb etm\u0259lidirl\u0259r. V\u0259t\u0259nda\u015flar da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 m\u0259lumat verm\u0259lidirl\u0259r, ictimai n\u0259zar\u0259t bax\u0131m\u0131ndan daha da f\u0259al olmal\u0131d\u0131rlar ki, biz islahatlar\u0131 aparaq v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin q\u00fcdr\u0259tini art\u0131raq.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si haz\u0131rlan\u0131r v\u0259 bilirsiniz ki, b\u00fcdc\u0259 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin \u0259sas s\u0259n\u0259dl\u0259rind\u0259n biridir. Yeni h\u00f6kum\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda bir \u00e7ox v\u0259zif\u0259l\u0259r qoyulub. M\u0259n \u018fli \u018fs\u0259dovu bu v\u0259zif\u0259y\u0259 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n ona bir \u00e7ox v\u0259zif\u0259l\u0259r tap\u015f\u0131rd\u0131m. Onun qar\u015f\u0131s\u0131na v\u0259zif\u0259 qoydum ki, islahatlar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n kadr islahatlar\u0131. M\u00fcasir d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc, m\u00fcasir iqtisadiyyat\u0131 bil\u0259n, savadl\u0131 g\u0259nc kadrlar i\u015f\u0259 c\u0259lb edilm\u0259lidir. Biz XXI \u0259srd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, k\u00f6hn\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259, k\u00f6hn\u0259 bilikl\u0259rl\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 nec\u0259 ged\u0259 bil\u0259rik? N\u0259 q\u0259d\u0259r biz t\u0259bii resurslara arxalanaraq, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, bel\u0259 \u0259tal\u0259t yolu il\u0259 ged\u0259 bil\u0259rik? D\u00fczd\u00fcr, islahatlar apar\u0131l\u0131r, dediyim r\u0259q\u0259ml\u0259r bunun \u0259yani s\u00fcbutudur. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259 bu n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6y\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Ancaq biz bilirik ki, ehtiyatlar\u0131m\u0131z \u00e7oxdur. Onu da bilirik ki, \u0259g\u0259r h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 ya \u00f6z\u0259l quruma t\u0259miz, bilikli v\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131 kadr g\u0259tirilirs\u0259, biz orada d\u0259rhal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Hesab olunurdu ki, bizd\u0259 el\u0259 sah\u0259l\u0259r var ki, orada islahatlar apar\u0131la bilm\u0259z. Onlardan biri d\u0259 vergi sistemidir. Hesab olunurdu ki, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, o biab\u0131r\u00e7\u0131 v\u0259ziyy\u0259t \u0259b\u0259di qalmal\u0131d\u0131r v\u0259 burada he\u00e7 bir ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 nail ola bilm\u0259rik. Amma h\u0259r k\u0259s g\u00f6rd\u00fc ki, biz v\u0259ziyy\u0259ti islahatlar yolu il\u0259 d\u00fcz\u0259ld\u0259 bildik. B\u00fcdc\u0259y\u0259 100 milyonlarla manat v\u0259sait daxil olub, dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 h\u0259m\u00e7inin.<\/p>\n<p>Sosial m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r pozuntular olub. Yeni nazir Sahil Babayev bunlar\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131 v\u0259 \u00e7ox ciddi islahatlar apar\u0131r. Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bu g\u00fcn iqtidarda olan b\u0259zil\u0259ri d\u0259 islahatlara qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Bu islahatlar onlar\u0131n \u015f\u0259xsi maraqlar\u0131na toxunur. Onlar h\u0259r v\u0259chl\u0259 bizim i\u015fimiz\u0259 \u0259ng\u0259l t\u00f6r\u0259tm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. \u0130slahatlara meyilli olan, yeni t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u0259 malik kadrlar\u0131 qaralay\u0131rlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259tbuatda. M\u0259tbuat bir n\u00f6v daxili m\u00fcbariz\u0259 n\u00f6v\u00fcn\u0259 \u00e7evrilib. Bu, d\u00f6z\u00fclm\u0259zdir. M\u0259n indi d\u0259rin\u0259 getm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Amma bildirm\u0259liy\u0259m: bu, d\u00f6z\u00fclm\u0259zdir, bir h\u00f6kum\u0259tin b\u0259zi \u00fczvl\u0259ri dig\u0259r \u00fczvl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u015fantaj edilir. Onlar l\u0259k\u0259l\u0259nir. Prezidentin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 onlar\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 islahatlar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 k\u00f6lg\u0259 sal\u0131n\u0131r. D\u00f6z\u00fclm\u0259z v\u0259ziyy\u0259tdir. \u018fg\u0259r kims\u0259 hesab edir ki, biz bununla bar\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q, s\u0259hv edir. \u00c7\u00fcnki islahatlara alternativ yoxdur. Kim bu yolun yol\u00e7usudursa, \u0259lb\u0259tt\u0259, i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k. Amma kim buna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 altdan-altdan bizim i\u015fimiz\u0259 mane olmaq ist\u0259yir, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz bel\u0259 adamlarla bir yolun yol\u00e7usu ola bilm\u0259rik. Ona g\u00f6r\u0259 bir d\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u0259hali d\u0259 bilsin v\u0259 h\u0259r k\u0259s m\u0259nim s\u00f6z\u00fcm\u00fc e\u015fitsin. \u00c7ox g\u00fccl\u00fc siyasi irad\u0259 ortaya qoyulub. Biz Az\u0259rbaycan\u0131 m\u00fcasir, s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n, \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 \u00f6z siyas\u0259tind\u0259 bayraq ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirik v\u0259 buna nail olaca\u011f\u0131q. He\u00e7 kim bu i\u015fd\u0259 biz\u0259 mane ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p>G\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar tap\u015f\u0131r\u0131qlar verildi. H\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259ri art\u0131q ne\u00e7\u0259 vaxtd\u0131r ki, i\u015fl\u0259yirl\u0259r. Dem\u0259liy\u0259m ki, g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si h\u0259m sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc, h\u0259m d\u0259 investisiyay\u00f6n\u00fcml\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Biz g\u0259l\u0259n il d\u0259 ciddi sosial proqramlar icra ed\u0259c\u0259yik, \u0259halinin ya\u015fay\u0131\u015f s\u0259viyy\u0259sini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131lacaq, infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar kifay\u0259t q\u0259d\u0259r v\u0259saitimiz olmal\u0131d\u0131r. Ancaq g\u0259l\u0259n ilin x\u0259rcl\u0259rin\u0259 biz \u00e7ox b\u00f6y\u00fck diqq\u0259tl\u0259 baxmal\u0131y\u0131q v\u0259 burada \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 tam t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259t g\u0259r\u0259k t\u0259klifl\u0259r versin. Tezlikl\u0259, ilin sonuna q\u0259d\u0259r bu t\u0259klifl\u0259r\u0259 bax\u0131lacaq. Bel\u0259likl\u0259, \u0259min\u0259m ki, biz eyni h\u0259cmd\u0259 olan i\u015fi az v\u0259saitl\u0259 icra ed\u0259 bil\u0259rik. Buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u015f\u0259ffafl\u0131q, d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti v\u0259 ictimai n\u0259zar\u0259t olmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na deyir\u0259m, yoxsa onlar pis \u00f6yr\u0259\u015fibl\u0259r. H\u0259r ilin sonunda b\u00fcdc\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunark\u0259n, sifari\u015fl\u0259r g\u00f6nd\u0259rirl\u0259r. \u00d6z\u00fc d\u0259 orada \u015fi\u015firdilmi\u015f r\u0259q\u0259ml\u0259r \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r, havadan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f r\u0259q\u0259ml\u0259r. Onlardan soru\u015fanda ki, misal \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259nd tikm\u0259k, yol \u00e7\u0259km\u0259k, kabel \u00e7\u0259km\u0259k bu q\u0259d\u0259r v\u0259sait bar\u0259d\u0259 r\u0259q\u0259mi haradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcrs\u0259n!? Havadan. Sonra ara\u015fd\u0131rma apar\u0131l\u0131r, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u015fi\u015firdibl\u0259r. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015fi\u015firdibl\u0259r? Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259. Buna da son qoyulmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 Maliyy\u0259 Nazirliyi, \u0130qtisadiyyat Nazirliyi, &#8211; bunu t\u0259kc\u0259 onlar\u0131n boynuna atmaq olmaz, &#8211; h\u00f6kum\u0259t d\u0259 n\u0259zar\u0259t\u00e7i kimi \u015fi\u015firdilmi\u015f b\u00fct\u00fcn o r\u0259q\u0259ml\u0259ri t\u0259hlil etsinl\u0259r v\u0259 real r\u0259q\u0259ml\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirsinl\u0259r. O r\u0259q\u0259ml\u0259ri ver\u0259nl\u0259r g\u0259r\u0259k m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131s\u0131nlar. \u018fg\u0259r bu d\u0259f\u0259 bizim d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131m\u0131z, \u015firk\u0259tl\u0259rimiz yen\u0259 d\u0259 \u015fi\u015firdilmi\u015f r\u0259q\u0259ml\u0259r vers\u0259l\u0259r, art\u0131q \u00f6zl\u0259rini if\u015fa etmi\u015f olacaqlar. H\u00f6kum\u0259t \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259klifl\u0259rin\u0259 baxacaq. Amma onlar \u0259g\u0259r \u015fi\u015firdilmi\u015f r\u0259q\u0259ml\u0259ri vers\u0259l\u0259r, \u00f6z c\u0259zalar\u0131n\u0131 alacaqlar. Ona g\u00f6r\u0259 z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kib normal i\u015fl\u0259sinl\u0259r v\u0259 pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259ksinl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, biz b\u00fcdc\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck q\u0259na\u0259t ed\u0259rik, maa\u015flar\u0131n, pensiyalar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan yaradar\u0131q v\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259rik. Ona g\u00f6r\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 h\u0259ft\u0259l\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259sinin parametrl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7ox f\u0259al i\u015f apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015favir\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 h\u0259sr olunub. Ona g\u00f6r\u0259 ist\u0259rdim ki, indi burada g\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar fikirl\u0259r v\u0259 t\u0259klifl\u0259r s\u0259sl\u0259nsin.<\/p>\n<p><strong>X X X<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 Birinci vitse-prezident Mehriban \u018fliyeva, Ba\u015f Nazir \u018fli \u018fs\u0259dov, Az\u0259rbaycan Prezidentinin iqtisadi siyas\u0259t v\u0259 s\u0259naye m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi Natiq \u018fmirov, Maliyy\u0259 naziri Samir \u015e\u0259rifov, \u0130qtisadiyyat naziri \u015eahin Mustafayev, Vergil\u0259r naziri Mikay\u0131l Cabbarov, \u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si naziri Sahil Babayev, M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Elman R\u00fcst\u0259mov, D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru \u015eahmar M\u00f6vs\u00fcmov \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Maliyy\u0259 naziri Samir \u015e\u018fR\u0130FOV dedi:<\/p>\n<p>-M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, h\u00f6rm\u0259tli m\u00fc\u015favir\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131.<\/p>\n<p>2020-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin layih\u0259si Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u201cB\u00fcdc\u0259 sistemi haqq\u0131nda\u201d Qanununa uy\u011fun olaraq haz\u0131rlan\u0131b v\u0259 b\u00fcdc\u0259 hesablamalar\u0131 apar\u0131lark\u0259n 2019-cu ild\u0259 art\u0131q t\u0259tbiq olunan b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131na istinad olunmu\u015fdur. B\u00fcdc\u0259 layih\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 Maliyy\u0259 Sabitliyi \u015euras\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bax\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \u015euran\u0131n yekdil fikrin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fcdc\u0259d\u0259 bir s\u0131ra \u0259sas parametrl\u0259r \u00fczr\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n b\u00fcdc\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn, b\u00fcdc\u0259 daxilolmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan neftin qiym\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 xeyli m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 neftin 55 dollar\/barrel qiym\u0259ti \u00fcz\u0259rind\u0259 dayan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bunun \u0259sas\u0131nda is\u0259 b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131na uy\u011fun olaraq xalis maliyy\u0259 aktivl\u0259rinin d\u0259y\u0259ri v\u0259 eyni zamanda, icmal b\u00fcdc\u0259nin yuxar\u0131 h\u0259ddi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin qeyd edilm\u0259lidir, Maliyy\u0259 Sabitliyi \u015euras\u0131nda bax\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 o idi ki, orta v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131nda b\u0259zi m\u0259qamlar m\u00f6vcuddur ki, onlar bizim x\u0259rcl\u0259rimizin ah\u0259ngdar h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar yarad\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, biz bunlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 ke\u00e7irm\u0259liyik. O c\u00fcml\u0259d\u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 inflyasiya s\u0259viyy\u0259sinin tam n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131d\u0131r v\u0259 onun d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259 hesablamalar\u0131nda \u0259ks etdirilm\u0259sidir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, bildiyiniz kimi, b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131na uy\u011fun olaraq, n\u00f6vb\u0259ti ilin icmal b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259ri \u0259vv\u0259lki ilin xalis maliyy\u0259 aktivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda formala\u015f\u0131r. Eyni zamanda, burada dig\u0259r vacib g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biri d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, n\u00f6vb\u0259ti ilin icmal b\u00fcdc\u0259sinin yuxar\u0131 x\u0259rcl\u0259ri \u0259vv\u0259lki ilin icmal b\u00fcdc\u0259sinin yuxar\u0131 x\u0259rcl\u0259rinin 103 faizind\u0259n yuxar\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda t\u0259klif olunur ki, h\u0259min g\u00f6st\u0259riciy\u0259 biz inflyasiya prizmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan yana\u015faq v\u0259 bel\u0259likl\u0259, inflyasiya meyill\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r, y\u0259ni, real art\u0131mdan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, d\u00fczd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Maliyy\u0259 naziri Samir \u015e\u0259rifov<\/strong>: Bununla \u0259laq\u0259dar \u0130qtisadiyyat Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 il \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanm\u0131\u015f sosial-iqtisadi proqnoz, makro-iqtisadi proqnoz n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f, h\u0259min proqnoza g\u00f6r\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 4,6 faiz inflyasiya s\u0259viyy\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bu proqnoz n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla biz icmal b\u00fcdc\u0259nin yuxar\u0131 h\u0259ddin\u0259 yenid\u0259n baxm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259d\u0259f n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018fvv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 verilmi\u015f proqnoz ondan sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 do\u011fruldur? Y\u0259ni, bunun t\u0259hlilini aparan bir qurum varm\u0131? Y\u0259ni, sizin verdiyiniz proqnozlar \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldur, yoxsa yox?<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisadiyyat naziri \u015eahin Mustafayev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, c\u0259nab Prezident, \u0259sas\u0259n do\u011fruldur.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018fsas\u0259n ne\u00e7\u0259 faiz \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldur? Siz g\u0259r\u0259k bunu d\u0259qiq bil\u0259siniz v\u0259 kims\u0259 bunun u\u00e7otunu aparmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki h\u0259r il sizin verdiyiniz proqnozlar \u0259sas\u0131nda biz \u00f6z planlar\u0131m\u0131z\u0131 qururuq. Amma sonra h\u0259min ilin yekunlar\u0131 m\u00fczakir\u0259 olunark\u0259n verdiyiniz proqnoz k\u0259narda qal\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 biz bilm\u0259liyik proqnoz n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259qiqlikl\u0259 verilir ki, biz d\u0259 ona uy\u011fun olaraq \u00f6z planlar\u0131m\u0131z\u0131 quraq.<\/p>\n<p><strong>Nazir \u015eahin Mustafayev:<\/strong>\u00a0Beyn\u0259lxalq praktikaya uy\u011fun olaraq f\u0259rql\u0259nir, y\u0259ni, proqnozlar\u0131n tam d\u0259qiqliyi t\u0259bii ki, t\u0259min olunmur, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259sirl\u0259r sonradan n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r v\u0259 h\u0259r \u00fc\u00e7 aydan bir proqnozlar d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, bu d\u0259f\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, Maliyy\u0259 Nazirliyi yeni b\u00fcdc\u0259 t\u0259rtib ed\u0259rk\u0259n biz proqnoza yenid\u0259n d\u00fcz\u0259li\u015f etmi\u015fik v\u0259 bu g\u00fcn art\u0131q g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn proqnoz 3 faizdir.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Art\u0131m?<\/p>\n<p><strong>Nazir \u015eahin Mustafayev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, 3 faiz g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 3,8 faiz proqnozla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 bu, art\u0131q Maliyy\u0259 Nazirliyinin investisiya il\u0259 \u0259laq\u0259dar etdiyi d\u00fcz\u0259li\u015fl\u0259rl\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Y\u0259ni, proqnoza m\u00fcxt\u0259lif amill\u0259r t\u0259sir edir.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018flb\u0259tt\u0259, investisiya proqram\u0131 da burada \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Nazir \u015eahin Mustafayev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, bu, birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r d\u0259 var. Biz \u00fc\u00e7 aydan bir d\u00fcz\u0259li\u015f veririk.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev<\/strong>: Amma biz \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, iqtisadi art\u0131m\u0131m\u0131z d\u00f6vl\u0259t x\u0259tti il\u0259 apar\u0131lan x\u0259rcl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131n. \u00c7\u00fcnki bizim \u0259sas iqtisadi art\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259nb\u0259yi d\u00f6vl\u0259t investisiya x\u0259rcl\u0259ridir v\u0259 a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 des\u0259k, qeyri-neft sektoruna xarici s\u0259rmay\u0259 az qoyulur. \u0130ndi r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 bunu g\u00f6st\u0259rir ki, bu il d\u0259 qoyulan investisiyalar\u0131n yar\u0131s\u0131 xarici investisiyalard\u0131r. Amma onlar\u0131n qoyuldu\u011fu sah\u0259 qeyri-neft sektoru deyil, neft-qaz \u0259m\u0259liyyatlar\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bizim \u0259sas v\u0259zif\u0259miz iqtisadi art\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 birba\u015fa qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011flamaqd\u0131r. \u0130ndi biz 1,4 milyard manat g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 kreditl\u0259r vermi\u015fik. Kims\u0259 hesablay\u0131b ki, bu kreditl\u0259r \u00fcmumi daxili m\u0259hsula, qeyri-neft sektoruna aid olan hiss\u0259y\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir?<\/p>\n<p><strong>Nazir \u015eahin Mustafayev:<\/strong>\u00a0T\u0259bii ki, c\u0259nab Prezident, b\u00fct\u00fcn hesablamalar apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Onda n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bizd\u0259 qeyri-neft sektorunda \u00fcmumi art\u0131m o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil? G\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r veririk, subsidiyalar veririk, texnika al\u0131r\u0131q, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7iririk, d\u00f6vl\u0259t investisiya x\u0259rcl\u0259ri kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. B\u00fct\u00fcn bu amill\u0259r \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 iqtisadi art\u0131m\u0131 daha da b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xarmal\u0131d\u0131r. Amma biz bunu g\u00f6rm\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p><strong>Nazir \u015eahin Mustafayev:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, do\u011fru olaraq qeyd edirsiniz ki, son 3 il \u0259rzind\u0259 qeyri-neft sektorunda art\u0131m \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri kimi m\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259ri qeyd ed\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki Sahibkarl\u0131\u011f\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Fondu vasit\u0259sil\u0259 bu ilin 9 ay\u0131nda 130 milyon manat verilib, ilin sonuna q\u0259d\u0259r 170 milyon manat n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub v\u0259 icra olunacaq. Amma 130, ya 170 milyon manat sahibkarl\u0131\u011f\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r v\u0259sait deyil, \u00e7\u00fcnki bank sektoru t\u0259r\u0259find\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmir.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0D\u00fcz deyirsiniz, bank sektoru bizd\u0259 iqtisadiyyat\u0131n art\u0131m\u0131na, iqtisadiyyat\u0131n real sektorunun art\u0131m\u0131na o q\u0259d\u0259r d\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rmir v\u0259 son ill\u0259rd\u0259 yen\u0259 d\u0259 istehlak kreditl\u0259rinin h\u0259cmi art\u0131r. M\u0259n \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 bunu demi\u015f\u0259m ki, bizim portfelimizd\u0259 istehlak kreditl\u0259ri \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir v\u0259 bank sektorunun b\u00f6hran\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz o idi. \u0130ndi d\u0259 m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verilir ki, yen\u0259 d\u0259 bu meyill\u0259r art\u0131r, iqtisadiyyat\u0131n real sektoruna yox, yen\u0259 d\u0259 istehlaka, y\u0259ni, istehlak mallar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na kreditl\u0259r verilir. \u018fg\u0259r bu davam ed\u0259rs\u0259, yen\u0259 d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra xo\u015fag\u0259lm\u0259z probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rik. Ona g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri g\u0259r\u0259k \u00fcmumil\u0259\u015fdirib, t\u0259hlil edib v\u0259 bir q\u0259rara g\u0259l\u0259siniz ki, b\u00fct\u00fcn al\u0259tl\u0259r &#8211; bank sektoru, Sahibkarl\u0131\u011f\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Fondu, d\u00f6vl\u0259t investisiya x\u0259rcl\u0259ri bir m\u0259qs\u0259di g\u00fcdm\u0259lidir \u2013 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 qeyri-neft sektorunun art\u0131m\u0131.<\/p>\n<p><strong>Nazir Samir \u015e\u0259rifov:<\/strong>\u00a0C\u0259nab Prezident, bu inflyasiyan\u0131n bizim b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u201cB\u00fcdc\u0259 sistemi haqq\u0131nda\u201d Qanununda m\u00fcvafiq d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Y\u0259ni, d\u0259yi\u015fiklik ondan ibar\u0259tdir ki, inflyasiya n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev<\/strong>: Bunu g\u0259r\u0259k \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n ed\u0259rdiniz.<\/p>\n<p><strong>Nazir Samir \u015e\u0259rifov:<\/strong>\u00a0Birinci ildir c\u0259nab Prezident. Ola bilsin, laz\u0131m idi ki, biz bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131nayaq. Biz prinsipc\u0259 onun \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Bel\u0259 olan halda art\u0131m daha da b\u00f6y\u00fck olacaq. Ne\u00e7\u0259 faiz?<\/p>\n<p><strong>Nazir Samir \u015e\u0259rifov:<\/strong>\u00a0Bel\u0259 olan halda, c\u0259nab Prezident, bizd\u0259 28,1 milyard manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259nin yuxar\u0131 x\u0259rcl\u0259ri formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin x\u0259rcl\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq 25,6 milyard manatd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Y\u0259ni, bu ilin b\u00fcdc\u0259sind\u0259n ne\u00e7\u0259 faiz art\u0131b?<\/p>\n<p><strong>Nazir Samir \u015e\u0259rifov:<\/strong>\u00a0\u0130ndi biz art\u0131randan sonra art\u0131q icmal b\u00fcdc\u0259nin x\u0259rcl\u0259ri 29,5 milyarda \u00e7at\u0131r. Bizd\u0259 1,3 milyard \u0259lav\u0259 x\u0259rcl\u0259r yaran\u0131r. H\u0259min x\u0259rcl\u0259r d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, \u0259sas\u0259n d\u00f6vl\u0259t \u0259sasl\u0131 v\u0259sait qoyulu\u015funa y\u00f6n\u0259ldilsin.<\/p>\n<p>Maliyy\u0259 naziri Samir \u015e\u0259rifov bildirdi ki, cari ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131na \u0259sas\u0259n bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n sosial islahatlar h\u0259yata ke\u00e7irilib v\u0259 bu t\u0259dbirl\u0259r d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si hesab\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilib. N\u0259tic\u0259d\u0259 b\u00fcdc\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n struktur d\u0259yi\u015fikl\u0259ri ba\u015f verib v\u0259 b\u00fcdc\u0259nin cari x\u0259rcl\u0259ri, y\u0259ni, sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259ri 3,7 milyard manat art\u0131b, investisiya d\u00f6vl\u0259t \u0259sasl\u0131 v\u0259sait qoyulu\u015fu x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 azal\u0131b. \u0130nvestisiya x\u0259rcl\u0259rinin \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun iqtisadi art\u0131m\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259siri, eyni zamanda, \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq onu \u0259vv\u0259lki s\u0259viyy\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Maliyy\u0259 naziri onu da vur\u011fulad\u0131 ki, g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 1,3 milyard manat v\u0259sait yarad\u0131l\u0131b, bu is\u0259 7,7 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. Neft g\u0259lirl\u0259rinin hesab\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259n x\u0259rcl\u0259rin ild\u0259n-il\u0259 azald\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif ed\u0259n Samir \u015e\u0259rifov \u0259lav\u0259 g\u0259lirl\u0259r v\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 toplanmam\u0131\u015f v\u0259saitl\u0259r hesab\u0131na artan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sinin t\u0259min olunaca\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131. Prezidentin sosial sah\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si layih\u0259sind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapd\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259n Maliyy\u0259 naziri \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi sabitliyin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259rk\u0259zi Bankla \u00e7ox s\u0131x t\u0259dbirl\u0259rin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259k v\u0259 \u018fhalinin Sosial M\u00fcdafi\u0259si naziri\u00a0<strong>Sahil Babayev<\/strong>\u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na uy\u011fun olaraq D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259rinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131. Nazir Fondun b\u00fcdc\u0259sinin 4 milyard 825 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun cari il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 16,9 faiz \u00e7ox oldu\u011funu dedi, 697 milyon manat \u0259lav\u0259 v\u0259saitin m\u0259hz \u0259halinin \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259yini vur\u011fulad\u0131. \u00dcmumi sosial s\u0131\u011forta y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131nda 22,5 faiz art\u0131m\u0131n oldu\u011funu bildir\u0259n nazir Fondun g\u0259lirl\u0259rind\u0259 qeyri-b\u00fcdc\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n<p>Transfertin m\u0259bl\u0259\u011finin cari ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 81 milyon manat artaca\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259n Sahil BABAYEV dedi:<\/p>\n<p>-Transfertin m\u0259bl\u0259\u011fi 2017-ci ild\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun g\u0259lirl\u0259rinin 39 faizini t\u0259\u015fkil edirdis\u0259, art\u0131q 2018-ci ild\u0259 bu, 35,6 faiz\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb, 2019-cu ild\u0259 32,8 faiz\u0259, 2020-ci ild\u0259 is\u0259 29,6 faiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k ki, bu da iki il \u0259rzind\u0259 8 faizlik azalma dem\u0259kdir. Bu da D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131, onun maliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyinin t\u0259min edilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox \u00f6n\u0259mli amildir. \u018fhaliy\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r 4 milyard 684 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 olacaqd\u0131r. Y\u0259ni, \u00fcmumi g\u0259lirl\u0259rin 97,1 faizi m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 v\u0259 bunlardan da \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259ni\u015fi 4 milyard 570 milyon manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 olacaqd\u0131r. \u00dcmumi art\u0131m\u0131n 16,6 faiz olaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. 651 milyon 700 min manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 art\u0131m g\u00f6zl\u0259nilir. Bu 651 milyon 700 min manat\u0131n 475 milyon manat\u0131 m\u0259hz Sizin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fczl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u0259m\u0259khaqq\u0131 art\u0131mlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 orta \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olacaqd\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, indeksasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259l\u0259n ild\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131 bir daha art\u0131r\u0131lacaqd\u0131r v\u0259 bu art\u0131m\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq \u0259lav\u0259 475 milyon manat v\u0259saitin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131za \u00f6d\u0259nilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Eyni zamanda, 114 milyon manat m\u0259cburi sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 hesab\u0131na veril\u0259n m\u00fcavin\u0259tl\u0259r qismind\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131za \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Nazir bildirdi ki, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin \u00f6hd\u0259likl\u0259ri bu il d\u0259 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcdc\u0259 modeli \u00fcz\u0259rind\u0259 quruldu\u011fundan transfertin h\u0259cmi ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azal\u0131b. \u00d6t\u0259n il \u0259haliy\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r 1,1 milyard manat artd\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259, transfert\u0259 c\u0259mi 89 milyon manat ayr\u0131l\u0131b. Bu da onu g\u00f6st\u0259rir ki, 1 milyard manatdan art\u0131q v\u0259sait m\u0259hz D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131 hesab\u0131na qar\u015f\u0131lan\u0131b v\u0259 b\u00fcdc\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 bir y\u00fck yaratmay\u0131b. Nazir qeyd etdi ki, haz\u0131rlanan proqnozlar \u0259sas\u0131nda g\u0259l\u0259n il \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n orta ayl\u0131q m\u0259bl\u0259\u011finin 16 faiz art\u0131m\u0131na v\u0259 orta ayl\u0131q pensiya m\u0259bl\u0259\u011finin 293 manata \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Apar\u0131lan optimalla\u015fma, eyni zamanda, \u0259sass\u0131z \u0259ld\u0259 edil\u0259n pensiyalar\u0131n l\u0259\u011fvi n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q cari ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 99 milyon manata q\u0259na\u0259t edilib ki, n\u00f6vb\u0259ti d\u00f6vrl\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u0259 bu m\u0259bl\u0259\u011f daha da artacaq v\u0259 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131m\u0131 t\u0259min edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Sahil Babayev minimum \u0259m\u0259k pensiyas\u0131n\u0131n 200 manata \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bununla da \u00f6lk\u0259mizin MDB m\u0259kan\u0131nda al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti indeksi \u00fczr\u0259 birinci yerd\u0259 oldu\u011funu bildirdi. Qeyd etdi ki, orta ayl\u0131q pensiya al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tind\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259miz MDB m\u0259kan\u0131nda ilk ikilikd\u0259 q\u0259rarla\u015fa bil\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun x\u0259rcl\u0259rinin strukturunun optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fan nazir dedi ki, \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondunun g\u0259lirl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 128,2 milyon manatl\u0131q b\u00fcdc\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Burada art\u0131m 30 faizd\u0259n \u00e7oxdur. Bu m\u0259bl\u0259\u011fin 111 milyon 900 min manat\u0131 m\u0259hz i\u015fsizlikd\u0259n s\u0131\u011forta haqlar\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131mlar\u0131na y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k. Qeyri-b\u00fcdc\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131q 68 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b ki, b\u00fcdc\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan toplanan pay\u0131n \u00fcmumi g\u0259lirl\u0259rd\u0259ki pay\u0131 daha da a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Eyni zamanda, cari ild\u0259n g\u00f6zl\u0259nil\u0259n 16 milyon manatl\u0131q qal\u0131q v\u0259sait n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 x\u00fcsusil\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n Sahil Babayev dedi: X\u0259rcl\u0259rimiz 128 milyon 200 min manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur v\u0259 bunun ana x\u0259ttini Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za m\u00fcvafiq olaraq \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondu hesab\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq layih\u0259si t\u0259\u015fkil edir, 63 milyon manat v\u0259sait m\u0259hz \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq layih\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldil\u0259c\u0259kdir. G\u0259l\u0259n il \u0259rzind\u0259 s\u0131rf \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondu hesab\u0131na 11 min ail\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq layih\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0D\u00fcnya Bank\u0131 da bu layih\u0259y\u0259 qo\u015fulur. Onlar\u0131n da v\u0259saitini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq bu r\u0259q\u0259m daha da artacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Nazir Sahil Babayev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, c\u0259nab Prezident, Sizin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131zla D\u00fcnya Bank\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar yekun m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir. Bu ilin sonunad\u0259k h\u00f6kum\u0259t\u0259 kredit sazi\u015fi layih\u0259si t\u0259qdim olunacaq. N\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n \u015furas\u0131nda onun t\u0259sdiqi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n prosedurlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, real aktivl\u0259rin al\u0131nmas\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 biz ilin sonunda \u00e7ataca\u011f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti il D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131 1000-2000 ail\u0259 olaraq qiym\u0259tl\u0259ndiririk. Amma ondan sonrak\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 sabit olaraq 5 min ail\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, bu x\u0259rcl\u0259rin strukturunda m\u0259\u015f\u011fulluq layih\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fcxt\u0259lif aktiv m\u0259\u015f\u011fulluq t\u0259dbirl\u0259rinin t\u0259\u015fkili n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. Cari ild\u0259 plan\u0131m\u0131z y\u00fcz min n\u0259f\u0259rin i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259ldilm\u0259si idis\u0259, g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn bu r\u0259q\u0259m 130 min\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. Haqq\u0131 \u00f6d\u0259nil\u0259n ictimai i\u015fl\u0259r proqram\u0131n\u0131n davam etdirilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. Eyni zamanda, iri d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259 yarad\u0131lan m\u00fcv\u0259qq\u0259ti ictimai i\u015fl\u0259r proqram\u0131 da davam etdiril\u0259c\u0259k. D\u00fcnya Bank\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, BMT \u0130nki\u015faf Proqram\u0131 il\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259rin davam etdirilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur v\u0259 \u0259lav\u0259 500 n\u0259f\u0259r BMT \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n x\u0259tti il\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0BMT \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131n\u0131 biz \u00f6z \u00fcz\u0259rimiz\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck, el\u0259dirmi?<\/p>\n<p><strong>Nazir Sahil Babayev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sad\u0259c\u0259, onlar m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i qismind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Nazir Sahil Babayev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, layih\u0259nin icras\u0131na n\u0259zar\u0259ti t\u0259min edirl\u0259r. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l t\u0259cr\u00fcb\u0259dir ki, \u0259n m\u00fcsb\u0259t beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259ni g\u0259tir\u0259r\u0259k bu layih\u0259ni m\u00fcxt\u0259lif rayonlarda icra edirl\u0259r. Biz d\u0259 onlar\u0131n m\u00fcsb\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259sini dig\u0259r rayonlarda \u00f6z\u00fcm\u00fcz t\u0259tbiq edirik.<\/p>\n<p>Pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 g\u0259l\u0259n ilin proqnozu 5 min n\u0259f\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k. Bizim m\u00f6vcud pe\u015f\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rimizd\u0259n \u0259lav\u0259 iki pe\u015f\u0259 m\u0259rk\u0259zinin tikintisi d\u0259 buraya daxildir. Orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rin son sinifl\u0259rinin \u015fagirdl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn pe\u015f\u0259y\u00f6n\u00fcm\u00fc m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259ri proqramlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 150 min \u015fagirdi \u0259hat\u0259 etm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondunun v\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun x\u0259rcl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 DOST m\u0259rk\u0259zl\u0259ri \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. Cari ild\u0259 \u0259lav\u0259 iki m\u0259rk\u0259zin a\u00e7\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 \u0259lav\u0259 yeddi m\u0259rk\u0259zin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131, h\u0259m\u00e7inin onlar\u0131n saxlanma x\u0259rcl\u0259ri d\u0259 m\u0259hz D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunun v\u0259 \u0130\u015fsizlikd\u0259n S\u0131\u011forta Fondunun v\u0259saitl\u0259ri hesab\u0131na qar\u015f\u0131lanacaq. Bu da imkan ver\u0259c\u0259k ki, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 \u0259lav\u0259 y\u00fck yaratmadan \u00fcmumilikd\u0259 idar\u0259etm\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin optimalla\u015fmas\u0131na nail olaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, oktyabr\u0131n 15-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yan\u0131nda iqtisadi m\u00fc\u015favir\u0259 ke\u00e7irilib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 nitq s\u00f6yl\u0259yib: &#8211; Doqquz ay\u0131n sosial-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri m\u00fcsb\u0259tdir. \u0130qtisadi art\u0131m t\u0259min olunub. Sevindirici&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12704,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24,4,1],"tags":[],"class_list":["post-12703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyast","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12703"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12705,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12703\/revisions\/12705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}