{"id":11389,"date":"2019-03-07T22:57:02","date_gmt":"2019-03-07T18:57:02","guid":{"rendered":"http:\/\/mediazona.az\/?p=11389"},"modified":"2019-03-07T22:57:02","modified_gmt":"2019-03-07T18:57:02","slug":"qurani-k%c9%99rimd%c9%99-bas-ortm%c9%99k-hokmu-varmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediazona.az\/?p=11389","title":{"rendered":"Qurani-K\u0259rimd\u0259 ba\u015f \u00f6rtm\u0259k h\u00f6km\u00fc varm\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>Ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc m\u00f6vzusu b\u00fct\u00fcn zamanlarda m\u00fczakir\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olub v\u0259 indi d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmir. Bu m\u00f6vzuya h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 xarici k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 tez-tez toxunulsa\u00a0 da, m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 q\u0131z\u011f\u0131n m\u00fczakir\u0259 predmeti olaraq qalmaqdad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri t\u0259kc\u0259 m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ay\u0259l\u0259rin deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259\u00a0 Quran\u0131n Az\u0259rbaycanda elmi c\u0259h\u0259td\u0259n tam ara\u015fd\u0131r\u0131lmamas\u0131nda,\u00f6lk\u0259mizd\u0259\u00a0\u00a0t\u0259fsir elminin yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259 olmas\u0131ndad\u0131r. Quran-i-K\u0259rimin elmi c\u0259h\u0259td\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nl\u0259r onun Z.M.B\u00fcnyadov v\u0259 V.M.M\u0259mm\u0259d\u0259liyev t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259sini misal g\u0259tir\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Amma bu, t\u0259rc\u00fcm\u0259dir, y\u0259ni ay\u0259l\u0259rin s\u00f6zb\u0259s\u00f6z dilimiz\u0259 \u00e7evrilm\u0259sidir ki, bu da ay\u0259l\u0259rin m\u0259nas\u0131n\u0131 anlama\u011fa kifay\u0259t etmir, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n m\u00fcf\u0259ss\u0259l izah\u0131na ehtiyac duyulur ki, bununla da t\u0259fsir elmi m\u0259\u015f\u011ful olur.<\/p>\n<p>T\u0259fsir n\u0259dir? T\u0259fsir-y\u0259ni izah etm\u0259k, \u015f\u0259rh etm\u0259k. T\u0259fsir \u00a0Quran-i-K\u0259rimin m\u0259tninin h\u0259r bir s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259nas\u0131n\u0131n m\u00fcf\u0259ss\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u0259rhi dem\u0259kdir. Quran m\u0259tninin izah edilm\u0259sinin vacibliyin\u0259 h\u0259l\u0259 ay\u0259l\u0259r ilk vaxtlar nazil olma\u011fa ba\u015flayanda ehtiyac yaranm\u0131\u015fd\u0131.Sual oluna bil\u0259r: niy\u0259? Ax\u0131, Quran \u0259r\u0259bl\u0259rin \u00f6z dilind\u0259 nazil olmu\u015fdu, h\u0259m d\u0259 bu ay\u0259l\u0259ri Pey\u011f\u0259mb\u0259rin(s) dilind\u0259n ilk e\u015fid\u0259nl\u0259r d\u0259 onlar olmu\u015fdular. Bu suala cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 tarixi \u015f\u0259raiti v\u0259 \u018fr\u0259bistan yar\u0131madas\u0131ndak\u0131 c\u0259miyy\u0259tin hans\u0131 inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. Quran\u0131n nazil olmas\u0131ndan v\u0259 islam\u0131n yaranmas\u0131ndan \u0259vv\u0259lki d\u00f6vr, t\u0259sad\u00fcf\u0259n cahiliyy\u0259 d\u00f6vr\u00fc adland\u0131r\u0131lmay\u0131b, h\u0259m d\u0259 \u0259r\u0259bl\u0259rin \u00f6zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n!!! T\u0259bii ki, cahil \u0259r\u0259bl\u0259rin \u015f\u0259rhsiz, izahs\u0131z\u00a0 Quran ay\u0259l\u0259rini do\u011fru-d\u00fczg\u00fcn anlamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ola bilm\u0259zdi, n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, o, \u0259r\u0259b dilinin \u00fcslub v\u0259 m\u0259zmun bax\u0131m\u0131ndan \u0259n ali, t\u0259krars\u0131z n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>Quran ay\u0259l\u0259rini \u015f\u0259rh\u0259 ehtiyac ed\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259nas\u0131 ayd\u0131n (m\u00f6hk\u0259m) v\u0259 gizli (m\u00fct\u0259\u015fabih) ay\u0259l\u0259rin olmas\u0131d\u0131r, \u00fcst\u0259lik d\u0259 \u0259r\u0259b dil\u00e7i aliml\u0259rinin iddia etdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Quran m\u0259tni yeddi \u0259r\u0259b tayfas\u0131n\u0131n dialektind\u0259 nazil olub\u00a0 ki, h\u0259min tayfalar da aral\u0131 ya\u015fad\u0131qlar\u0131ndan bir-birini anlam\u0131rd\u0131lar.Sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0259b\u0259bl\u0259r islam\u015f\u00fcnasl\u0131qda t\u0259fsir elminin yaranmas\u0131na v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 sanball\u0131, m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259fsir aliml\u0259rinin- m\u00fcf\u0259ssirl\u0259rin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131na\u00a0 s\u0259b\u0259b oldu. Amma biz\u0259 m\u0259lum olan t\u0259fsir kitablar\u0131 \u0259sas\u0259n \u0259r\u0259b, fars dill\u0259rind\u0259dir. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 olan t\u0259fsir kitablar\u0131 \u0259r\u0259b qrafikas\u0131 il\u0259 yaz\u0131l\u0131b ki, bu da geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259sinin onlardan yararlanmas\u0131na imkan vermir.<\/p>\n<p>xxx<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda t\u0259fsir elminin yaranmas\u0131 Quran m\u0259tnind\u0259ki\u00a0 s\u00f6zl\u0259ri dilimizd\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l \u015f\u0259rh etm\u0259y\u0259 ,onlar\u0131n h\u0259r birinin leksik-qrammatik m\u0259nalar\u0131n\u0131n, mahiyy\u0259tinin v\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yinin t\u0259hlilin\u0259 ciddi k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r ki, bu da insanlar\u0131n uzaq d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc Quran\u0131 d\u0259rk ed\u0259r\u0259k oxumas\u0131na, h\u0259l\u0259lik is\u0259 b\u0259zi ay\u0259l\u0259rin h\u00f6kml\u0259rinin do\u011fru anla\u015f\u0131lmamas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n\u00a0 bir-birind\u0259n ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f insanlar\u0131n yax\u0131nla\u015fmas\u0131na, sonunda da vahid\u00a0 bayraq -\u0130slam bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda toplanmas\u0131na\u00a0 k\u00f6m\u0259k ed\u0259r. Amma h\u0259l\u0259lik biz\u00a0 bu haqda yaln\u0131z x\u0259yallar qururuq v\u0259 \u0259limizd\u0259 olan m\u0259nb\u0259l\u0259rl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259cburuq.<\/p>\n<p>Qay\u0131daq m\u00f6vzumuza. Ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259si c\u0259miyy\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259di. Az\u0259rbaycanda islam\u0131n m\u0259i\u015f\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131b biz d\u0259 m\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 Qurani-K\u0259rimd\u0259ki ay\u0259l\u0259r\u0259 elmi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n yana\u015fmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldik. B\u0259ri ba\u015fdan qeyd etm\u0259liyik ki, istinad ed\u0259c\u0259yimiz m\u0259nb\u0259 Z.M.B\u00fcnyadovun v\u0259 B.M.M\u0259mm\u0259d\u0259liyevin dilimiz\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdikl\u0259ri &#8220;Qurani-K\u0259rim&#8221;dir.<\/p>\n<p>********<\/p>\n<p>H\u0259r bir f\u0259rd\u00a0 \u0259xlaq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xmamaq \u015f\u0259rtil\u0259 geyim, o c\u00fcml\u0259d\u0259n\u00a0 ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 azadd\u0131r. \u018fg\u0259r ba\u015f\u0131 ba\u011fl\u0131 qad\u0131n: &#8220;Ba\u015f\u0131n\u0131 niy\u0259 ba\u011flam\u0131san?&#8221;- sual\u0131na: &#8220;Bu, m\u0259nim \u00f6z se\u00e7imimdir,\u00a0 yaxud da: &#8220;Yax\u0131nlar\u0131m\u0131n ist\u0259yil\u0259 ba\u015f\u0131m\u0131 \u00f6rtm\u00fc\u015f\u0259m&#8221;-dey\u0259 cavab ver\u0259rs\u0259, o zaman<strong>: &#8220;L\u0259 ikrah\u0259 fi-d-din<\/strong>&#8221; &#8211; &#8220;Dind\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t yoxdur&#8221; (&#8220;B\u0259q\u0259r\u0259;256) ay\u0259sin\u0259 \u0259saslanaraq bir kims\u0259nin ona irad bildirm\u0259y\u0259 haqq\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259liyik. Yox, \u0259g\u0259r o: &#8220;Bu, Allah\u0131n \u0259mridir!&#8221; -dey\u0259 cavab ver\u0259rs\u0259, o halda Allah\u0131n v\u0259hy toplusu olan &#8220;Quran-i-K\u0259rim&#8221;\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259yimiz laz\u0131m g\u0259l\u0259c\u0259k .<\/p>\n<p>Quranda m\u00fcs\u0259lman \u00a0qad\u0131nlar\u0131n geyimi il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0 \u00fc\u00e7 ay\u0259 var. Bunlar &#8220;Nur&#8221;sur\u0259si;31,60.) v\u0259 &#8220;\u018fhzab&#8221; sur\u0259sinin 59-cu ay\u0259sidir. Ard\u0131c\u0131ll\u0131q bax\u0131m\u0131ndan m\u00f6vzuya &#8220;Nur&#8221;sur\u0259sinin 31-ci ay\u0259sind\u0259n ba\u015flay\u0131b dilimiz\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmu\u015f m\u0259tni oldu\u011fu kimi oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r\u0131q:<\/p>\n<p><em>&#8220;<\/em><strong><em>M\u00f6min qad\u0131nlara da de ki, g\u00f6zl\u0259rini haram buyurulmu\u015f \u015feyl\u0259rd\u0259n \u00e7evirsinl\u0259r\u00a0<\/em>(<\/strong>nam\u0259hr\u0259m\u0259 baxmas\u0131nlar<strong>),\u00a0<em>ay\u0131b yerl\u0259rini\u00a0<\/em>(<\/strong>zinadan)\u00a0<em><strong>qorusunla<\/strong>r<\/em>\u00a0<strong>(<\/strong>v\u0259 ya \u00f6rt\u00fcl\u00fc saxlas\u0131nlar);<em>\u00a0<\/em><strong><em>\u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n\u00a0<\/em>(<\/strong>\u0259l,\u00fcz)\u00a0<em>\u00a0<strong>istisna olmaqla, zin\u0259tl\u0259rini (<\/strong><\/em>zin\u0259t yerl\u0259ri olan boyun, bo\u011faz, qol, ayaq v\u0259 s. nam\u0259hr\u0259m\u0259<strong>)\u00a0<em>g\u00f6st\u0259rm\u0259sinl\u0259r; ba\u015f \u00f6rt\u00fckl\u0259rini yaxalar\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259ksinl\u0259r; zin\u0259t yerl\u0259rini\u00a0 \u0259rl\u0259rind\u0259n, yaxud \u00f6z atalar\u0131ndan, yaxud \u0259rl\u0259rinin atalar\u0131ndan (qay\u0131natalar\u0131ndan) yaxud \u00f6z o\u011fullar\u0131ndan , yaxud \u0259rl\u0259rinin o\u011fullar\u0131ndan, yaxud \u00f6z qarda\u015flar\u0131ndan<\/em><\/strong><em>,\u00a0<\/em><strong><em>yaxud qarda\u015flar\u0131n\u0131n o\u011fullar\u0131ndan, yaxud bac\u0131lar\u0131n\u0131n o\u011fullar\u0131ndan<\/em>,\u00a0<\/strong>yaxud\u00a0 \u00f6z(m\u00fcs\u0259lman)\u00a0<em><strong>qad\u0131nlar\u0131ndan, yaxud sahib olduqlar\u0131\u00a0<\/strong>(<strong>m\u00fc\u015frik cariy\u0259l\u0259rd\u0259n) yaxud, ki\u015filiyi qalmam\u0131\u015f (onlarla birlikd\u0259 yem\u0259k yey\u0259n) xidm\u0259t\u00e7il\u0259rd\u0259n<\/strong>,\u00a0<strong>yaxud qad\u0131nlar\u0131n m\u0259hr\u0259m yerl\u0259rini h\u0259l\u0259 anlamayan u\u015faqlardan ba\u015fqas\u0131na g\u00f6st\u0259rm\u0259sinl\u0259r<\/strong>;\u00a0<strong>gizl\u0259tdikl\u0259ri b\u0259z\u0259k \u015feyl\u0259rini\u00a0<\/strong>(<strong>xalxallar\u0131n\u0131) g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ayaqlar\u0131n\u0131 (yer\u0259 v\u0259 ya bir-birin\u0259) vurmas\u0131nlar<\/strong>.\u00a0<strong>Ey m\u00f6minl\u0259r! Ham\u0131n\u0131z Alllaha t\u00f6vb\u0259 edin ki<\/strong>,<strong>b\u0259lk\u0259 nicat tapas\u0131n\u0131z<\/strong>!<\/em>\u00a0(M\u0259tl\u0259biniz\u0259 \u00e7atas\u0131n\u0131z!)&#8221;<\/p>\n<p>Ay\u0259nin t\u0259hlilin\u0259 ke\u00e7m\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l qeyd etm\u0259liyik ki, Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015f\u00a0 m\u0259tnd\u0259ki m\u00f6t\u0259riz\u0259d\u0259 veril\u0259n s\u00f6zl\u0259r t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259lav\u0259 olunub. Bel\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r bu v\u0259 ya dig\u0259r dild\u0259n \u00e7evrilmi\u015f m\u0259tnl\u0259rin daha ayd\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn edilir. B\u0259z\u0259n d\u0259 bu c\u00fcr \u0259lav\u0259l\u0259r m\u0259tnd\u0259n s\u0259hv v\u0259 m\u0259ntiqsiz n\u0259tic\u0259l\u0259rin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na\u00a0 g\u0259tirir ki, buna da misal\u00a0 olaraq yuxar\u0131dak\u0131 ay\u0259ni g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Qad\u0131n\u0131 \u00f6z ist\u0259kl\u0259rin\u0259 uy\u011fun ya\u015fatmaq ist\u0259y\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibl\u0259ri d\u0259 m\u0259hz bu c\u00fcr \u0259lav\u0259l\u0259rd\u0259n he\u00e7 bir m\u0259ntiq\u0259 \u0259saslanmayan\u00a0 h\u00f6kml\u0259r \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 onlar\u0131 insanlar\u0131n beyinl\u0259rin\u0259 yeridirl\u0259r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r ay\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz ay\u0259d\u0259 d\u0259 Allah-T\u0259ala Pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 (s) m\u00fcraci\u0259t edir v\u0259 harada olmalar\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq\u00a0 \u00f6zl\u0259rini\u00a0 rahat hiss etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn qad\u0131nlara nec\u0259 davranmalar\u0131 v\u0259 nec\u0259 geyinm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259r verir:<\/p>\n<p><em>&#8220;<strong>M\u00f6min qad\u0131nlara da de ki, g\u00f6zl\u0259rini haram buyurulmu\u015f \u015feyl\u0259rd\u0259n \u00e7evirsinl\u0259r&#8230;&#8221;-\u00a0<\/strong><\/em>bu c\u00fcml\u0259d\u0259 qad\u0131nlara\u00a0 bax\u0131\u015flar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259k t\u00f6vsiyy\u0259 olunur. \u018fg\u0259r qad\u0131n bir nam\u0259hr\u0259ml\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa m\u0259cbur olarsa-bu i\u015f yerind\u0259 d\u0259, c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda da, h\u0259tta \u00f6z evind\u0259 bel\u0259 ola bil\u0259r-bu zaman m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259ddi g\u00f6zl\u0259m\u0259lidir: n\u0259z\u0259rl\u0259rini \u0259ks cinsin sif\u0259tin\u0259 \u00a0dikm\u0259m\u0259li v\u0259 s\u00f6hb\u0259ti \u00e7ox uzatmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Burada bir vacib\u00a0 m\u0259qam\u0131 qeyd etm\u0259liyik-bundan \u0259vv\u0259lki ay\u0259d\u0259 Allah T\u0259ala eyni t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259ri ki\u015fil\u0259r\u0259 d\u0259 verir<strong>:\u00a0<em>&#8220;(Ya M\u0259h\u0259mm\u0259d<\/em><\/strong><em>!)\u00a0<strong>M\u00f6min ki\u015fil\u0259r\u0259<\/strong>\u00a0\u00a0<strong>de ki, g\u00f6zl\u0259rini haram edilmi\u015f \u015feyl\u0259rd\u0259n \u00e7evirsinl\u0259r (nam\u0259hr\u0259m\u0259 baxmas\u0131nlar<\/strong>),<strong>ay\u0131b yerl\u0259rini\u00a0<\/strong>(<strong>zinadan) qorusunlar<\/strong>(<strong>v\u0259 ya \u00f6rt\u00fcl\u00fc saxlas\u0131nlar<\/strong>).<strong>Bu, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn (\u0259d\u0259b-\u0259rkan) daha yax\u015f\u0131d\u0131r.\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, Allah onlar\u0131n n\u0259 etdikl\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259rdard\u0131r!&#8221;(&#8220;Nur&#8221;;30).<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bu ay\u0259d\u0259 is\u0259<em><strong>:&#8221;Zuyyin\u0259 li-n-n\u0259si hubbu<\/strong>&#8211;<strong>\u015f-\u015f\u0259h\u0259vati.<\/strong>..<\/em>&#8220;-&#8220;\u0130nsanlara ( h\u0259m ki\u015fi,h\u0259m d\u0259 qad\u0131nlara)\u00a0 \u015f\u0259hv\u0259tin v\u0259 n\u0259fsin arzulad\u0131\u011f\u0131 \u015feyl\u0259r g\u00f6z\u0259l g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir&#8230;&#8221;(&#8220;Ali-\u0130mran&#8221;;14).M\u0259hz bu \u015f\u0259hv\u0259t\u00a0 v\u0259 n\u0259fs qad\u0131n v\u0259 ki\u015fil\u0259ri pis yola \u00e7\u0259km\u0259sin dey\u0259 Allah T\u0259ala onlara yuxar\u0131dak\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259ri verir.<\/p>\n<p><em><strong>&#8220;&#8230;\u00d6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n (\u0259l, \u00fcz) istisna olmaqla, zin\u0259tl\u0259rini (zin\u0259t yerl\u0259ri olan boyun, bo\u011faz, qol, ayaq v\u0259 s. nam\u0259hr\u0259m\u0259 )g\u00f6st\u0259rm\u0259sinl\u0259r<\/strong>&#8211;<\/em>\u00a0bu c\u00fcml\u0259d\u0259\u00a0<strong>zin\u0259t<\/strong>\u00a0s\u00f6z\u00fcn\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259li, m\u0259tnd\u0259 hans\u0131 m\u0259nada i\u015fl\u0259ndiyi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. B\u0259zi \u015f\u0259rh\u00e7il\u0259r bunun qad\u0131n b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, bu da s\u0259hv fikirdir, ona g\u00f6r\u0259 ki:<\/p>\n<p>-birincisi: ay\u0259d\u0259 qad\u0131n\u0131n \u0259ks cinsl\u0259 t\u0259mas\u0131 zaman\u0131\u00a0 \u015f\u0259hv\u0259t hissinin yarana bil\u0259c\u0259yi guman edilir v\u0259 m\u0259hz bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qad\u0131nlara nam\u0259hr\u0259ml\u0259 s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rk\u0259n bax\u0131\u015flar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259k v\u0259 s\u00f6hb\u0259ti uzatmamaq t\u00f6vsiyy\u0259 olunur. Buna h\u0259yal\u0131, iff\u0259tli davranmaq deyilir. T\u0259bii ki, bu\u00a0 qayda qad\u0131n\u0131n yaln\u0131z yad ki\u015fil\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 \u015famil olunur, \u00f6z do\u011fmalar\u0131 aras\u0131nda is\u0259, \u0259d\u0259b-\u0259rkan qaydalar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k \u015f\u0259rtil\u0259 o, s\u0259rb\u0259st olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>-ikincisi:q\u0131z\u0131l zin\u0259t \u0259\u015fyas\u0131 \u015f\u0259hv\u0259t yox,h\u0259s\u0259d hissi yarada bil\u0259r ki,bunu da \u0259sas\u0259n qad\u0131nlara \u015famil etm\u0259k olar;<\/p>\n<p>-\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: q\u0131z\u0131l zin\u0259t \u0259\u015fyas\u0131 \u0259ks cinsd\u0259 \u015f\u0259hv\u0259t deyil, h\u0259rislik yarada bil\u0259r ki,bunun da ay\u0259nin m\u00f6vzusu il\u0259 q\u0259tiyy\u0259n \u0259laq\u0259si yoxdur.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, ay\u0259d\u0259ki zin\u0259t s\u00f6z\u00fcn\u00fcn zin\u0259t \u0259\u015fyas\u0131 deyil, qad\u0131n\u0131n \u0259ks cinsd\u0259 \u015f\u0259hv\u0259t do\u011furan b\u0259zi b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259ri olmas\u0131 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lirik ki, bunu da ir\u0259lid\u0259 daha ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Ay\u0259d\u0259: &#8220;<strong>\u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n\u00a0<\/strong>(b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259ri )\u00a0<strong>istisna olmaqla (<\/strong>\u0259ks cinsd\u0259 \u015f\u0259hv\u0259t do\u011fura bil\u0259c\u0259k zin\u0259tl\u0259rini<strong>\u00a0) g\u00f6st\u0259rm\u0259sinl\u0259r&#8221;-<\/strong>deyilir. \u00d6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259rinin hans\u0131lar\u0131n oldu\u011fu \u0259r\u0259b dili m\u0259tnind\u0259 g\u00f6st\u0259rilmir, dilimiz\u0259 \u00e7evrilmi\u015f m\u0259tnd\u0259\u00a0 is\u0259 bunlar\u0131n \u0259l v\u0259 \u00fcz oldu\u011fu guman edilir. Biz\u00a0\u00a0\u00a0 d\u0259 h\u0259min nahiyy\u0259l\u0259rd\u0259n birinin qad\u0131n\u0131n sif\u0259tinin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. \u018fvv\u0259la ona g\u00f6r\u0259 ki, bundan \u0259vv\u0259l g\u0259l\u0259n c\u00fcml\u0259d\u0259 Allah\u0131n qad\u0131nlara nam\u0259hr\u0259ml\u0259 s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rk\u0259n verdiyi t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259rl\u0259 art\u0131q tan\u0131\u015f\u0131q. \u018fg\u0259r sif\u0259t \u015f\u0259hv\u0259t do\u011furacaq nahiyy\u0259 olsayd\u0131, Allah T\u0259ala sif\u0259tin ba\u011flan\u0131b nam\u0259hr\u0259m\u0259 g\u00f6st\u0259rilm\u0259m\u0259sini ist\u0259y\u0259rdi v\u0259 bunu a\u00e7\u0131q bildir\u0259rdi. Amma qad\u0131n\u0131n yolla ged\u0259rk\u0259n aya\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131na baxmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6zl\u0259ri, n\u0259f\u0259s almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn burnu, dan\u0131\u015fmas\u0131 v\u0259 ictimai yerl\u0259rd\u0259 \u00a0yem\u0259k yeyib su i\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn sif\u0259tinin a\u00e7\u0131q olmas\u0131 \u015f\u0259rtdir!<\/p>\n<p>\u00d6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n\u00a0 b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259ri s\u0131ras\u0131na qollar\u0131 v\u0259 ayaqlar\u0131 da aid ets\u0259k, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, yan\u0131lmar\u0131q. Amma burada onlar\u0131n a\u00e7\u0131ql\u0131q h\u0259ddi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki bu haqda da Quran biz\u0259 bir s\u00f6z demir. Bir \u00e7ox h\u0259disl\u0259r, bir s\u0131ra islam aliml\u0259rinin fikirl\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olduqdan sonra bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259ldik ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 yekdil r\u0259y yoxdur. B\u0259zi aliml\u0259r qad\u0131n\u0131n ayaqlar\u0131n\u0131n dizd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131, b\u0259zil\u0259ri\u00a0 topuqdan bir qar\u0131\u015f yuxar\u0131ya q\u0259d\u0259r, qollar\u0131n\u0131n is\u0259 dirs\u0259kl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131qda olmas\u0131n\u0131 m\u0259qbul hesab edirl\u0259r. Bir m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 dair aliml\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif fikird\u0259 olmas\u0131 biz\u0259 bunu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Quran ay\u0259l\u0259rini t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n\u00a0 h\u0259disl\u0259r\u0259 deyil, m\u0259ntiq\u0259 \u0259saslanmaq daha do\u011fru olard\u0131.El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, Allah\u0131n ay\u0259l\u0259rind\u0259n \u00f6z ist\u0259kl\u0259rin\u0259 uy\u011fun f\u0259tva ver\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibl\u0259rind\u0259n kimisi qad\u0131nlar\u0131n yaln\u0131z\u00a0 g\u00f6zl\u0259rini, kimisi is\u0259 yaln\u0131z bir\u00a0 g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131q saxlamaq \u015f\u0259rtil\u0259 ba\u015fdan aya\u011fa b\u00fcr\u00fcnm\u0259sin\u0259 h\u00f6km verib. \u018fslind\u0259 Allah\u0131n \u00d6z\u00fc buna qar\u015f\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p><strong><em>&#8220;&#8230;H\u00f6km ancaq Allah\u0131nd\u0131r. O siz\u0259 yaln\u0131z Onun \u00d6z\u00fcn\u0259 ibad\u0259t etm\u0259nizi buyurmu\u015fdur..<\/em>.&#8221;<\/strong>(Yusif;40).<\/p>\n<p><em><strong>&#8220;&#8230;O he\u00e7 k\u0259si \u00d6z h\u00f6km\u00fcn\u0259 \u015f\u0259rik etm\u0259z!&#8221;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong><em>&#8220;R\u0259bbinin kitab\u0131nda s\u0259n\u0259 v\u0259hy olunan\u0131 oxu. Onun s\u00f6zl\u0259rini (m\u0259nas\u0131n\u0131) he\u00e7 k\u0259s d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilm\u0259z. Allahdan ba\u015fqa he\u00e7 bir s\u0131\u011f\u0131nacaq tapa bilm\u0259zs\u0259n!\u00a0<\/em>(&#8220;\u018fl-K\u0259hf;26;27).<\/strong><\/p>\n<p>Ay\u0259l\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki<strong>,\u00a0<\/strong>Allah T\u0259ala verdiyi h\u00f6kml\u0259rd\u0259n do\u011fru n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259\u00a0 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259yimizi ist\u0259mir, Quranda h\u00f6km\u00fc olmayan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llini biz insanlar\u0131n ixtiyar\u0131na burax\u0131r, \u00e7\u00fcnki Onun h\u00f6kml\u0259rini anlamaq v\u0259 m\u0259ntiqli n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn O bizl\u0259r\u0259 \u0259n d\u0259y\u0259rli nem\u0259t olan a\u011f\u0131l verib,yet\u0259r ki onu i\u015f\u0259 salaq. Allah T\u0259ala buyurur<strong>:\u00a0<em>&#8220;&#8230;Allah (\u00d6z\u00fcn\u00fcn \u00f6y\u00fcd-n\u0259sih\u0259tl\u0259rini, h\u00f6kml\u0259rini) anlamayanlar\u0131 q\u0259z\u0259b\u0259, \u0259zaba d\u00fc\u00e7ar ed\u0259r<\/em><\/strong><em>&#8221;\u00a0<\/em>(Yunus;100). Biz d\u0259 Allah\u0131n ist\u0259diyin\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259r\u0259k ay\u0259d\u0259 \u00a0qollar\u0131n v\u0259 ayaqlar\u0131n hans\u0131 h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r a\u00e7\u0131q olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 do\u011fru v\u0259 m\u0259ntiqli say\u0131la bil\u0259c\u0259k q\u0259rara g\u0259ldik: qad\u0131nlar\u0131n \u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n qollar\u0131 v\u0259 ayaqlar\u0131 onlar\u0131n rahat h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259sin\u0259 mane olmayacaq v\u0259 nam\u0259hr\u0259m k\u0259sl\u0259rd\u0259 \u015f\u0259hv\u0259t do\u011furmayacaq h\u0259dd\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u018fn do\u011frusunu, s\u00f6zs\u00fcz ki, Allah bilir.<\/p>\n<p>Ay\u0259nin t\u0259hlilin\u0259 davam ed\u0259k.<\/p>\n<p><em><strong>&#8220;&#8230;va-l-y\u0259dribn\u0259 bixumurihinn\u0259 al\u0259 cuyubihinn\u0259&#8230;<\/strong><\/em>&#8220;- ba\u015f \u00f6rt\u00fckl\u0259rini yaxalar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259ksinl\u0259r&#8221;.\u0130lk bax\u0131\u015fda burada anla\u015f\u0131lmayan bir \u015fey yoxdur. O zaman m\u00f6min qad\u0131nlar Allah\u0131n h\u00f6km\u00fcn\u0259 \u0259sas\u0259n\u00a0 yaxalar\u0131na \u00e7\u0259km\u0259li olduqlar\u0131 \u00f6rt\u00fckl\u0259 ba\u015flar\u0131n\u0131 niy\u0259 ba\u011flay\u0131rlar? Qordi d\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259 m\u0259hz el\u0259 buradad\u0131r!!! Buna ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259yimiz \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lin ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ay\u0259d\u0259ki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn n\u0259 oldu\u011funu ara\u015fd\u0131raq.Ay\u0259d\u0259 qad\u0131nlara yaxalar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259km\u0259l\u0259ri t\u00f6vsiyy\u0259 olunan\u00a0<strong>\u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00a0<\/strong>ad\u0131 ximard\u0131r,burada h\u0259min s\u00f6z c\u0259m \u015f\u0259klind\u0259 &#8220;xumur&#8221;olaraq i\u015fl\u0259dilib. Ximar,x\u00fcsusi isim deyil, hans\u0131sa bir s\u0259thin \u00fcz\u0259rin\u0259 s\u0259ril\u0259n par\u00e7an\u0131n \u00fcm\u00fcmi ad\u0131d\u0131r. &#8220;Xamara&#8221; k\u00f6k\u00fcnd\u0259n yaranan s\u00f6z\u00fcn m\u0259nas\u0131 &#8220;bir \u015feyin \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rt\u0259n&#8221;dem\u0259kdir.\u018fr\u0259b dili l\u00fc\u011f\u0259tl\u0259ri:&#8221;\u018fl-Muc\u0259m-ul-Vas\u0131f&#8221;,&#8221;\u018fl-Muncid&#8221;,&#8221;Lis\u0259nu-Arab&#8221;,&#8221;Tacu-l-Arus&#8221;da da &#8220;ximar&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259sas m\u0259nas\u0131n\u0131n &#8220;\u00f6rt\u00fck&#8221;oldu\u011fu g\u00f6st\u0259rilir. Q\u0259dim \u0259r\u0259b yaz\u0131lar\u0131na da n\u0259z\u0259r sald\u0131qda bu \u00f6rt\u00fcy\u00fcn yer\u0259, masaya, \u00fcm\u00fcmiyy\u0259tl\u0259 hans\u0131sa s\u0259thin \u00fcz\u0259rin\u0259 sal\u0131nan\u00a0 \u00f6rt\u00fck oldu\u011funu g\u00f6r\u0259rik. Ximar taxt v\u0259 ya \u00e7arpay\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 s\u0259rildikd\u0259-yataq \u00f6rt\u00fcy\u00fc, masa \u00fcz\u0259rin\u0259 s\u0259rildikd\u0259 masa \u00f6rt\u00fcy\u00fc olar, onunla ba\u015f\u00a0 \u00f6rt\u00fcl\u0259rs\u0259 d\u0259- ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc olar. Amma t\u0259hlil etdiyimiz ay\u0259d\u0259 &#8220;ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6rt\u00fcn v\u0259 ya ba\u011flay\u0131n&#8221;h\u00f6km\u00fc yoxdur!!! \u018fg\u0259r Allah T\u0259ala &#8220;ximar&#8221; s\u00f6z\u00fc il\u0259 ba\u015f\u0131n \u00f6rt\u00fclm\u0259sini vur\u011fulamaq ist\u0259s\u0259ydi, o zaman<strong>:<em>&#8220;va-l-y\u0259dribn\u0259 bixumurihinn\u0259 al\u0259 ruusihinn\u0259 va cuyubihinn\u0259<\/em><\/strong><em>&#8220;-<\/em>&#8220;\u00f6rt\u00fckl\u0259ri il\u0259 ba\u015flar\u0131n\u0131 v\u0259 sin\u0259l\u0259rini \u00f6rts\u00fcnl\u0259r&#8221;-v\u0259 ya:&#8221;&#8230;<em>&#8220;<strong>va-l-y\u0259dribn\u0259 bixumurihinn\u0259 al\u0259 ruusihinn\u0259<\/strong>-&#8220;<\/em>\u00f6rt\u00fckl\u0259ri il\u0259 ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6rts\u00fcnl\u0259r &#8230;&#8221;dey\u0259 bil\u0259rdi. Bel\u0259c\u0259, &#8220;r\u0259s&#8221;( c\u0259m \u015f\u0259kli&#8221;ruusun&#8221;)-&#8220;ba\u015f&#8221;s\u00f6z\u00fc il\u0259 ba\u015f hiss\u0259sinin d\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u0259si vur\u011fulanacaq, \u00f6rt\u00fck s\u00f6z\u00fc olan &#8220;ximar&#8221;\u0131n da m\u0259hz ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc olmas\u0131 ayd\u0131n olacaqd\u0131. Hesab edirik ki, ay\u0259ki\u00a0 &#8220;ximar&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc kimi t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilm\u0259si yanl\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>O zaman \u00f6rt\u00fcl\u0259c\u0259k nahiyy\u0259 hans\u0131d\u0131r?<em>\u00a0&#8220;<strong>Va- l- y\u0259dribn\u0259 bi xumurihinn\u0259 al\u0259 cuyubihinn\u0259<\/strong>&#8220;..<\/em>&#8220;\u00f6rt\u00fckl\u0259rini sin\u0259l\u0259rinin \u00fcz\u0259rin\u0259 sals\u0131nlar. Ay\u0259d\u0259ki &#8220;<strong>cuyub<\/strong>&#8220;( s\u00f6z\u00fcn t\u0259k \u015f\u0259kli\u00a0<strong>&#8220;cib<\/strong>&#8220;-dir)-\u0259r\u0259b dilind\u0259 paltar\u0131n d\u00f6\u015f hiss\u0259sind\u0259ki k\u0259sik ; burada is\u0259,d\u00f6\u015fl\u0259rin aras\u0131 m\u0259nas\u0131ndad\u0131r. Dem\u0259li, ay\u0259d\u0259\u00a0 qad\u0131n\u0131n ,Quran dili il\u0259 des\u0259k, zin\u0259ti olan\u00a0 d\u00f6\u015fl\u0259rini ba\u011fl\u0131 saxlamaq ist\u0259nilir. Dem\u0259li, ay\u0259nin &#8220;\u00f6rt\u00fckl\u0259ri il\u0259 d\u00f6\u015fl\u0259rini ba\u011fl\u0131 saxlas\u0131nlar &#8220;\u015f\u0259klind\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259si daha do\u011fru say\u0131la bil\u0259r. Amma bu c\u00fcml\u0259 h\u0259rfi m\u0259nada deyil, m\u0259cazi m\u0259nada q\u0259bul edilm\u0259lidir-qad\u0131nlar\u0131n geyindikl\u0259ri paltarlar\u0131n (kofta v\u0259 don) sin\u0259 hiss\u0259si d\u00f6\u015fl\u0259rinin g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259c\u0259yi h\u0259dd\u0259 a\u00e7\u0131q ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Daha sonra ay\u0259d\u0259 deyilir:<em><strong>&#8220;&#8230;zin\u0259t yerl\u0259rini \u0259rl\u0259rind\u0259n, yaxud \u00f6z atalar\u0131ndan&#8230;ba\u015fqas\u0131na g\u00f6st\u0259rm\u0259sinl\u0259r.<\/strong><\/em>..&#8221;-burada qad\u0131n\u0131n kiml\u0259rin yan\u0131nda d\u00f6\u015fl\u0259rini a\u00e7mas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu bildirilir. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, \u0259n m\u00fcasir ail\u0259d\u0259\u00a0 bel\u0259 qad\u0131n yuxar\u0131da sadalanan \u015f\u0259xsl\u0259rin yan\u0131nda d\u00f6\u015fl\u0259rini a\u00e7ma\u011f\u0131 eyib bilir v\u0259 bunu etm\u0259z. Burada t\u0259rbiy\u0259 v\u0259 mentalitet \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyir. Amma Allah T\u0259ala burada hans\u0131sa m\u0259qam\u0131 vur\u011fulamaq ist\u0259yir ki, o halda qad\u0131n d\u00f6\u015fl\u0259rini a\u00e7ma\u011fa m\u0259cburdur-bu da z\u0259nnimizc\u0259, onun k\u00f6rp\u0259sin\u0259 s\u00fcd ver\u0259n vaxtlar ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><em><strong>&#8220;Analar\u00a0 u\u015faqlar\u0131n\u0131&#8230;tam iki il \u0259mizdirsinl\u0259r&#8221;(\u018fl-B\u0259q\u0259r\u0259;233).<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8220;U\u015fa\u011f\u0131n s\u00fcdd\u0259n k\u0259silm\u0259si is\u0259 iki il \u0259rzind\u0259<\/strong>; (<strong>Lo\u011fman14).<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8220;U\u015fa\u011f\u0131n s\u00fcdd\u0259nk\u0259silm\u0259 m\u00fcdd\u0259ti otuz ayd\u0131r&#8221;(\u018fl-\u018fhqaf;15)<\/strong><\/em><\/p>\n<p>U\u015fa\u011f\u0131n\u0131 tam\u00a0 iki il \u0259rzind\u0259 g\u00fcnd\u0259\u00a0\u00a0bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u0259mizdirm\u0259li olan qad\u0131n b\u0259zi hallarda yuxar\u0131da ad\u0131 sadalanan \u015f\u0259xsl\u0259rin yan\u0131nda bunu etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olacaq ki, bunu da Allah g\u00fcnah v\u0259 eyib saym\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>&#8220;&#8230;Va l\u0259 y\u0259dribn\u0259 bi \u0259rculuhinn\u0259 li yul\u0259m\u0259 m\u0259 yuxfin\u0259 min zin\u0259tihinn\u0259<\/strong>&#8230;&#8221;\u00a0<\/em>&#8220;&#8230;Gizl\u0259tdikl\u0259ri b\u0259z\u0259k \u015feyl\u0259rini (xalxallar\u0131n\u0131) g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ayaqlar\u0131n\u0131 (yer\u0259 v\u0259 ya bir-birin\u0259) vurmas\u0131nlar&#8230;&#8221;-<\/p>\n<p>.<\/p>\n<p>Bu c\u00fcml\u0259d\u0259 d\u0259&#8221;zin\u0259tl\u0259r&#8221;s\u00f6z\u00fc il\u0259 d\u0259 d\u00f6\u015fl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u018fvv\u0259la ona g\u00f6r\u0259 ki, bundan \u0259vv\u0259lki c\u00fcml\u0259l\u0259rd\u0259 a\u00e7\u0131q sin\u0259nin,konkret olaraq da d\u00f6\u015fl\u0259rin \u00f6rt\u00fclm\u0259si t\u00f6vsiyy\u0259 olunur; ikincisi, (qad\u0131n iti add\u0131mlarla yeriy\u0259rk\u0259n) ayaqlar\u0131n\u0131 yer\u0259 (m\u00f6hk\u0259m)vurmal\u0131 olur, bu zaman onun \u0259zalar\u0131 t\u0259rp\u0259nir, b\u0259zi \u0259zalar\u0131 da qapal\u0131 olsa da b\u0259lli olur.Qad\u0131n\u0131n v\u00fccudunda da \u0259n \u00e7ox t\u0259rp\u0259n\u0259n d\u0259 onun d\u00f6\u015fl\u0259ridir ki, onlar\u0131n t\u0259rp\u0259nm\u0259m\u0259si v\u0259 yad ki\u015fil\u0259rd\u0259 \u015f\u0259hv\u0259t hissi oyatmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Allah T\u0259ala buyurur: &#8220;Gizl\u0259tdikl\u0259ri zin\u0259tl\u0259rini (d\u00f6\u015fl\u0259rini)b\u0259lli etm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn (iti add\u0131mlarla yerim\u0259sinl\u0259r ki, ayaqlar\u0131n\u0131 (yer\u0259 b\u0259rk) vurmas\u0131nlar. )<\/p>\n<p>Amma\u00a0 bu c\u00fcml\u0259d\u0259 d\u0259\u00a0 zin\u0259tl\u0259r s\u00f6z\u00fcn\u00fc\u00a0 b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131 olaraq ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r\u00a0 var. G\u00f6t\u00fcr\u0259k el\u0259 &#8220;Quran&#8221;\u0131n az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259sini. Burada h\u0259min s\u00f6zl\u0259 konkret olaraq xalxal adlanan v\u0259 aya\u011f\u0131n topuq hiss\u0259sin\u0259 tax\u0131lan b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyas\u0131 g\u00f6st\u0259rilir.T\u0259bii ki, bu yanl\u0131\u015f v\u0259 m\u0259ntiqsiz\u00a0 izahd\u0131r, \u00e7\u00fcnki Quranda xalxal\u0131n tax\u0131ld\u0131\u011f\u0131 topuqlar\u0131n ba\u011flanmas\u0131 v\u0259 ya \u00f6rt\u00fclm\u0259si h\u00f6km\u00fc yoxdur. Onsuz da a\u00e7\u0131q olan topuqlardak\u0131 xalxal\u0131 gizl\u0259tm\u0259yin n\u0259 m\u0259nas\u0131 var?<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da b\u00fct\u00fcn dedikl\u0259rimizi v\u0259 g\u0259ldiyimiz n\u0259tic\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq bu ay\u0259nin tam do\u011fru \u0259n \u0259sas\u0131 m\u0259ntiq\u0259 \u0259saslanan t\u0259rc\u00fcm\u0259si bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r:&#8221;<\/p>\n<p><em><strong>&#8220;M\u00f6min qad\u0131nlara da de ki, g\u00f6zl\u0259rini haram buyurulmu\u015f \u015feyl\u0259rd\u0259n \u00e7evirsinl\u0259r,ay\u0131b yerl\u0259rini qorusunlar; \u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n (\u00fczl\u0259ri,ayaqlar\u0131 v\u0259 qollar\u0131)istisna olmaqla zin\u0259tl\u0259rini(\u015f\u0259hv\u0259t do\u011furacaq b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259rini nam\u0259hr\u0259m\u0259) g\u00f6st\u0259rm\u0259sinl\u0259r; \u00f6rt\u00fckl\u0259ri il\u0259 yaxalar\u0131n\u0131 \u00f6rts\u00fcnl\u0259r(ki,d\u00f6\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcnm\u0259sin); zin\u0259t yerl\u0259rini(d\u00f6\u015fl\u0259rini)\u0259rl\u0259rind\u0259n, yaxud\u00a0 \u00f6z atalar\u0131ndan, yaxud \u0259rl\u0259rinin atalar\u0131ndan, yaxud \u00f6z o\u011fullar\u0131ndan,yaxud \u0259rl\u0259rinin o\u011fullar\u0131ndan, yaxud \u00f6z qarda\u015flar\u0131ndan, yaxud\u00a0 qarda\u015flar\u0131n\u0131n o\u011fullar\u0131ndan, yaxud bac\u0131lar\u0131n\u0131n o\u011fullar\u0131ndan, yaxud \u00f6z qad\u0131nlar\u0131ndan, yaxud sahib olduqlar\u0131 cariy\u0259l\u0259rd\u0259n, yaxud ki\u015filiyi qalmam\u0131\u015f xidm\u0259t\u00e7il\u0259rd\u0259n, yaxud qad\u0131nlar\u0131n m\u0259hr\u0259m yerl\u0259rini h\u0259l\u0259 anlamayan u\u015faqlardan ba\u015fqas\u0131na g\u00f6st\u0259rm\u0259sinl\u0259r; gizl\u0259tdikl\u0259ri zin\u0259tl\u0259ri (d\u00f6\u015fl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r \u0259zalar\u0131) b\u0259lli olmas\u0131n dey\u0259 ayaqlar\u0131n\u0131 (yer\u0259)m\u00f6hk\u0259m vurmas\u0131nlar (sakit, h\u0259zin yerisinl\u0259r). Ey m\u00f6minl\u0259r!\u00a0 Ham\u0131n\u0131z Allaha t\u00f6vb\u0259 edin ki, b\u0259lk\u0259 nicat tapas\u0131n\u0131z!<\/strong><\/em>(&#8220;Nur&#8221;;31 ay\u0259)<\/p>\n<p>ARDI VAR<\/p>\n<p><strong>Elmira Qafarova<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc m\u00f6vzusu b\u00fct\u00fcn zamanlarda m\u00fczakir\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olub v\u0259 indi d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmir. Bu m\u00f6vzuya h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 xarici k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 tez-tez toxunulsa\u00a0 da, m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 q\u0131z\u011f\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,25,24,1],"tags":[],"class_list":["post-11389","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-din","category-gundm","category-manset","category-xbr-xtti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11389"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11391,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11389\/revisions\/11391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediazona.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}